Кіріспе

Заң жүйелеріндегі тауарларды/адамдарды тасымалдаушылар термині

Жалпы құқық елдеріндегі жалпы тасымалдаушы (кейбір азаматтық құқық жүйелеріндегі қоғамдық тасымалдаушыға сәйкес келеді, көбінесе тасымалдаушы деп аталады) – кез келген адам немесе компания үшін тауарларды немесе адамдарды тасымалдайтын және тасымалдау барысында тауарлардың жоғалуына жауапты болатын тұлға немесе компания. Жалпы тасымалдаушы өз қызметтерін жалпы халыққа лицензия немесе реттеуші орган берген өкілеттік негізінде ұсынады, оған құрылған заңнама бойынша әдетте «министрлік өкілеттік» беріледі. Реттеуші орган өз ережелерін жалпы тасымалдаушыға (сот бақылауымен) тәуелсіз және түпкілікті түрде жасауға, түсіндіруге және күшіне енгізуге құқылы, егер ол заңнаманың шегінде әрекет етсе. Жалпы тасымалдаушы (британ тілінде қоғамдық тасымалдаушы деп те аталады) круиздік кемелер, автокөлік тасымалдаушылары (мысалы, каналдарды басқаратын компаниялар, жүк тасымалдаушы компаниялар) және басқа да жүк тасымалдау компаниялары көбінесе жалпы тасымалдаушы ретінде жұмыс істейді. АҚШ заңнамасына сәйкес, теңіз жүк экспедиторы жалпы тасымалдаушы ретінде әрекет ете алмайды. АҚШ-та бұл термин телекоммуникациялық қызметтер мен коммуналдық қызметтерге де қатысты болуы мүмкін. АҚШ-тың кейбір штаттарында американдық таусылғыштар және осыған ұқсас аттракциондарды пайдаланатын ойын-сауық парктері жалпы тасымалдаушылар деп танылды; әйгілі мысалы – Диснейленд. Реттеуші органдар тасымалдаушыларға жалпы тасымалдаушы өкілеттігі, бағалары, кестелері мен ережелері бойынша емес, клиенттерімен жасалған келісімшарт негізінде жұмыс істеуге рұқсат бере алады. Осы реттелген тасымалдаушылар, келісімшарттық тасымалдаушылар деп аталады, реттеушінің талаптарына сәйкес қызмет көрсетуге «жарамды, дайын және қабілетті» екенін көрсетуі керек. Алайда, келісімшарттық тасымалдаушылар «халықтың ыңғайлылығы мен қажеттілігі» үшін жұмыс істейтінін дәлелдеуге міндетті емес. Келісімшарттық тасымалдаушыға тұрақты маршруттар мен кестелер бойынша, яғни тұрақты маршрутты тасымалдаушы ретінде немесе кездейсоқ негізде, тұрақты емес маршрутты тасымалдаушы ретінде қызмет көрсетуге рұқсат етілуі мүмкін. Маңыздысы, тасымалдаушы – жүк жіберушімен тасымалдау шартын жасасқан (заңды немесе жеке) тұлға. Тасымалдаушы міндетті түрде көлік құралына ие болуы немесе оны пайдалануы қажет емес. Егер келісімшартта өзгеше көзделмесе, тасымалдаушы өз операциялық өкілеттігімен бекітілген кез келген көлік құралын пайдалана алады, егер ол жүк иелерінің мүдделеріне ең қолайлы болса. Тасымалдаушының міндеті – тауарды келісілген мерзімде немесе ақылға қонымды мерзімде келісілген пунктке жеткізу.

Телекоммуникациялар

Америка Құрама Штаттарында телекоммуникация операторлары 1934 жылғы Байланыс туралы заңның II тарауы бойынша Федералдық байланыс комиссиясымен реттеледі. 1996 жылғы Телекоммуникациялар туралы заң ортақ тасымалдаушыларға қатысты "II тарау" ережелерін кеңінен қайта қарастырды және AT&T компаниясының Bell жүйесінің таратылуына әкелген 1982 жылғы сот келісімінің декретін (көбінесе "Қорытынды үкімді өзгерту" деп аталады) жойды. Сонымен қатар, Заң телефон компанияларына видео бағдарламаларды ортақ тасымалдаушы ретінде немесе дәстүрлі кабельдік теледидар операторы ретінде ұсыну мүмкіндігін береді. Егер телефон компаниясы біріншісін таңдаса, оған реттеу шаралары аз болады, бірақ сонымен бірге Заңда "ашық бейне жүйелері" деп аталатын FCC ережелерін сақтауы керек. Заң, белгілі бір ерекшеліктермен, оның ішінде көптеген ауылдық аймақтарды қоса алғанда, телефон компанияларының кабельдік операторлардың 10 пайызынан астам үлесін сатып алуына (және керісінше) және телефон компаниялары мен бірдей аймақтарды қамтитын кабельдік жүйелер арасындағы бірлескен кәсіпорындарға тыйым салады.

Интернет-қызмет көрсетушілер

1934 жылғы Коммуникациялар туралы заңның қағидаларын пайдалана отырып, FCC интернет-провайдерлерді 2015 жылдың 12 маусымынан бастап желілік бейтараптықты сақтау мақсатында ортақ тасымалдаушылар ретінде қарастырды. АҚШ Сенаты FCC-нің шешімін кері қайтаруға және FCC-нің желілік бейтараптық қағидаларын қалпына келтіруге бағытталған, міндетті емес резолюцияны шамалы көп дауыспен қабылдады.

Құбырлар

АҚШ-та көптеген мұнай, газ және СО2 құбырлары жалпы тасымалдаушылар болып табылады. Федералдық энергияны реттеу комиссиясы (FERC) мемлекетаралық жалпы тасымалдаушы құбырларға қолданылатын бағаларды және басқа тарифтік шарттарды реттейді. Мемлекетішілік жалпы тасымалдаушы құбырлардың тарифтері көбінесе штаттық органдармен реттеледі. АҚШ және көптеген штаттар жалпы тасымалдаушы газ құбырларына жерді мәжбүрлеп сатып алу құқығын берген.