Кіріспе
FIA World Rally Championship автомобильдер жіктелімі
World Rally Car – Халықаралық Автомобиль Федерациясы (FIA) белгілеген нақты ережелерге сәйкес құрастырылған және World Rally Championship (WRC) жарыстарында бәсекелесуге арналған жарыс машинасы. Бұл машиналар 1997 жылы өндірушілер чемпионатында қолданылған Group A ережелерін алмастыру мақсатымен енгізілді және 2022 жылы Group Rally1 классымен ауыстырылды.
1997-2010 жылдар
1997 және 2010 жылдар аралығында регламент бойынша World Rally Cars 2500 данадан кем емес көлемде өндірілген машиналар негізінде құрастырылуы тиіс еді. Қозғалтқыштың көлемін 2.0 литрге дейін арттыру, күшті индукция (соның ішінде антилаг жүйесі), төрт дөңгелекті жетек қосу, ретті беріліс қорабын орнату, аспаның орналасуы мен бекіту нүктелерін өзгерту, аэродинамикалық корпус модификациялары, салмақты кемінде 1230 кг дейін азайту және шассиді күшейту сияқты бірқатар өзгерістер енгізуге болатын. Максималды ені 1770 мм, ал алдыңғы және артқы доңғалақтың іздері 1550 мм-ден аспауы керек еді. Алдыңғы Group A машиналарына қойылатын талаптардан өзгеше, өндірушілер енді "гомологациялық арнайы" машиналар жасауға міндетті емес. Базалық модельде WRC машинасының барлық сипаттамалары болуы қажет емес, мысалы Peugeot 206, 307, Citroën Xsara және Škoda Fabia сияқты машиналардың мысалында көрініп тұрғанындай, осы кезеңде турбожүктемелі бензинді қозғалтқышпен немесе төрт дөңгелекті жетекпен жолға арналған нұсқасы болған жоқ. Қуатты шектеу үшін, барлық күшті индукциялық машиналар турбокомпрессордың кіреберісінен бұрын 34 мм диаметрлі ауа шектегішімен жабдықталды, бұл ауа ағынын минутына шамамен 10 куб метрге дейін шектеді. Бұл шектеудің мақсаты қуатты шамамен дейін шектеу болған, бірақ кейбір WRC қозғалтқыштары шамамен қуатты өндіретіні болжанады. Қозғалтқышты дамыту ең жоғары қуатқа емес, керісінше, өте кең қуат диапазонына (қуат қисығына) қол жеткізуге бағытталды. Әдетте, қуат 3000 айналымнан бастап 7500 айналымға дейін, ең жоғарғы шегі шамамен 5500 айналымда қол жеткізілетін. 2000 айналымда (қозғалтқыштың "кезеңдік" режимдегі бос жүріс айналымы) қуат сәл жоғары болды. 2004 жылға қарай ең жақсы машиналар ABS, электрондық тұтқаны басқару, құлса тоқтатқышы, сүйреуді басқару жүйесі, үш белсенді дифференциал, GPS-пен биіктік басқару, электрондық амортизаторлар және белсенді аспа жүйесімен жабдықталған. 2005 жылы WRC машиналарының максималды ені 1770 мм-ден 1800 мм-ге дейін арттырылды. Құн төмендету мақсатында 2006 жылдан бастап жаңа регламенттер механикалық алдыңғы және артқы дифференциалдарды талап етті, ал орталық дифференциал белсенді күйінде қалды. Активті аспа және су инъекцияларына да тыйым салынды. Өндірушілердің машиналары екі раллиде бірдей қозғалтқышпен жабдықталуы керек еді, сондай-ақ аспа, руль, турбокомпрессорлар және беріліс қораптары сияқты кейбір бөліктерді ауыстыруға да шектеулер қойылды.
By 2004, the best cars had ABS, electronic clutch control, paddle shift, traction control, three active differentials, ride height control with GPS, electronic dampers and active suspension. For 2005 the maximum width of the WRC cars was increased from 1770 mm to 1800 mm. In an attempt to cut costs, since 2006 new regulations required mechanical front and rear differentials, while the central differential remained active. Active suspension and water injections were also prohibited. Cars entered by a manufacturer had to be equipped with the same engine for two rallies; further limitations were imposed on the changing of some parts, including suspension, steering, turbochargers, and gearboxes.
2011-2016 жылдар
2011 жылдан бастап WRC автомобильдеріне қатысты ережелер күрделенді, олар шектеулі болды. Жаңа ережелер Super 2000 автомобильдерінен алынды, бірақ басқа аэродинамикалық жиынтықпен жабдықталды. Автомобильдер кішірек модельдер болуы мүмкін (енді ең кемі 4 метр ұзындық талабы болмады) және диаметрі шектеулі ауа кіргішпен және абсолюттік ең жоғары қысыммен жабдықталған, 1600 см³ көлемді тікелей инжекциялық турбо зарядталған, жаһандық жарысқа арналған қозғалтқышты қамтуы мүмкін. Бұл айналым моментін шамамен немесе одан да аз деңгейге дейін шектеді. Базалық модельде қолданылғаннан басқа, титан, магний, керамика және композит сияқты экзотикалық материалдарға тыйым салынды. Бос салмағы кемінде 1200 кг, ал жүргізуші мен навигатормен бірге (екі жағдайда да тек бір қосалқы дөңгелекпен өлшенгенде) 1350 кг (2013 жылдан бастап 1360 кг) болуы керек.
2017-2021 жылдар
1.6 L турбо зарядталған жаһандық жарыс қозғалтқышы 2017 жылғы World Rally Car ережелерінде сақталды, бірақ турбо шектегіштің диаметрі 33 мм-ден 36 мм-ге дейін ұлғайтылды, соның нәтижесінде қозғалтқыштың қуаты артты. Көліктің ең төменгі бос салмағы 10 кг-ға азайтылды, бірақ көлік, экипаж және қосалқы дөңгелектің жалпы салмағы 1360 кг-да қалды. Өндірушілерге аэродинамикалық өнімділікті барынша арттыруға көбірек еркіндік берілді, оның ішінде үлкен тежегіш салқындату түтікшелері кеңейтілген доңғалақ қанаттарын құрайтын қаптамаларда пайда болды. Электрондық басқаруы бар белсенді орталық дифференциалдарға рұқсат берілді, ал алдыңғы және артқы дифференциалдар механикалық күйінде қалды.
Көліктер
Өндіруші Автомобиль Citroën Citroën Xsara WRC 2001 2006 Citroën C4 WRC 2007 2010 Citroën DS3 WRC 2011 2016 Citroën C3 WRC 2017 2019 Ford Motor Company Ford Escort WRC 1997 1998 Ford Focus RS WRC 1999 2010 Ford Fiesta RS WRC 2011 2016 Ford Fiesta WRC 2017 2021 Hyundai Motor Company Hyundai Accent WRC 2000 2003 Hyundai i20 WRC 2014 2016 Hyundai i20 Coupe WRC 2017 2021 BMW Mini John Cooper Works WRC 2011 2012 Mitsubishi Motors Mitsubishi Lancer WRC 2001 2002 Mitsubishi Lancer WRC 2004 2005 Peugeot Peugeot 206 WRC 1999 2003 Peugeot 307 WRC 2004 2005 SEAT SEAT Córdoba WRC 1998 2000 Škoda Auto Škoda Octavia WRC 1999 2003 Škoda Fabia WRC 2003 2005 Fuji Heavy Industries Subaru Impreza WRC 1997 2008 Suzuki Suzuki SX4 WRC 2007 2008 Toyota Toyota Corolla WRC 1997 1999 Toyota Yaris WRC 2017 2021 Volkswagen Volkswagen Polo R WRC 2013 2016
Көздер: FIA жариялаған кезеңдік тізімдер; eWRC results.com