Кіріспе

Бұрынғы Single Seater Racing Series

A1 Grand Prix (A1GP) 2005 жылдан 2009 жылға дейін өткен "бір маркалы" ашық дөңгелекті автожарыс сериясы болды. Бұл серия өзгелерден ерекшелігі, жарысқа қатысушылар өздерінің немесе команданың атынан емес, тек өз елдерін ғана ұсынуында болды, бұл формула жарыстарының көптеген серияларындағы қалыпты жағдай. Сондықтан ол көбінесе "Мотор спортының әлем кубогы" деп таныстырылды. Серия Халықаралық Автомобиль Федерациясы (FIA) тарапынан бекітілді, ал жарыстар дәстүрлі Формула-1 маусымы аяқталған соң, солтүстік жартышардың қыс мезгілінде өткізілді. Ұлттық принциптегі A1GP идеясын Дубай шейхы Мактум Хашер Мактум Аль Мактум 2003 жылы қалыптастырды. A1GP-нің алғашқы маусымы сәтті өткеннен кейін, 2006 жылдың 29 қыркүйегінде Мактум A1GP төрағасы және директоры лауазымынан бас тартатыны жарияланды. A1 Grand Prix ұйымындағы оның үлесі RAB Capital компаниясына 2006 жылдың желтоқсан айында толығымен берілді. Тони Тейшейра 2006 жылы серияны басқаруға келді, бірақ 2009-2010 маусымдарында жарыстар өткізе алмағандықтан, кейіннен серия таратылды.

Тарих

A1GP концепциясын Дубайдың шейхы Мактум Хашер Мактум Аль Мактум бастап, 2003 жылы құрған. Кэтрин Легге 2005 жылдың желтоқсан айында Дубай автодромындағы сынақ кезінде А1 Гран-при машинасына отырған алғашқы әйел болды.

Үшінші маусым

2007–08 маусымы Lola Zytek A1GP машинасы қолданылған соңғы маусым болды, жаңа ережелерге екі міндетті пит-стопты негізгі жарыста енгізу және машиналар үшін E30 биоотынының пайдалануы кірді. Швейцария командасы Нил Джанимен бірге жеңіске жетті.

Төртінші маусым

2008–09 маусым, бұл серияның соңғы маусымы болғандықтан, "Powered by Ferrari" A1GP машинасы қолданылған жалғыз маусым еді. 2007–08 жылғы чемпион Нил Джанидің сөзіне сәйкес, падоктағы командалардың 90% Тейшейраны бұл машинаны ауыстырудың уақтылы еместігі және қаражатты тиімсіз жұмсау туралы алдын ала ескерткен. Ереже өзгерістеріне қысқартылған іліктесу кезеңдері, енді ұзартылған Спринт жарысы барысында пит-стоп жасау, жұма күнгі тест жүргізушілеріне қойылған шектеулерді жою және Спринт жарысы бойынша ұпай жинау жүйесін өзгерту кірді. Маусым бойы Италия, Индонезия және Мексикадағы үш кезең әртүрлі себептермен тоқтатылды, ал Бразилиядағы жоспарланған жарыс өткізілмеді. Ирландия командасы ульстерлік Адам Кэрроллмен бірге серияда жеңіске жетті.

Бесінші маусым (жойылды)

Маусымның ашылу турындасы, бұрыннан қалыптасқан Nikon SuperGP жарыс кешенінің аясында жоспарланған болатын, бірақ жаттығулар басталмай тұрып бес күн бұрын күштен тоқтатылды. Көліктер мен сериялық инфрақұрылым Лондонда тоқталып қалғандықтан және A1GP тарапынан ешқандай мәлімдеме жасалмағандықтан, Австралиядағы ұйымдастырушылар серияның A1 Гран-при күнтізбесіне жоғары деңгейде қосылғанын мәлімдеуге мәжбүр болды. Шараға Квинсленд штатының үкіметі кепілдік берген, ол A1 Grand Prix-ке қарсы заңдық шаралар қолдану мүмкіндігін айтты. 2009 жылдың 5 қарашасында Қытай мен Малайзиядағы жарыстардың өткізілмейтіні туралы хабарлама жарияланғаннан кейін, тағы да жарыстар тоқтатылып, серияның болашағы күмәнді ахуалға түсті. Маусымның соңғы жарысы болып жоспарланған Голландия турындасы Superleague Formula жарысына ауыстырылды. Бұл маусымның басталу үмітін жойды және серияның болашағына да күмән тудырды.

Серіктердің құлдырауы және таратылуы

Төраға Тони Тейшеира 2007 жылғы қазан айында итальяндық Ferrari компаниясы алты жыл бойы қозғалтқыштарды жобалап, құрастыратынын, ал Ferrari компаниясы автомобильдің дизайны мен өндірісіне консультация беретінін мәлімдеді. Ferrari-дің қатысуы A1GP-нің қаржылық тұрақтылығына, қолдау көрсеткендердің жалғасуына және платформаның демеушілерді тарту мүмкіндігіне қатысты алаңдаушылықтарды азайтуға бағытталған. Бас директор Пит да Силва алғашқы маусымда шығынға ұшырағанын хабарлады, бірақ RAB Capital Дубайдың бұрынғы иесіне оның 80% үлесі үшін 200 миллион доллар төледі. 2008–09 жылдардағы «Ferrari күшімен» маусымы басталар алдында Bloomberg агенттігі RAB Capital A1GP-ге салған инвестицияларын үшінші рет төмендеткенін хабарлады. A1 Team Australia командасының басшысы Алан Джонс кейінірек «Тейшеира мырза RAB Capital-ді A1GP-ден сатып алғаны бәріне мәлім» деген пікір білдірді. Ағымдағы маусымда A1GP RAB Capital брендін 2009 жылы жарыстарды тоқтатқанға дейін көрнекті түрде көрсетті. Бесінші маусымның қаржылық қиындықтарға байланысты өтпей қалуы мүмкін деген күдіктер туғаннан және қозғалтқыш жеткізуші Ferrari төлем алмағандықтан бас тартатыны туралы хабарлар тарағаннан кейін, Тейшеира қаржылық қайта құрудан кейін серияның болашағы қамтамасыз етілгенін мәлімдеді. Қайта құрудың бір бөлігі ретінде бұрын таратылған A1 Grand Prix Operations Ltd компаниясына әкімшілік процедура қолданылды. 2010 жылғы 18 қаңтарда Лондонның Жоғары соты серияның автомобильдеріне қатысты меншік дауын қарады, ал 2010 жылғы 21 қаңтардағы сот шешімі бойынша әкімші Тим Брамстон A1 Holdings компаниясымен болған істі жеңіп алды. Мүлік A1 Grand Prix Operations компаниясына берілді, сондықтан Брамстон олардың әкімшісі болды. Брамстон тарату кезінде ең жақсы бағаны алуға тырысатынын және Тейшеира бақылауындағы компанияға сату мүмкіндігін жоққа шығармайтынын айтты. RAB Capital-дің ерекше жағдайлар қоры 2009 жылғы нарықтың қалпына келуінен пайда көре алмады, ал оның акционерлері RAB басшылығын қордың барлық бөлігін голландтық аукцион арқылы сатуға рұқсат беруге мәжбүр етті. A1GP таратушылары автомобильдермен бірге барлық зияткерлік меншік құқықтарын сатуды жоспарлап отыр, бірақ сатып алушы франшизалық келісімдер мен қаржылық міндеттемелерді де қабылдауы керек пе, әлде серия мен оның қажетті операциялық компанияларын Теиксейра, Линдхерст және RAB-тің барлық талаптарынан босатылып сатып алуға бола ма, әлі белгісіз. Таратушылар активтерді сатуды басқару үшін GoIndustry DoveBid компаниясын тағайындады және активтер үшін 10 миллион фунт стерлинг талап етуде. Егер серияны қайта жаңғырту жоспары мүдделі инвесторлармен келісілмесе, A1 Grand Prix активтері аукционға қойылатын болады.

Айтпақшы, қайта жаңғыру

2010 жылдың 5 шілдесінде Autosport журналы өзінің "әңгімелер мен болжамдар" блогында серияның қандайда бір түрінде 2011–2012 жылдарғы жаңа маусымға қайта жаңғыртылатынын жариялады, белгісіз көздің жаңа инвесторлар тобының қолдауы бар екенін айтуына сілтеме жасады. Маусымда 18 ел жарысқа қатысып, он жарыс күні болады, олар 2011 жылғы Рождествоға дейін екі жаққа бөлінеді, бұл серияның көптеген бұрынғы өткізілген орындарына сапар шегуді қамтиды. Серия GP2 сериясына ұқсас жаңа үлгіде өткізіледі, онда командалар өздерінің қаржыландыруын табуға жауапты болады. 2011 жылы A1GP-нің жаңа атаумен қайта оралуы туралы әңгімелер тарады. Серия A10 World Series деп аталатын болды, идеяның жалғасын көрсету үшін A1GP-ден A1 сақталды. Серия 600 ат күшіне ие V10 қозғалтқыштары бар жаһандық бір орындық серия ретінде жарнамаланды. Autosport журналына сұхбат берген дереккөз A10 World Series A1GP идеясын пайдаланатынын мәлімдеді. Алайда, серияның холдингтік компаниясы 2012 жылдың басында ресми түрде таратылды. 2014 жылы ISRA (Халықаралық спорттық жарыс қауымдастығы) 2005–2008 жылдарғы A1 Grand Prix жарыс машиналарын (Lola Zytek) алып, Acceleration 2014 аясында Formula Acceleration 1 деп аталатын бір орындық жарыс жасайды. 2015 жылдың мамыр айында Оңтүстік Африканың AFRIX Motorsport компаниясы Delivered on Time компаниясынан "Powered by Ferrari" A1GP-нің қалған 21 автокөлігін – қозғалтқыштары мен қосалқы бөлшектерімен бірге, бірақ қозғалтқышты басқару электроникасы мен рульдерінсіз сатып алғанын хабарлады. AFRIX компаниясы автомобильдердің Оңтүстік Африкадағы оңтүстік жартышардың жазғы маусымында өткізілетін бір маркалы жарыс сериясының негізін құрайтынын мәлімдеді. 2023 жылдың мамыр айында жарияланғандай, A1GP 100 миллион долларлық қаржымен қайта оралуы жоспарлануда.

Жарыс апталығы

A1 Grand Prix of Nations жұмадан жексенбіге дейін үш күнге созылды. Командаларға әр аптаның соңында бес жиынтық құрғақ ауа райына арналған жылдам дөңгелектер және екі жиынтық жаңбырлы ауа райына арналған дөңгелектер берілді. Дегенмен, ауа райы өте нашар болған жағдайда, командаға жылдам дөңгелектердің есебінен жаңбырлы дөңгелектердің көбірек саны берілуі мүмкін еді. Жарыс аптасы жұма күні өткен екі бір сағаттық жаттығумен басталды, содан кейін сенбі күні таңертең тағы бір жаттығу өтті. Сенбі күні түстен кейін екі сағаттық іріктеу кезеңі өтті, ал жексенбі күні екі жарыс өтті. Аса маңыздысы, үш жаттығу сессиясы көлікті дайындау және ресми жарыс сенбідегі іріктеумен басталар алдында трассаны жақсы білу үшін өткізілді. Үш түрлі жүргізуші үш жаттығу сессиясына қатыса алатын болды; іріктеуге немесе жарыстардың біріне қатысуға таңдалған жүргізуші, кем дегенде бір жаттығу сессиясына қатысқан болуы тиіс еді.

Ұзын жарыс

Фигуралық жарыс өткен күні өткен біліктілік сессиясының үшінші және төртінші кезеңдерінің нәтижесінде құрылған старттық торды пайдаланды және ортаңғы түстен кейін өтті. Жарыс тұрған күйден басталып, шамамен 69 минуттан бір шеңберге дейін жалғасты. Командалар Фигуралық жарыста екі міндетті пит-стоп жасауы тиіс болды, біреуі сегізінші және он алтыншы шеңберлер арасында, ал екіншісі пит-тобы терезесінде, бірінші терезе жабылар алдында жарияланды. Жүргізушілер Фигуралық жарыс кезінде PowerBoost-ты сегіз рет пайдалануға рұқсат етілді.

Тоқтау

Әр команда жарыс күндері үш рет міндетті түрде пит-стоп жасауы керек болды – біреуі спринт жарысында, ал екеуі негізгі жарыста.

Шассилер мен қозғалтқыштар

A1GP формуласы әр командаға бірдей "үлгідегі" машинаны ұсынды. Әрбір машина механикалық тұрғыдан толықтай бірдей болды, өнімділікті шектеуге, пайдалану шығындарын төмендетуге және жақсырақ жабдықтар арқылы ешбір команданың немесе командалардың басымдыққа ие болуына жол бермес үшін көптеген техникалық шектеулермен құрастырылды.

Бірінші буын

Lola A1GP, шасси Lola B05/52, алғашқы үш маусым бойы қолданылды. Бұл шассилер 3,4 литрлік Zytek қозғалтқыштарымен жабдықталған, PowerBoost режимінде максималды қуаттылыққа ие болды және Cooper шиналарында жүрді.

Екінші буын

A1GP 2008-09 маусымда Ferrari компаниясымен серіктестікке келісіп, жаңартылған Ferrari F2004 шассиін пайдаланды, оларды алты маусым бойы қолдану жоспарланған. Бастапқы 3.0 литрлік Ferrari V10 қозғалтқышы 4.5 литрлік Ferrari/Maserati V8 қозғалтқышымен алмастырылды, ол PowerBoost режимінде жоғары қуатты бере алатын. Michelin соңғы маусым үшін шина шартын өз міндетіне алды.

Телерадио хабар таратушылар

Ричард Дорфман A1GP-нің хабар тарату директоры болды. 2008–09 жылғы маусым бойынша барлық ақпарат дұрыс. Ел / Өңір Желі Тіл Кезеңі Дүниежүзілік a1gp.com Gillette World Sport Ағылшын 2006–07 бастап 2008–09 Африка SABCNT1 Ағылшын Француз 2007–08 бастап 2008–09 Азия ESPN Star Sports Ағылшын 2007–08 бастап Fox Sports Nine Network Ағылшын 2007–08 бастап 2008–09 Premiere Немец 2008 алдында OBN Босний 2008 алдында NT1 Француз 2008–09 EXQI Sport Голланд 2008–09 Rede TV Португал 2008–09 Setanta Speed Channel Ағылшын 2008–09 2008 алдында CCTV 5 Beijing TV Guangdong TV Shanghai TV Қытай 2008 алдында Galaxie Sport Česká televize Чех 2005–2006 2008 алдында Nelonen Sport Фин 2007–08 бастап NT1Eurosport France Француз 2008–09 2005–06-дан 2007–08-ге дейін Premiere Немец 2005–08 Supersport ERT (Грекияда ғана, тек хабарламалар) Грек 2007–08 бастап 2008–09 Hálózat TV Венгр 2008 алдында Global TV tvOne Индонезиялық Ағылшын 2005–2008 2008–09 Zee Sports TEN Sports Хинді Ағылшын 2008–09 TV3 Sky Sports Ағылшын 2007–08 бастап 2005–06 бастап Sky Sport Rai Sport Più Итальян 2008 алдында 2008–09 Latin және Орталық Америка Speed Latin America Испан 2007–08 бастап LBC Араб 2008–09 NT1 Француз 2008–09 RTMMалайзиялық 2007–08 бастап Melita 2008–09 Televisa Sports Испан 2007–08 бастап Middle East Al Jazeera Араб 2008 алдында NT1 Француз 2008–09 Hi TV 2008–09 RTL7 Голланд 2007–08 бастап TV3 Ағылшын 2005–06 бастап GEO Super Урду 2008–09 Polsat Польша 2008 алдында Sport TV 2008–09 RTR Sport (тек хабарламалар) 2008–09 TV3 Словен 2008 алдында SABCAғылшын 2005–06 бастап Sogecable Испан 2007–08 бастап Viasat Motor Шведен 2008–09 NT1 Schweizer Fernsehen Premiere Француз Немец Немец 2008–09 2008 алдында Poverkhnost TV Украин 2007–08 бастап Sky Sports Five (тек хабарламалар) Ағылшын 2005–06-дан 2010–11-ге дейін Setanta America One (маусымнан кейін қайталаулар) Speed Channel Ағылшын 2008–09 2008 алдында

200607 A1 Ұлттар Гран-приі, Пекин, Қытай

2006–07 жылғы A1GP-нің алғашқы қытай кезеңі Пекин көшелерінде өтті. Дегенмен, артқы түзудің соңындағы тар шашыраңқы бұрылыс көліктерге қауіпсіз өтуге мүмкіндік бермеді, себебі ол 180 градусқа солға бұрылатын еді. Көліктер жолдан шығып, бұрылыстың ортасында тоқтап қалыпты; осыдан кейін жарыс сессиялары қызыл тумен тоқтатылды. Ұзындығы қысқартылған трасса құрылып, бұрынғы түзудің көп бөлігін айналып өтетін, түзудің ортасындағы аздап кеңірек шашыраңқы бұрылыс жасалды. Бұл бұрылыс та идеалды емес еді, өйткені жүргізушілер бұрылыс кеңірек болғанына қарамастан жолдан шығып, пит-лейнге кіретін кедергіге тиіспеуге тырысты. Басқа амал болмады, әйтпесе жарыс тоқтатылар еді. Бірақ, іріктеу кезінде тағы бір мәселе туындады: жарыс машиналарынның жоғары жүктемесі мен төмен серпілісі салдарынан жолдың үстіндегі люктер ашылып қалды. Старттық позициялар жаттығу нәтижелеріне сәйкес анықталды. Сондай-ақ, трасса маңындағы бірнеше жарнамалық баннерлер де босап қалды. Жарыс қауіпсіздік машинасының артынан басталатыны туралы хабарланды, себебі бірінші бұрылыс та қауіпсіз деп танылды. Екі жарыс та оқиғасыз өтті, әсіресе Спринт жарысы, ол басым бөлігін қауіпсіздік машинасының артынан жүргізілді, себебі жарыс төрешілері бірде-бір жолдан шығып кеткен көлікті уақтылы түрде алып тастай алмады.