Кіріспе

Жолаушыларды тасымалдау көлігі

Жолсыз пойыз — немесе трамвай (АҚШ ағылшын тілінде), жол пойызы, жер пойызы немесе тұрақ пойызы — жолаушыларды тасымалдау үшін қолданылатын, бір немесе бірнеше вагондарды тартқыш тізбектермен жалғаған бастырушы көліктен тұратын, жолда жүретін буыны бар көлік құралы. Бұл көлік құралдары қысқа қашықтыққа жүк немесе багажды тасымалдау үшін, мысалы, зауытта немесе әуежайда қолданылуы мүмкін. Көбінесе қолданылу мақсатына байланысты, жер пойызы дәстүрлі, әсіресе бу пойыздарына ұқсас скейоморфты стильде жасалуы немесе жасалмауы мүмкін.

Терминология

Жолсыз пойыз немесе жер пойызы – резеңке дөңгелекті жолға жүретін көліктерді, теміржолға орнатылған пойыздардан ажырату үшін қолданылатын сипаттамалық терминдер. Швейцарияның Грюйерс қаласында жаяу өтетін көшелерде тек жолсыз пойыз ғана жүруге рұқсат етіледі. Осыған ұқсас пойыз студенттерді теміржол станциясы мен Сыртқы Алкала-де-Хенарес университетінің кампусы арасындағы факультеттерге тасымалдау үшін де пайдаланылады. Жолсыз пойыздар сондай-ақ сауда орталықтарында ата-аналары сауда жасап жатқанда балаларды ойын-сауықпен қамтамасыз ету үшін қолданылады. Бұл мақсатта қолданылатын жолсыз пойыздар көбінесе кішкентай және аз қуатты болады. Жолсыз трамвайдың үлкен және жылдам түрі – резеңке дөңгелекті трамвай, ол дәстүрлі жеңіл рельстік трамвай, трамвай және автобусқа балама ретінде пайдаланылады. Кейбіреулері балаларға ұнату үшін әдемі немесе көңілді бояулармен жасалған болуы мүмкін. Жолсыз пойыздың кейбір модельдері, екі түрлі көліктің де бір өндірісте жасалуына байланысты, тар теміржолмен жүретін ойын-сауық паркі пойыздарына ұқсас болуы мүмкін. Бесінші дөңгелекті тіркемелі автобустар да осы сияқты безендірілуі мүмкін.

Әуежайдың багаж пойыздары

Әуежай терминалдарында қолданылатын механикаландырылған багаж пойыздары – трамвайлар, ұзын рельссіз пойыздарға ұқсас рульдік механизмдерге ие, бірақ тракторлық бөлімдері көбінесе басқа мақсаттар үшін багаж арбаларынан жиі ажыратылып қолданылады. Жеке багаж арбаларын жүк тиеу-түсіру аймақтарында жылдам ажыратуға болады. Әуежай багаж пойыздары көбінесе жолаушыларға арналған пойыздардан гөрі ұзын болады.