Кіріспе

Француз революционері және жазушысы (1838–1871)

Густав Флоренс (4 тамыз 1838, Париж – 3 сәуір 1871) – француз революциялық көшбасшысы және жазушы, физиолог Жан Пьер Флоренстің ұлы (Франция колледжінің профессоры және 1838-1839 жылдары депутат). Ол сондай-ақ, Үшінші Республика кезінде сыртқы істер министрі болған Эмиль Флоренстің ағасы болды. 25 жасында Флоренс 1863 жылы әкесінің тапсыруымен Collège de France-те адамзат тарихы бойынша лекция оқыды. Оның адамзат тегінің көп түрлі болуы туралы теориясы дін қызметкерлерін наразылыққа толтырды және оған лекцияларын жалғастыруға тыйым салынды. Содан кейін ол Брюссельге барып, лекцияларын "Histoire de l'homme" (1863) деген атпен жариялады. Густав Флоренс Константинополь және Афина қалаларын аралап, 1866-1868 жылдардағы Криті көтерілісіне қатысты; ол Криті революциялық ассамблеясының атынан Афинаға қиын миссияға жіберілгендердің бірі болды. Ол Виктор Гюго сияқты ықпалды тұлғаларды Криті көтерілісін қолдауға көндіруге тырысты. Густав Флоренс Италияда да біраз уақыт өткізді, онда "Fe polo d'Italia" газетінде жариялаған мақаласы үшін тұтқындалып, түрмеге қамалды. Ақырында Францияға оралғаннан кейін, "Pays" газетінің редакторы Пол де Кассанакпен болған дуэльде өмірінен айрылуға азда-азда қалды. Парижде ол "қызыл республикашылдық" идеологиясын жақтады және "La Marseillaise" апталық газетінде мақалалар жаза бастады. 1870 жылдың 7 ақпанында Белльвильде төңкеріс ұйымдастыруға тырысқан әрекеті сәтсіз аяқталып, Франциядан қашуға мәжбүр болды. Наполеон III құлағаннан кейін Парижге оралған ол 500-ге жуық шабуылдаушыдан (tirailleurs) тұратын отрядқа басшылық етті. Оның көтерілісшілік әрекеттері (оның 1870 жылғы қазан айындағы уақытша үкіметтің орташа саясатына қарсы көтерілісін ұйымдастырушылардың бірі болғаны) салдарынан ол Уақытша үкімет тарапынан Винсеннге жақын орналасқан Крэтейльде тұтқынға алынып, 1870 жылдың 7 желтоқсанында Мазас түрмесіне қамалды, бірақ 21-22 қаңтар түнінде оның жауынгерлері тарапынан босатылды. 18 наурызда ол халық көтерілісіне қосылып, 20-шы округтен революциялық коммуна мүшесі болып сайланды және генерал атағын алды. Густав Флоренс көтерілістің ең белсенді көшбасшыларының бірі болды. 3 сәуір күні таңертең Версаль әскерлеріне қарсы шабуылдан кейін ол Шату мен Руйельді бөліп тұрған көпірдің жанындағы қонақүйге қашты. Сол жерде жандармерия оны тұтқындап, қаруын алып қойғаннан кейін, капитан Жан Марк Демарет оны өлтірді. "Science de l'homme" (Париж, 1869) еңбегінен басқа, Флоренс көптеген жарияланбалардың авторы болды.

Жюль Вернге әсер еткен болуы мүмкін

Уильям Бутчер Жюль Верннің кейбір заманауи басылымдарына қосымша жазбаларында 1978 жылғы 5 наурыздағы "Sunday Times" газетінде келтірілген мәліметке сүйене отырып, Верннің ең әйгілі кейіпкерлерінің бірі – Капитан Немоның Густав Флоренс прототипі болғанын айтқан. Бұл пікірге Леонидас Калливретакис қарсы шықты.

Сара Бернхардтпен достық

Өзінің "Менің қос өмірім" атты автобиографиясында актриса Сара Бернхардт оны былайша сипаттады: "Мен сондай-ақ армандар мен утопиялық қиялдағы ақылсыз, есінен жаңылысқан адамды да таныстым және жиі көрдім. Оның есімі Флоренс еді, ол бойы ұзын, келбеті жақсы жігіт еді. Ол баршаның бақытты және бай болуын қалады, солдаттарды атып тастады, бірақ олардың бірін немесе бірнешеуін бақытсыз ететінін ойлаған жоқ. Онымен пікір таластыру мүмкін емес еді, бірақ ол тартымды және батыл болды. Мен оны өлімінен екі күн бұрын көрдім. Ол менімен бірге драма өнеріне берілгісі келген өте жас қызды алып келді. Мен оған көмектесемін деп уәде бердім. Екі күннен кейін сол қыз маған Флореннің қаһармандық өлім туралы хабарлады. Ол қарсы тұрудан бас тартты, қолдарын кернеп, шешіне алмаған солдаттарға: "Атыңдар, атыңдар! Сендерді аямауым керек еді!" – деп айғайлады. Ал олардың оқтары оны өлтірді."