Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз жазушысы және контрреволюциялық философ Пьер Симон Балланш (4 тамыз 1776 – 12 маусым 1847) – француз жазушысы және контрреволюциялық философ, он тоғызыншы ғасырдың басында француз әдеби орталарында елеулі ықпал еткен прогресс теологиясын жасаған. Ол 1842 жылы Француз академиясының төртінші орындықа иеленуге сайланған тоғызыншы мүшесі болды.
French writer and counterrevolutionary philosopher
Pierre Simon Ballanche (4 August 1776 – 12 June 1847) was a French writer and counterrevolutionary philosopher, who elaborated a theology of progress that possessed considerable influence in French literary circles in the beginning of the nineteenth century. He was the ninth member elected to occupy seat 4 of the Académie française in 1842.
Алғашқы жылдар
Лионда туған Балланш он жеті жасында француз төңкерісінің қасіреттері оның қиялын өмір бойына ойып тастады. 1793 жылы қаладағы революциялық Конвент билігіне қарсы роялистік көтеріліс 700-ге жуық адамды дарға асу немесе шұғыл атқылаумен аяқталды. Бұл, сондай-ақ өмірінің басындағы бақытсыз махаббат оқиғасы, оған өмірді қасиетті құрбандық ретінде тұрақты қайғылы көзқараспен қалдырды, ол өз шығармаларында бейнеленді, олардың ең танымал бөлігі – аяқталмаған көп бөлімді «Әлеуметтік палигенез туралы очерктер» (Essais de palingénésie sociale) атты еңбегі. «Палигенез» термині Балланш қоғамның бірінен соң бірі жаңаруын білдірді, және ол христиандық мәңгілік өзгермейтініне құрметпен қарағанмен, өз жұмысына христиандықтың прогрессивті көзқарасын енгізді.
Born in Lyon, Ballanche was seventeen when his imagination was marked for life by the horrors of the French Revolution. In 1793, the city's royalist revolt against the authority of the revolutionary Convention ended with guillotining or summary execution of about 700 people. This, and an unhappy love affair early in life, left him with an abidingly tragic view of life as sanctified suffering, a view that he embodied in his works, of which the best known was an unfinished multi part work entitled Essais de palingénésie sociale ("Essays on Social Palingenesis"). "Palingenesis" was a term by which Ballanche referred to the successive regenerations of the society, and he incorporated a progressive vision of Christianity in his work even as he insisted reverently that Christianity was forever immutable.
Мансап
Баланш алғашқыда баспагер болып жұмыс істеді. Оның алғашқы жарық көрген еңбегі – «Du sentiment considéré dans son rapport avec la littérature» (1802), бұл Шатобрианның жақында жарияланған «Genie du christianisme» еңбегімен үндес туынды. Ол 1812 жылы Джули Рекамиемен танысып, көп ұзамай Парижге көшіп келді, онда ол үнемі оның l'Abbaye aux Bois салонына қатысты. «Антигона» (1814), «Essais sur les institutions sociales» («Әлеуметтік институттар туралы эссе», 1818), «Le Vieillard et le jeune homme» («Қарт пен жас», 1819), «L'Homme sans nom» («Аты жоқ адам», 1820) және «Élégie» («Элегия», 1820) сияқты туындыларында ол Француз революциясының құдайлық мәнге ие екендігі туралы идеяны дамытты. Мұндай көзқарас контрреволюциялық айналымдарда жиі кездесетін еді. Бірақ бұл мәнді түсіндіруді шіркеуге жүктеген діни ойшылдардан өзгеше, Балланш тіл теориясын жасады. Балланш пікірінше, бір нәрсені атау – жаратылысқа белгілі бір деңгейде қатысу еді. Балланш үшін сөздің осы шығармашылық күші поэзиямен бірдей мәнге ие болды, және ол символ поэтикасын дамытты, ол поэзия мен ақын туралы жаңа көзқарастың тууына ықпал етті, бұл көзқарас көп ұзамай романтизм деп аталды. Балланш өмірінің аяқталмаған еңбегі, әдетте, «Palingénésie» деп танылады. Бұл «үлкен туынды» идеясы 1820 жылдары бойында пісіп жетілді, және ол 1827 жылы жарық көрген «Пролегомен» атты алғашқы томында өткен, қазіргі және болашақ туралы кең философиялық-поэтикалық эпос жазуды жоспарлады. Онда ол «адамзат тарихын шын мәнінде жазуға» деген құштарлығын білдірді. Бірінші том Грекияға арналды – «Орфей» (1829), ал екіншісі, аяқталмаған, Рим Республикасына арналды – «Рим халқының тарихына қолданылатын барлық халықтар тарихының жалпы формуласы», оның үзінділері 1829 жылдан 1834 жылға дейін журналдарда жарияланды. Үшінші және соңғы том, аяқталмаған, бастапқыда «La Ville des expiations» («Азаттықтар қаласы») деп жарияланды, бірақ Балланш «La Vision d'Hébal» («Hébal’s Vision», 1831) жариялады. Балланш ойлары 1830 және 1840 жылдары дами бергендіктен, ол туындының жоспарларын бірнеше рет өзгертті, ал оның еңбектерінің тарихы өте күрделі және шатастыратын. Бұл, белгілі бір дәрежеде, Балланш өзіне қойған міндеттің қиындығын түсінуінен туындады. Ол өз жүйесін толыққанды қанағаттандыра алған жоқ. Тоғызыншы ғасырдағы француз тарихының құлпырауы оған үнемі жаңа ойлар сыйлады. Дегенмен, оның негізгі көзқарасының негізгі элементтерін белгілеу мүмкін.
Ballanche first earned his living as a printer. His first published work was Du sentiment considéré dans son rapport avec la littérature (1802), a work in the vein of Chateaubriand's recently published Génie du christianisme. He made the acquaintance of Julie Récamier in 1812, and moved to Paris shortly thereafter, where he attended regularly her salon at l'Abbaye aux Bois. In works like Antigone (1814), Essais sur les institutions sociales ("Essay on Social Institutions", 1818), Le Vieillard et le jeune homme ("The Old Man and the Youth", 1819), L'Homme sans nom ("The Man without a Name", 1820) and Élégie ("Elegy", 1820), he developed the idea that the French Revolution was endowed with a divine significance. Such a view was common enough in counterrevolutionary circles. But unlike religious thinkers who conferred upon the Church the task of interpreting this significance, Ballanche developed a theory of language. In Ballanche's view, to name something was in some way to participate in creation. For Ballanche, this creative power of speech had the same essence as poetry, and he developed a poetics of the symbol that played a role in the thinking of those who gave birth to a new vision of the poet and of poetry that soon came to be known as romanticism. Ballanche's life work, never finished, is generally known as Palingénésie. The idea of this "great work" germinated in him in the 1820s, and he announced what was intended to be a vast philosophico poetic epic of the past, present and future in its opening volume, Prolégomènes, published in 1827. There he described his ambition to write "the true history of the human race". The first volume dealt with Greece in Orphée ("Orpheus", 1829), and the second, never finished, with the Roman Republic in Formule générale de l'histoire de tous les peuples appliquée à l'histoire du peuple romain ("General Formula of the History of All Peoples Applied to the History of the Roman People"), fragments of which were published in reviews from 1829 to 1834. The third and final volume, which was never finished, was first announced to be La Ville des expiations ("The City of Expiations"), though Ballanche published La Vision d'Hébal ("Hébal's Vision", 1831). Because Ballanche's thought continued to develop in the 1830s and 1840s he changed plans for the work many times, and the history of his works is enormously complicated and confusing. In a sense, this was because of Ballanche's awareness of the difficulty of the task he had set himself. He never worked out his system to his own satisfaction. The turbulence of nineteenth century French history constantly gave him new food for thought. It is possible, however, to sketch the elements of his fundamental vision.
Философия
Балланчтың өте ерекше жүйесі – сынақтар арқылы прогресс идеясын іске асыру болды. Бір жағынан, оның ойлауы – теологиялық прогрессивизмге бейімделген, "күнәдан құтылудың" секулярлы нұсқасы, Пол Бенишудың сөзімен айтқанда, ол Балланштің тарихи маңыздылығы туралы "Le Sacre de l'écrivain" (1973), "Le Temps des prophètes" (1977) және "Le Grand Œuvre de Ballanche", "Revue d'histoire littéraire de la France" (1975 жыл, қыркүйек-қазан), "Variétés critiques" (1996) жинағында кеңінен жазды. Балланш үшін саяси биліктің нақты бір түрі – мысалы, Людовик XVI – сыйлықсыз болғанымен құлауға тағдырланған болуы мүмкін. Ол дамытып жатқан тарихи көзқарас, көптеген адамдарға түсініксіз болған символдық тілмен жеткізілді, өткен дәуір өз құқықтылығы мен заңдылығына ие болуы мүмкін, тіпті жалғасу құқығынан айырылса да. Балланш өзін мифологиядағы екі басты Янус құдайымен теңестірді, себебі ол бірден екі бағытқа қарады. Оның тарихқа қатысты трагикалық көзқарасы өзгерістерді қабылдады, бірақ оларды іске асыру құралдарын болашақта тәубе етудің шексіз қажеттілігінің бастауы ретінде қарастырды.
Ballanche's highly original system was a working out of the notion of progress through ordeals. In a sense, his thought is a secular version of Fall and Redemption, adapted to a theological progressivism – an "optimistic theory of original sin and its consequences", in the words of Paul Bénichou, who has written extensively on Ballanche's historical importance in Le Sacre de l'écrivain (1973), Le Temps des prophètes (1977) and "Le Grand Œuvre de Ballanche", Revue d'histoire littéraire de la France (Sept. Oct. 1975), collected in Variétés critiques (1996). For Ballanche, a particular form of political authority – Louis XVI, for example – could be doomed to fall without being contemptible. The historical vision that he was developing, and which he expressed in a symbolic language that many found difficult, was one in which a past epoch could possess its own rightness and legitimacy, even as it had lost the right to continue. Ballanche compared himself to Janus, the two headed god of mythology, because he looked simultaneously in two different directions. His tragic view of history embraced change, while regarding the means by which it was accomplished as the source of an endless need for future expiation.
Мұра
Балланш прогрессивті және контрреволюциялық лагерьлер арасындағы беймаза шекараны иеленді – және осы күнгі күнге дейін иеленуде. Ол өзін оларды жақындастыра алатын адам деп, тартыншақты түрде армандады. Бірақ мұндай болған жоқ: оның әлеуметтік тәртіпті құдайға жақын нәрсе ретінде қарауы сол жақтағыларға түсініксіз (немесе қабылдамас) болды, ал радикалды өзгерістердің заңдылығын мойындауы оны оң жақтағыларға жағыстырмады.
Ballanche occupied – and continues to occupy – an uneasy borderland between progressive and counterrevolutionary camps. He dreamed of himself, timidly, as the one who could reconcile them. But this was not to be: his view of the social order as supernatural in character was not intelligible (or not acceptable) to those on the left, and his willingness to acknowledge the legitimacy of radical change did not endear him to those on the right.