Кіріспе

Чехия Республикасының ұлттық әнұраны

«Туған жерім қайда?» – композитор Франтишек Шкроуп және драматург Йозеф Каетан Тайл жазған Чехияның ұлттық әнұраны.

Тарих

Бұл шығарма Fidlovačka aneb Žádný hněv a žádná rvačka (Fidlovačka, немесе ашу мен төбелес жоқ) комедиясының қосымша музыкасының бір бөлігі ретінде жазылды. Оны алғаш рет Карел Стракаты 1834 жылдың 21 желтоқсанында Прагадағы Естейтс театрында орындады. Бастапқы ән екі шумақтан тұрады (төменде қараңыз). Ян К. Тыл әнге күмән келтіріп, пьесадан шығарып тастауды ойластырғанмен, ол тез арада чехтер арасында өте танымал болып, Габсбург монархиясы шеңберінде өз ұлттық ерекшеліктерін қайта жаңғыртуға ұмтылған халықтың бейресми әнұраны ретінде қабылданды. 1918 жылы Чехословакия құрылғаннан кейін көп ұзамай, әннің бірінші шумағы ұлттық әнұранның чех бөлігіне айналды, одан кейін словак әнінің бірінші шумағы "Nad Tatrou sa blýska" келді. Әндер 19 ғасырда германиялықтар мен венгрлердің ұлттық-этникалық белсенділігі күшейген кезде, Габсбург монархиясындағы екі ұлттың алаңдаушылығын бейнеледі. Бірінші Республиканың тілдік және этникалық әртүрлілігіне байланысты, ресми аудармалар венгр және неміс тілдеріне де жасалды. 1992 жылдың желтоқсанында Чехословакия бөлінгеннен кейін, Чехия "Kde domov můj" әнін, ал Словакия "Nad Tatrou sa blýska" әнін өз әнұрандары ретінде сақтап қалды. Словакия әнұранына екінші шумақ қосып кеңейткен болса, Чехияның ұлттық әнұраны өзгеріссіз, бір шумақтық нұсқада қабылданды. 1882 жылы Антонин Дворжак "Kde domov můj" әнін Франтишек Фердинанд Шамберктің "Josef Kajetán Tyl" пьесасына арналған қосымша музыкасында пайдаланды, Op. 62, B. 125. Овертура көбінесе "Domov můj" (Менің үйім) атты концерттік туынды ретінде жеке орындалады.