Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жарыс және ралли автомобильдері үшін автоспорт санаты
Автомобиль жарысы ережелері
Motorsport category for race and rally cars
motor racing regulations
А тобы – FIA басқаратын, көбінесе жарыс және раллиде қолданылатын, өндірістік турингтік автомобильдерге арналған автоспорт ережелері жиынтығы. Қысқа ғұмырлы болған B және C топтарынан өзгеше, А тобындағы көліктердің қуаты, салмағы, рұқсат етілген технологиясы және жалпы құны шектеулі болды. А тобының мақсаты – жеке меншіктегі көліктердің жарыстарға көп қатысуын қамтамасыз ету. FIA 1982 жылы А тобын «модификацияланған туристік автомобильдер» ретінде бұрынғы 2-тобын алмастыру үшін енгізді, ал N тобы «стандартты туристік автомобильдер» ретінде 1-тобын алмастырды. Бастапқы жылдары өндіріске негізделген жарыс машиналарын бағалау үшін қосымша ережелер болған жоқ. Мысалы, 1997 жылға дейін әртүрлі топтағы автомобильдер Өндірушілер арасындағы әлемдік ралли чемпионатына қатыса алатын, содан кейін әлемдік ралли машинасының арнайы ережесі жалғыз нұсқа ретінде қабылданды. Соңғы жылдары А және N топтары чемпионаттарда қолданылу мерзімінен шыға бастады, бірақ олар өндіріске негізделген жарыс машиналарын бағалау жүйесінің негізін құрайды, соның ішінде Rally топтарын да, олар алдымен А тобында homologaциядан өтуі керек. N және A топтарының және олардың айырмашылықтары туралы толық мәліметтер FIA Халықаралық спорт кодексінде және оның J қосымшасындағы бірнеше баптарда сипатталған.
Group A is a set of motorsport regulations administered by the FIA covering production derived touring cars for competition, usually in touring car racing and rallying. In contrast to the short lived Group B and Group C, Group A vehicles were limited in terms of power, weight, allowed technology and overall cost. Group A was aimed at ensuring numerous entries in races of privately owned vehicles. Group A was introduced by the FIA in 1982 to replace the outgoing Group 2 as "modified touring cars", while Group N would replace Group 1 as "standard touring cars". During the early years there were no further formula for production based race cars. Cars from multiple Groups could contest the World Rally Championship for Manufacturers for example until 1997 when the specific World Rally Car formula was introduced as the only option. In recent years Groups A and N have begun to be phased out in eligibility in championships though they continue to form the homologation basis for most production based race car formulae including the Groups Rally which must first be homologated in Group A. Both Groups N and A, and the details of their differences are described in the FIAs International Sporting Code and several of its Appendices J articles.
Модульді бекіту
FIA мақұлдауына қол жеткізу үшін, 12 қатарынан келген айдың ішінде кемінде 2500 бірдей модельдер құрастырылуы тиіс. Дегенмен, мұндай модельдерді жасаған барлық өндірушілер оларды барлығын сатқан жоқ, кейбіреулері оларды қайтадан стандартты модельдерге айналдыру үшін жабдықтарын алып тастады немесе командаларға модификацияланған бөлшектерді пайдалануға мүмкіндік берді. Мұндай мысалдың бірі – 1985 жылғы Volvo 240 Turbo, бұл модель алғаш рет 1982 жылы гомологациядан өткен. Volvo 500 дана осындай модельдерді өндіргеннен кейін, 477 көлікті жарыс жабдықтарынан айырып, стандартты 240 турбо көліктері ретінде сатты. Соның салдарынан, FISA Еуропа елдерінде "Эволюция" көлігін табуға жасаған сәтсіз әрекетінен кейін, Volvo жарысуға рұқсат алу үшін барлық 500 "evo" иесінің есімдерін ашуға мәжбүр болды.
To qualify for FIA approval, a minimum of 2,500 identical models have to be built in 12 consecutive months. However, not all manufacturers who built such models sold them all, some stripped the majority of them to rebuild them as stock models or used them to allow teams to use modified parts. One such example of this was Volvo with the 240 Turbo in 1985, an evolution of a model first homologated in 1982. After they had produced 500 such models, Volvo stripped 477 cars of their competition equipment and sold them as standard 240 turbo roadcars. As a result, after FISA's failed attempt at finding an "Evolution" car in any European countries, Volvo were forced to reveal the names of all 500 "evo" owners to be permitted to compete.
Туристік автокөлік жарыстары
Туристік автомобильдер үшін BMW 635 CSi және M3, Jaguar XJS, әртүрлі турбо Ford Sierras, V8 Ford Mustang, турбо Volvo 240T, Rover Vitesse, әртүрлі V8 Holden Commodores, әртүрлі турбо Nissan Skylines, соның ішінде 4WD, қос турбо GT-R, Mitsubishi Starion Turbo, Alfa Romeo 75 (турбо) және GTV6, әртүрлі Toyota Corolla және Toyota Supra Turbo A автомобильдері гомологацияланды. Еуропалық туристік автомобильдер чемпионатында А тобы үш дивизионнан тұрды: 3-дивизия – 2500 см³ жоғары көліктер үшін, 2-дивизия – 1600–2500 см³ көлемді қозғалтқыштары бар көліктер үшін, 1-дивизия – 1600 см³ аз көліктер үшін. Бұл көліктер стандартты кузов жиынтықтарымен жарысты, ал өндірістік табиғаты өндірушілерден трассада бәсекеге қабілетті болу үшін жолға арналған жылдам көліктерді шығаруды талап етті. Шинаның ені көліктің қозғалтқышының көлеміне байланысты болды. FIA кем дегенде 1993 жылға дейін А тобының туристік автомобильдеріне арналған ережелерді жариялауды жалғастырды, бірақ А тобы 1993 жылға дейін отандық чемпионаттарда туристік автомобильдер жарыстарында сақталды. Германияның Deutsche Tourenwagen Meisterschaft (DTM) 1993 жылы 2.5L Class 1 формуласына көшті, ал Жапонияда 1994 жылы Жапон туристік автомобильдер чемпионатының ұйымдастырушылары да соған ілесіп, британдық туристік автомобильдер чемпионатының негізінде жасалған Supertouring ережелерін қабылдаған басқа елдер сияқты кластарды өзгертті. Көптеген пайдасыз Skylines модификацияланған аэродинамикалық құрылғылары бар JGTC (Japanese GT Championship) жарысында жаңа орын тапты, бұл оның бәсекеге қабілеттілігін көрсетті, C тобының, бұрынғы жарысқа бейімделген жол машиналарының және арнайы жасалған жарыс машиналарын, мысалы Toyota Supras сияқты көліктерге қарсы тұрды. Австралияның Автоспорт Конфедерациясы 1983 жылдың ортасында Австралия 1985 жылдың 1 қаңтарынан бастап А тобын қабылдап, 1973 жылдан бері қолданылып келген жергілікті әзірленген C тобын (FIA Group C жарыс машиналарын шатастырмау керек) ережелерін алмастыратынын жариялады. Жаңа А тобындағы көліктерге арналған сынып 1984 жылдың соңында, C тобының орнына ауысудан бұрын, таңдалған Австралия туристік автомобильдердің төзімділік жарыстарына қосылды. Бұл топ 1988 жылдан бастап 3А тобының туристік автомобильдері деп аталды. 1993 жылдан бастап CAMS қолданыстағы А тобына негіделген категорияны жаңа формуламен алмастырды, ол да 3А тобының туристік автомобильдері деп аталды. Бастапқыда бұл бес литрлі V8 және екі литрлі қозғалтқыштары бар көліктерге (кейіннен V8 Supercars және Super Touring Cars деп аталды) ашық болды. Hillclimb жарыстары әлі де Еуропа бойынша А тобын туристік автомобильдер класы ретінде пайдаланады, ал Австралияда А тобы қазір тарихи класс болып табылады, бірақ тек 1985 жылдан 1992 жылға дейін жарысқан нақты көліктерге (толық жазбаларымен бірге) ғана қатысуға рұқсат етіледі.
For touring car competition, vehicles such as the BMW 635 CSi and M3, Jaguar XJS, various turbo Ford Sierras the V8 Ford Mustang, the turbo Volvo 240T, Rover Vitesse, various V8 Holden Commodores, various turbo Nissan Skylines, including the 4WD, twin turbo GT R, Mitsubishi Starion Turbo, Alfa Romeo 75 (turbo) and GTV6, various Toyota Corollas and the Toyota Supra Turbo A were homologated. In the European Touring Car Championship, Group A consisted of three divisions, Division 3 – for cars over 2500cc, Division 2 – for car engine sizes of 1600–2500cc, Division 1 for cars that are less than 1600cc. These cars competed in standard bodykits, with the production derived nature required manufactures to release faster vehicles for the roads in order to be competitive on the track. Tyre width was dependent on the car's engine size. The FIA continued to promulgate regulations for Group A touring cars until at least 1993, however Group A survived in touring car racing in domestic championships until 1993. The German Deutsche Tourenwagen Meisterschaft (DTM) switched to a 2.5L Class 1 formula in 1993, while in Japan in 1994 the Japanese Touring Car Championship organisers followed suit and switched classes like most other countries who had adopted the British Touring Car Championship derived Supertouring regulations. Many of the redundant Skylines found a new home in the form of the JGTC (Japanese GT Championship) with modified aerodynamic devices, showing its competitiveness whilst being up against Group C, former race modified roadcars and specially developed racers, like the Toyota Supras during the earlier years. The Confederation of Australian Motor Sport had originally announced in mid 1983 that Australia would adopt Group A from 1 January 1985 to replace the locally developed Group C (not to be confused with FIA Group C racing cars) rules that had been in place since 1973. A class for the new Group A cars was included in selected Australian Touring Car endurance races in late 1984, prior to the replacement of Group C for 1985. The category would be officially termed Group 3A Touring Cars from 1988. From 1993, CAMS replaced the existing Group A based category with a new formula which would also be designated Group 3A Touring Cars. This was initially open to five litre V8 powered cars and two litre cars (later to become known as V8 Supercars and Super Touring Cars respectively). Hillclimb competitions still use Group A as a touring car class across Europe, while in Australia Group A is now a historic class, though only actual cars raced from 1985 to 1992 (complete with log books) are allowed to compete.
Жиналысу
Әлемдік ралли чемпионатының А тобында қолданылған автомобильдер өзгертілген жол машиналары болды, көбінесе Lancia Delta Integrale, Ford Escort RS Cosworth, Toyota Celica GT Four, Nissan Pulsar GTI R, Subaru Impreza WRX, Mazda 323 GT R және Mitsubishi Lancer Evolution сияқты шағын автомобильдердің турбожүйелі, төрт дөңгелекті нұсқаларының негізінде жасалған. Автомобильдер жоғары қуат пен серпімділік үшін өзгертілді және нақты ралли жағдайларына сәйкес келетін аспа және дөңгелектермен жабдықталды, бұл раллилер асфальт жолдарда, әртүрлі құрамдас шағыл және топырақ жолдарда, тіпті Солтүстік Еуропада өткізілетін кейбір раллилерде қар/мұз жамылған жолдарда өтеді. 1990 жылға қарай А тобының автомобильдері көптеген жарыстарда қолданыстан шығарылған B тобының автомобильдерінен басып өтті, себебі олар әлдеқайда аз қуатқа ие болса да, жақсы басқарылатындыққа және жақсырақ ұстанымға ие болды. Олар сондай-ақ әлдеқайда қауіпсіз болды. А тобы бүгінге дейін әлемдегі көптеген ралли жарыстарының негізі ретінде қолданылады, бірақ ең бәсекеге қабілетті автомобильдер – жинақталған автомобильдер (FIA 2 литрлік әлем ралли кубогында бақ сынасқан), Дүниежүзілік ралли машиналары, Super 1600 және Super 2000 деп аталатын шектеулі өндіріс прототиптері. WRC өндірушілер чемпионатындағы соңғы А тобының homologation талаптарын қолданған автомобиль Mitsubishi Lancer Evolution VI болды. А тобының автомобильдері 2018 жылға дейін WRC раллилеріне қатыса алды және бүгін FIA-ның аймақтық ралли чемпионаттарына қатыса алады.
Under Group A in the World Rally Championship, the cars used were modified road cars, often based on turbocharged, four wheel drive versions of small cars such as the Lancia Delta Integrale, Ford Escort RS Cosworth, Toyota Celica GT Four, Nissan Pulsar GTI R, Subaru Impreza WRX, Mazda 323 GT R and the Mitsubishi Lancer Evolution. The cars are modified for greater power and torque, and fitted with suspension and tyres specifically suited to the conditions of the specific rally, which may take place entirely on asphalt roads, different consistencies of gravel and dirt roads and even snow/ice covered roads on some rallies held in northern Europe. By 1990, Group A cars exceeded the performance of the defunct Group B cars on many events, because although they had far less power they had better handling and traction. They were also much safer. Group A is still used as the basis for most rally competitions around the world, but the most competitive cars are limited production prototypes, known as kit cars (which competed in the FIA 2 Litre World Rally Cup), World Rally Cars, Super 1600 and Super 2000. The last car to use the old Group A homologation requirement in the WRC Manufacturers' championship was the Mitsubishi Lancer Evolution VI. Group A cars could continue to enter WRC rallies until 2018 and can still enter the FIA's regional rally championships today.