Гертруда Лоуренс: Англиялық әртіс, әнші және бишінің өмірі мен мансабы

Кіріспе

Ағылшын актрисасы, әншісі, бишісі және музыкалық комедия артисі (1898–1952)

Гертруда Лоуренс (4 шілде 1898 – 6 қыркүйек 1952) – ағылшын актрисасы, әншісі, бишісі және музыкалық комедия артисі. Ол Лондонның Вест-Энд және Нью-Йорктегі Бродвей сахналарында өнер көрсетуімен танымал болған.

Ерте өмір

Лоуренс ағылшын және даттық тегінен таралған Гертруда Алиса Дагмар Класен, Александра Дагмар Лоуренс Класен, Гертруда Александра Дагмар Класен (көздер әртүрлі) ретінде Ньюингтон, Лондон қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Артур Лоуренс есімімен өнер көрсеткен бассо-профондо болды. Оның шектен тыс ішімдік ішуі анасы Әлисені Гертруда туғаннан кейін көп ұзамай оны тастап кетуге мәжбүр етті. 1904 жылы оның әкесі отбасын Сассекс жағалауындағы Богнорға тамыз мерекесіне алып барды. Олар сол жерде концертке қатысты, онда көрермендер де өнер көрсетуге шақырылды. Анасының ынтасымен жас Гертруда ән айтып, еңбегі үшін алтын сомымен сыйлық алды. Бұл оның алғашқы қоғамдық өнері болды. 1908 жылы отбасының қарапайым табысын арттыру үшін Әлис Брикстон театрындағы Рождестволық пантомима хорында жұмысқа орналасты. Топты толықтыру үшін ән салып, би билей алатын бала қажет болды, сонда Әлис өз қызын ерікті түрде ұсынды. Осы өндірісте жұмыс істеген кезде Әлис Италия Конти туралы естіді, ол би, дикция және актерлік өнердің негіздерін оқытты. Гертруда Контиге емтихан тапсырды, ол баланың тегін сабақ алуға лайық екенін ойлады. Лоуренс Италия Контидің «Күштің соңы» қойылымына қосылды; (Контидің актерлерді даярлауы 1911 жылы Италия Конти театр өнер академиясын құруға әкелді.) Контидің оқытуы Лоуренстің Макс Рейнхардтың Лондонда сахналанған «Ғажайып» және Ливерпуль репертуарлық театры үшін Базил Диннің режиссерлігімен «Фифинелла» спектакльдерінде өнер көрсетуіне мүмкіндік берді. Осы кезеңнің бір сәтінде бала әкесінің кәсіби тегін өз тегі ретінде қабылдауға шешім қабылдады. Содан кейін Дин оны Герхард Хауптманның «Ханнеле» қойылымына алды, онда ол алғаш рет Ноэль Ковардпен танысты. Олардың кездесуі жақын және кейде даулы достықтың бастамасы болды және олардың өміріндегі ең маңызды кәсіби қарым-қатынасқа айналды.

Карьерасының алғашқы кезеңдері

Ханнеледен кейін Лоренс хор қызымен бірге тұратын әкесімен қайта байланысқа түсті. Олар екі рет ревюде бірге гастрольдеуге келісті, содан кейін Артур Оңтүстік Африкадағы түрлі шоумен бір жылдық келісімшартқа қол қойғанын мәлімдеді, екі жас әйелді өздеріне қалдырды. 16 жастағы Лоренс анасы мен әкесіне қайтудың орнына Соходағы Театралды қыздар клубында тұруды таңдады. Ол 1916 жылға дейін түрлі гастрольдік труппалармен тұрақты жұмыс істеді, содан кейін импресарио Андре Шарло оны Беатрис Лиллидің дублері ретінде Лондонның Вест-Эндіндегі соңғы қойылымының хорында өнер көрсетуге алды. Қойылым жабылғаннан кейін ол Лиллидің рөлін гастрольде ойнады, содан кейін тағы бір Шарло қойылымында жұлдыздың дублері ретінде Лондонға оралды, онда ол би режиссері Фрэнсис Гордон Хоулимен танысты. Ол одан жиырма жас үлкен болса да, екеуі үйленіп, көп ұзамай 1918 жылдың 28 мамырында туған қыздары Памела дүниеге келді. Неке сәтті болмады, сондықтан Лоренс Памеланы өзімен бірге Клэфемдегі анасының үйіне алып барды. Олар бір-бірінен бөлек тұрды, бірақ он жылдан кейін ғана ажырасты. 1918 жылы Лоренстің жүктілігі кезінде немесе босанғаннан кейін көп ұзамай, ол 1920 жылы 13 наурызда аяқталған 613 қойылым барысында актерлік құрамнан кетіп қалғаны туралы ешқандай дәлел жоқ. 1919 жылдың басында Лоренс Лондонның танымал түнгі клубы Мюррейде ән айту жұмысын қабылдады, онда ол келесі екі жылдың басым бөлігінде болды. Ол жерде өнер көрсеткенде, ол Үй шаруашылығы атты әскерінің мүшесі капитан Филипп Астлимен танысты. Ол оның досы, серігі, соңында сүйіктісі болды, оған жоғары қоғамда киім киюді және өзін қалай ұстау керектігін үйретті. 1920 жылдың соңында Лоренс Мюррейден кетіп, танымал әнші Уолтер Уильямстың серіктесі ретінде музыкалық залда өнер көрсетіп, заңды театрға қайта оралуға кірісті. 1921 жылдың қазан айында Шарло одан өзінің соңғы "А-дан Z-ға дейін" туындысының жұлдызы ретінде ауруға шалдыккан Беатрис Лиллидің орнын алмастыруды сұрады. Онда екеуі "Limehouse Blues" әнін орындады, ол Лоренстің ең танымал әндерінің біріне айналды. 1923 жылы Ноэль Ковард өзінің алғашқы музыкалық ревюін, "Лондон шақыруын!" Лоренс үшін арнайы жасады. Шарло оны шығаруға келісті, бірақ кітап пен саздықта жұмыс істеу үшін тәжірибелі жазушылар мен композиторларды шақырды. Ковардтың сақталған әндерінің бірі - "Париж Пьероты", бұл ән Лоренстің мансабы бойында онымен тығыз байланысты болды. Шоудың табысы оның продюсерін Андре Шарлоның 1924 жылғы Лондондық ревюін жасауға итермеледі, оны ол Лоренс, Лили, Джек Бьюкенен және Констанс Карпентермен Бродвейге алып барды. Ол өте табысты болды, билет сұранысын қанағаттандыру үшін үлкен Бродвей театрына көшірілді, оның жұмысын ұзартты. Шоу аяқталғаннан кейін, ол АҚШ пен Канадада гастрольде болды, бірақ Лоренс екі рет пневмония мен плевритке шалдыққаннан кейін актерлік құрамнан кетуге мәжбүр болды және Торонто ауруханасында он төрт апта жатып сауықты. 1926 жылы Лоренс, Лили және Джек Бьюкенен ойнаған Шарлоның ревюі 1925 жылдың соңында Бродвейде ашылды. Өзінің шолуында Александр Вулкотт Лоренсті ерекше атап, оны "стиль мен күрделіліктің бейнесі" және "идеалдық жұлдыз" деп атады. Алдыңғысы сияқты, ол Бродвейден кейін гастрольде болды. Бұл Лоренстің Шарломен жасаған соңғы жобасы болды. 1926 жылдың қарашасында ол Бродвейдегі американдық мюзиклде ойнаған алғашқы британдық орындаушы болды, "О, Кей!" романында Джордж Гершвиннің музыкасымен, Айра Гершвиннің сөздерімен және Гай Болтон мен П. Г. Водхаус кітабымен ойнады. 256 қойылымнан кейін мюзикл Лондонның Вест-Эндінде ашылды, онда 213 қойылым болды. Лоренс 1927 жылы Уолл-стриттегі банкир Берт Тейлормен романтикаға түскенде, Филипп Астли оған үйленуді ұсынды, бірақ Лоренс бұл ұсыныстан бас тартты, өйткені Астлидің сахнадан шығып, Англияның ауылдық жеріне қоныстанғанын күтетінін білді. Екеуі 1931 жылы актриса Мадлен Кэрроллға үйленгенге дейін жақын болды. Лоренс Фрэнсис Гордон Хаулиден ажырасқаннан кейін, ол Тейлормен екі жыл бойы тұрмысқа шықты, екеуі де бір-бірінен бөлек әлеуметтік өмірді ұнататын. 1928 жылы Лоренс Бродвейге Клифтон Уэббпен бірге "Асыл қазына қыз" ролімен оралды, ол Гершвиннің туындысы еді, ол үлкен сәтті болады деп сенді. Ұзақ сапарды күтіп, ол Нью-Йоркке қызы Памеламен, жеке қызметші қызбен және екі көлікпен келді және Парк-авенюдегі пәтерге қоныс аударды. Оның мюзикл туралы инстинкттері дұрыс емес еді; көрермендер оны сүйіктісіне екі есе опасыздық жасайтын ашкөз әйел ретінде қабылдау қиын болды, ал ол тек 68 қойылымды көрсетті. Ол 1929 жылы Лесли Ховардпен бірге Водхаус жазған австриялық "Шам жарығы" пьесасында ойнады, ал 1930-31 жылдары ол мен Ноэль Ковард оның "Жеке өмір" пьесасында табысқа жетті, алдымен Ұлыбританияда, содан кейін Бродвейде. 1930 жылы Джонни Грин өзінің ең танымал әнін, "Дененің жаны" әнін Гертруда Лоренс үшін арнайы жазды. Манхэттенде жұмыс істегенде, Лоренс Бродвей сахнасындағы өнер көрсетулеріне дайындалу үшін вокалдық жаттықтырушы Эстель Либлингпен оқуға басталды. Лоренс көп жыл бойы Либлингпен оқуын жалғастырды. NBC оның студияларындағы дубликат сахналық декорацияларды пайдаланып, Лоренс пен Бродвей актерлерінің кейбір сахналарын көрсетті. Лоренс 1939 жылғы "Жақпарқ" комедиясында да ойнады, оны Самсон Рафаэльсон жазған. Лоренс пьесаны Бродвейде ашудан бұрын жұмыс істеуге мұқтаж екенін сезінді, содан кейін Массачусетс штатының Деннис қаласындағы Кейп Плейхауста қойылым қойылды. Театр Бродвей продюсері Ричард Олдрич басқарды, ол актрисамен романтикалық қарым-қатынасқа түсті. Екеуі 1940 жылы оның туған күнінде үйленді және оның 1952 жылы қайтыс болғанға дейін бірге болды. Олар Деннис және Манхэттеннің Тартл-Бейінде үйлері болды. Лоренс оның күйеу баласымен достық қарым-қатынаста болды, бірақ 1950 жылы Памеладан ажырасқаннан кейін одан хабар алмай қалды, Каханның 1992 жылы жарық көрген естеліктерінде айтылғандай. Лоренс өмірінде немерелері болған жоқ. Лоренс 1941 жылы "Қараңғыдағы ханым" мюзикліне қайта оралды. Бұл бастапқыда Катарине Корнелл үшін Мосс Харт, Курт Вайль және Айра Гершвинмен жазылған, қайта-қайта музыкалық тақырыптары бар пьеса болған, бірақ алғашқы акт аяқталғаннан кейін бұл Корнеллдің қабілетінен асып түсетін мюзикл екені анық болды. Осыдан кейін Харт британдық соғысқа көмектесу үшін қойылған ревюде Лоренспен кездесті және оған Лиза Эллиот рөлін ұсынды, ол өзінің кәсіби және жеке өмірінде шешім қабылдаудағы қиындықтарды жақсырақ түсіну үшін психоанализден өтетін журнал редакторы. Шоу өте амбициялы болды және жұлдыздың ән айту, билеу және актерлік қабілеттерін сынады. Оның өнері Ричард Уоттстың "Нью-Йорк Герольд Трибунасынан" оны "стиль мен күрделіліктің бейнесі" және "идеалдық жұлдыз" деп атады, ал Брукс Аткинсон "Нью-Йорк Таймс" газетінде оны "құдайша" деп сипаттады. Ол Бродвейдегі қойылымдар мен келесі үш жылдағы ұлттық гастрольдерде шоумен бірге болды. Он жылдардан кейін Айра Гершвин американдық ән жазу тарихшысы Шейла Дэвиске "Қараңғыдағы ханымдағы" "Менің кемем" әнінің мәтінін жетілдіруге Лоренстің қосқан үлесі туралы айтты. "Қараңғыдағы ханым" репетициясы кезінде Дэвис жазды, "Гертруда Лоренс кенеттен ортасынан ән айтуды тоқтатып, оркестрден бақылап отырған Гершвинге бұрылып, 'Неге ол 'Мен төрт жыл күте аламын' дейді - неге бес немесе алты?' деді. Әрине, мәтін 'Мен жылдар бойы күте аламын' еді. Ұқыпты лирик бірден оны дыбыстық беймәлімдікті жою үшін ауыстырды." 1945 жылы Лоренс Джордж Бернард Шоудың бастапқыда Лоренстің рөлде ойнауына қарсы болған "Пигмалион" пьесасының жаңа қойылымында Элиза Дулиттл рөлінде ойнады. Бродвейден кейін ол 1947 жылдың мамыр айына дейін АҚШ (Вашингтон, округ Колумбиядағы қойылымдарды қоса) және Канадада гастрольде болды.

Following Hannele, Lawrence reconnected with her father, who was living with a chorus girl. They agreed to let her tour with them in two successive revues, after which Arthur announced he had signed a year long contract with a variety show in South Africa, leaving the two young women to fend for themselves. Lawrence, now aged sixteen, opted to live at the Theatrical Girls' Club in Soho rather than return to her mother and stepfather. She worked steadily with various touring companies until 1916, when she was hired by impresario André Charlot to understudy Beatrice Lillie and appear in the chorus of his latest production in London's West End. When it closed, she assumed Lillie's role on tour, then returned to London once again to understudy the star in another Charlot production, where she met dance director Francis Gordon Howley. Although he was twenty years her senior, the two wed and soon after had a daughter Pamela, born on 28 May 1918, who was Lawrence's only child. The marriage was not a success, and Lawrence took Pamela with her to her mother's home in Clapham. The couple remained separated but did not divorce until ten years later. In 1918, either during Lawrence's pregnancy or shortly after she gave birth, and there is no evidence that she could have left the cast during its 613 performance run that ended on 13 March 1920.) In early 1919, Lawrence accepted a job singing at Murray's, a popular London nightclub, where she remained for the better part of the next two years. While performing there she met Captain Philip Astley, a member of the Household Cavalry. He became her friend, escort, and ultimately lover, and taught her how to dress and behave in high society. At the end of 1920, Lawrence left Murray's and began to ease her way back into the legitimate theater while touring in a music hall act as the partner of popular singer Walter Williams. In October 1921, Charlot asked her to replace an ailing Beatrice Lillie as star of his latest production, A to Z, opposite Jack Buchanan. In it the two introduced the song "Limehouse Blues," which went on to become one of Lawrence's signature tunes. In 1923, Noël Coward developed his first musical revue, London Calling!, specifically for Lawrence. Charlot agreed to produce it, but brought in more experienced writers and composers to work on the book and score. One of Coward's surviving songs was "Parisian Pierrot", a tune that would be identified closely with Lawrence throughout her career. The show's success led its producer to create André Charlot's London Revue of 1924, which he took to Broadway with Lawrence, Lillie, Jack Buchanan and Constance Carpenter. It was so successful it moved to a larger Broadway theater to accommodate the demand for tickets, extending its run. After it closed, the show toured the United States and Canada, although Lawrence was forced to leave the cast when she contracted double pneumonia and pleurisy and was forced to spend fourteen weeks in a Toronto hospital recuperating. Charlot's Revue of 1926, starring Lawrence, Lillie, and Jack Buchanan, opened on Broadway in late 1925. In his review, Alexander Woollcott singled out Lawrence, calling her "the personification of style and sophistication" and "the ideal star." Like its predecessor, it toured following the Broadway run. It proved to be Lawrence's last project with Charlot. In November 1926, she became the first British performer to star in an American musical on Broadway when she opened in Oh, Kay!, with music by George Gershwin, lyrics by Ira Gershwin, and a book by Guy Bolton and P. G. Wodehouse. Following a run of 256 performances, the musical opened in London’s West End, where it ran for 213 performances. When Lawrence became romantically involved with Wall Street banker Bert Taylor in 1927, Philip Astley proposed marriage, an offer Lawrence refused because she knew Astley would expect her to leave the stage and settle in rural England. The two remained close until he married actress Madeleine Carroll in 1931. When Lawrence divorced Francis Gordon Howley, she and Taylor became engaged and remained so for two years, with each free to enjoy a social life separate from the other. In 1928, Lawrence returned to Broadway opposite Clifton Webb in Treasure Girl, a Gershwin work she was confident would be a huge hit. Anticipating a long run, she arrived in New York with her daughter Pamela, a personal maid and two cars, and settled into a flat on Park Avenue. Her instincts about the musical were wrong; audiences had difficulty accepting her as an avaricious woman who double crosses her lover, and it ran for only 68 performances. She starred opposite Leslie Howard in Candle Light, an Austrian play adapted by Wodehouse, in 1929, and in 1930 31 she and Noël Coward triumphed in his play Private Lives, first in the UK, and later on Broadway. In 1930, Johnny Green composed his most famous song "Body and Soul" especially for Gertrude Lawrence. While working in Manhattan, Lawrence started studying with vocal coach Estelle Liebling to prepare for her performances on the Broadway stage. Lawrence continued to study with Liebling for many years. NBC televised a performance of some scenes, with Lawrence and the Broadway cast using duplicate stage sets in its studios. Lawrence also starred in 1939's Skylark, a comedy by Samson Raphaelson. Lawrence felt the play needed work prior to opening on Broadway, and a run at the Cape Playhouse in Dennis, Massachusetts was arranged. The theatre was run by Broadway producer Richard Aldrich, and he and the actress became involved in a romantic relationship. The two wed on her birthday in 1940 and remained married until her death in 1952. They had homes in Dennis and in Turtle Bay, Manhattan. Lawrence was friendly with her son in law but lost contact with him after his 1950 divorce from Pamela, according to Cahan's memoir that was published in 1992. Lawrence did not have any grandchildren during her lifetime. Lawrence returned to the musical stage in Lady in the Dark in 1941. It originally had been planned as a play with recurrent musical themes for Katharine Cornell by Moss Hart, Kurt Weill and Ira Gershwin, but by the time the first act was completed it was clear it was very much a musical that Cornell agreed was beyond her capability as a performer. Soon after this, Hart met Lawrence at a rehearsal for a revue designed to raise funds for British War Relief, and he offered her the role of Liza Elliott, a magazine editor undergoing psychoanalysis to better understand why both her professional and personal lives are filled with indecision. The show was very ambitious and stretched the star's talents for singing, dancing and acting. Her performance prompted Richard Watts of the New York Herald Tribune to call her "the greatest feminine performer in the American theatre," and Brooks Atkinson described her as "a goddess" in his review in The New York Times. She remained with the show throughout its Broadway run and its subsequent national tour over the next three years. Decades later, Ira Gershwin told American songwriting historian Sheila Davis about a contribution Lawrence made to honing the lyrics of the song "My Ship" in Lady in the Dark. "During a Lady in the Dark rehearsal," Davis wrote, "Gertrude Lawrence suddenly stopped singing midline and called out to Gershwin, who was monitoring from the orchestra, 'Why does she say 'I could wait four years' – why not five or six?' Of course, the line was 'I could wait for years.' The painstaking lyricist immediately substituted the to clarify the aural ambiguity." In 1945, Lawrence starred as Eliza Doolittle opposite Raymond Massey as Henry Higgins in a revival of Pygmalion by George Bernard Shaw, who initially resisted the idea of Lawrence playing the role. Following the Broadway run, she toured the United States (including a stint in Washington, D. C.) and Canada in the play until May 1947.

Өмірбаян

1945 жылы Лоуренс «Жұлдыз биледі» атты өмірбаянды жариялады. Оның көп жылдық досы Ноэль Ковард кейіннен бұл оның өмірінің романтикалық және толыққанды шындыққа сай келмейтін суреттемесі екенін айтты. Автор кітабын насихаттау үшін АҚШ бойынша турнеге шықты, мұндай іс-шараны өткізген тұңғыш адам болып тарихта қалды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Лоуренстің екінші күйеуі Ричард Олдрич Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде лейтенант болды, сол кезде Лоуренс Ұлыбританияның Ұлттық ойын-сауық қызметінің басшысынан британдық әскерлерге өнер көрсетуге тұрақты шақыру алды. Оның басты кедергісі – Массачусетс штатындағы үйінен Ұлыбританияға қалай жетуі еді. Олдрич сол кезде шетелде болды. 1945 жылғы «Жұлдыз билейді» атты естеліктерінде ол былай деп еске алды: «Апталар бойы аздаған шыдамдылықпен күткеннен кейін, Вашингтон мен Лондондағы осындай мәселелерді шешетін билік органдарына қайта-қайта ұялтпай, жалбарынып, шұғыл және соңында талап етіп, сондай-ақ жеделхаттар, телеграммалар мен телефон қоңырауларының шабуылынан кейін, ол орын алды. Соңғы төрт жылдан бері армандаған нәрсеме рұқсат алдым – Англияға барып, E.N.S.A. турнесінде өзімнің үлесімді қосуға рұқсат алдым». Лоуренстің адвокаты актрисаны Британдық әуе компаниясының Вашингтондан Лондонға жақын әуежайға арналған чартерлік рейсіне мінгізді; сапар 36 сағатқа созылды, оның ішінде екі отын құю тоқталысы болды. Ұшаққа отырғанда, ол, Эрнест Хемингуэй және Беатрис Лилли дипломатиялық паспорттары жоқ азақматтардың санатында екенін білді. Лоуренс пен Лилли – ұшақтағы жалғыз әйелдер еді. Лондонға жақын жерге қонғаннан кейін бірнеше сағат өткен соң, ол британдық және американдық әскерлерге арналған E.N.S.A. өнер көрсетті, олар, белгілі болғандай, Нормандиядағы D күніне дайындалып жатқан. Олдрич АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эскадрильяларының бірінде болды. Олдрич 1954 жылғы әйелінің өмірбаянында жақында қайтыс болған әйелі туралы былай деп жазды: «Ол Францияға барған алғашқы E.N.S.A. тобымен бірге LST-де өтті». Топқа Ивор Новелло, Маргарет Рутерфорд, Диана Уайнард және Бобби Эндрюс та кірді. «Жұлдыз билейді» автобиографиясында ол Нормандия жағалауына қону және оның тобының су мен электр қуаты жоқ қираған қалалар арқылы өтуі туралы егжей-тегжейлі айтып береді. Көрсетілімдер қираған кинотеатрларда және асығыс жарықтандырылған казиноларда өтті. Физикалық қиындықтар – шатырларда ұйықтау, санитарияның толыққанды болмауы, азық-түліктің жеткіліксіз және нашар болуы – Гертруда соғыстың қасіреті ретінде қабылдап, төзе алды. Оны көбірек мазалаған нәрсе – менімен байланыстың үзілуі болды. Әрқашан жақындарынан жиі хат алуға бейім болған ол, хат келмегендіктен ашуланып, уайымдады. Сол жылы одақтас күштер Оңтүстік Тынық мұхитында жеңіске жеткеннен кейін Лоуренс ұзақ ұшақ сапарларын және қауіпті жағдайларды көтеріп, сол жердегі әскерлерге өнер көрсетті. Олдрич кітабында Лоуренс пен екі белгісіз орындаушының Ангаурдағы әскери ұшақтың жанында тұрған суреті бар, ол оларды Улитиден сол жерге жеткізген.

Lawrence's second husband Richard Aldrich became a lieutenant in the United States Navy during World War II, during which time Lawrence had a standing invitation to perform for British troops from the head of the UK's Entertainments National Service Association. Her chief obstacle was getting from her home in Massachusetts to Britain. Aldrich was overseas at the time. In her 1945 memoir A Star Danced, she recalled, "After weeks of more or less patient waiting, repeated timid, pleading, urgent and finally importunate requests to the authorities who rule such matters in Washington and London, and a rapid fire barrage of telegrams, cables and telephone calls, it had happened. At last I had permission to do what I had been wanting desperately to do for four years—go to England and do my bit on a tour for E. N. S. A." Lawrence's attorney booked the actress on a British Airways charter flight from Washington, D. C. to an airfield near London; the flight lasted 36 hours, including two refueling stops. When Lawrence boarded the plane, she discovered that she, Ernest Hemingway and Beatrice Lillie were among the few passengers without diplomatic passports. Lawrence and Lillie were the only female passengers. Hours after landing near London, she performed with E. N. S. A. for British and American troops who, it turned out, had been deployed for the imminent D Day landings in Normandy. Aldrich was in one of the squadrons of the US Navy. Aldrich wrote in his 1954 biography of his recently deceased wife: She went over with the first E. N. S. A. unit to go into France, making the crossing in an LST). Others in the party included Ivor Novello, Margaret Rutherford, Diana Wynyard and Bobbie Andrews. In her autobiography, A Star Danced, she has given a graphic account of their landing on a Normandy beach and of the progress of her unit through the wrecked towns, where there was still no water or electricity. Shows were given in shell torn cinemas and hastily lighted casinos. The physical discomforts – the sleeping in attics, the total lack of sanitation, the scanty and poor food – Gertrude could and did take as fortunes of war. What bothered her more was the breakdown in communications with me. Always dependent upon getting frequent letters from those she loved, she chafed and worried because no mail reached her. As Allied forces scored more victories in the South Pacific later that year, Lawrence endured long plane rides and dangerous conditions to perform for troops there. The Aldrich book includes a photograph of Lawrence and two unidentified performers standing next to a military plane in Angaur that had just transported them there from Ulithi.

Дафна дю Мориермен кәсіби және жеке байланысы

1948 жылы Лоренс Ұлыбританияға оралып, Дафне дю Мориердің оған арнайы жазған «Сентябрьдің толқыны» пьесасында ойнады. Оның рөлі – орта жастағы Корнуолл әйелі, ал оның күйеу баласы, богемдік суретші, оған ғашық болады. Драматург оның пьесаны Бродвейде ашуды жоспарлаған, бірақ Лоренстің күйеуі оны американдық нарық үшін тым британдық деп есептеді. Лондон газеттері мен журналдары оның сахнаға оралуына көп мән бермеді, ал екінші дүниежүзілік соғыстың салдарынан қалпына келген елде, жұртшылықтың сахна жұлдыздарының мансабы мен жеке өміріне бұрынғыдай қызығушылық болмайтынын білгенде ол қатты ренжіді. Вест-Эндтегі премьераға дейін пьеса Блэкпул, Лидс, Ливерпуль және Манчестер қалаларында гастрольдік сапармен болды, онда көрермендер көбінесе сирек болатын, негізінен Лоренстің өркендеген кезінен еске алатын қарт адамдардан құралды. Сапарда жүргенде ол көңіл күйінің күрт өзгеруіне ұшырады және Майкл Гоф пен Брайан Форбс сияқты актерлермен, сондай-ақ труппа мүшелерімен жиі келіспеді. Пьеса 1948 жылдың желтоқсан айының ортасында Лондонда көрсетілді. «Punch» журналында жазған Эрик Кьюн оның оралуын «қуанышқа орай» деп атады, бірақ пьесаны «актрисаның талантын толыққанды пайдаланбаған, жасанды сезімге толы туынды» деп бағалады. Ол 1949 жылдың шілдесіне дейін пьесада ойнады, содан кейін АҚШ-қа қайтып, күйеуінің Массачусетс штатындағы Деннис қаласындағы театрында бір апта бойы рөлін орындады. 1993 жылы Маргарет Форстердің дю Мориердің өмірбаянында айтылғандай, Лоренс пен дю Мориер «Сентябрьдің толқыны» пьесасының Лондон қойылымы кезінде жақын дос болды. Дю Мориердің 1989 жылы қайтыс болғаннан кейін олардың қарым-қатынасының мәні ашық қалды. Форстердің сөзінше, 1949 жыл шамасында дю Мориер Лоренс туралы былай деген: «Шындығын айтқанда, қиялы бар кез келген адам Гертрудамен диванда жатуды, оның екі орынды төсегінен артық көреді». Лоренс келушіге шай дайындағанда үлкен стресс сезінді.

In 1948, Lawrence returned to the United Kingdom to star in September Tide, a play written specifically for her by Daphne du Maurier. Her role was that of a middle aged Cornish woman whose son in law, a bohemian artist, falls in love with her. The playwright had intended her to open the play on Broadway, but Lawrence's husband thought it was too British for the American market. London newspapers and magazines paid little attention to her return to the stage, and she was distressed to discover that in a country struggling to recover from the effects of World War II, the public no longer was as interested in the careers or private lives of stage stars as it once had been. Prior to opening in the West End, the play toured Blackpool, Leeds, Liverpool and Manchester, where the frequently sparse audiences consisted primarily of elderly people who remembered Lawrence from her heyday. While on the road, she underwent erratic mood swings and frequently clashed with her fellow cast members, including actors Michael Gough and Bryan Forbes, and the crew. The play opened in London in mid December 1948. Writing in Punch, Eric Keown called her return "an occasion for rejoicing" but dismissed the play as "an artificial piece of conventional sentiment which leaves the actress's talents unused." She remained with the play until July 1949, then returned to the United States, where she performed her role for one week at her husband's theater in Dennis, Massachusetts. According to a 1993 biography of author playwright du Maurier by Margaret Forster, Lawrence and du Maurier became close friends during the London production of September Tide. The nature of their relationship remained unclear following the 1989 death of du Maurier. Forster quotes du Maurier as saying the following about Lawrence circa 1949, "To be blatantly vulgar, anyone with a spice of imagination would prefer a divan with Gertrude to a double bed with her." Boiling water in her tea kettle for a visitor was stressful for Lawrence.</blockquote>

Кино мансабы

1929-1950 жылдар аралығында Лоренс бар болғаны тоғыз фильмде ойнады. Ол 1929 жылы Коул Портердің екі әнін қамтыған «Париж шайқасы» фильмінде киноға дебют жасады. Paramount Pictures оған бродвейдегі «Асыл қазына қызы» қойылымы күтпеген жерден жабылуынан кейін ұсыныс жасады, ал жақын арада сахналық жұмысқа мүмкіндік болмағандықтан, ол ұсынысты қабылдады. Артур Тречер мен Чарльз Рагглзбен бірге түсірілген бұл фильм Paramount студиясының Асториядағы кешенінде түсірілді. Лоренс Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі Парижде тұратын, кабаре әншісіне айналып, американдық сарбазға ғашық болатын Джорджи рөліне бекітілді. Фильмнің жарнамасы Лоренстің әндері мен киімдеріне баса назар берді, ал сюжеті өте әлсіз болғандықтан режиссер Роберт Флори түсірілім ортасында отставкаға кететінін мәлімдеді. Бір сыншы оны «флоперетта» деп сипаттады, бірақ фильм сәтті болмады. 1932 жылы ол үш фильмде ойнады: Гарри Лакман режиссерлік еткен Фредерик Лонсдейлдің «Біздің арамызда жоқ па?» пьесасының бейімделуі; Альфред Хичкок продюсерлік еткен, Бенн В. Леви режиссерлік еткен және Джеральд дю Мориердің қатысқан «Лорд Камбердің әйелдері»; сондай-ақ Лоуренс Оливьемен бірге «Ешқандай әзіл жоқ». 1935 жылы ол «Богема өмірі» негізінде түсірілген «Мими» фильмінде ойнады. Келесі жылы ол Чарльз Лоттон мен Эльза Ланчестермен бірге «Рембрандт» фильмінде түсті, ал Александр Корданың продюсерлік еткен «Адамдар құдай емес» фильмінде Рекс Харрисонмен бірге ойнады. Лоренстің ең танымал американдық рөлі – 1950 жылғы «Шілекті мал өсіру үйі» фильміндегі үстем ана Аманда Уингфилд, бұл рөлді Бетт Дэвис пен Таллула Банкхед те ойнауға тырысқан. Бұл рөл үшін оған төсем кию және оңтүстік америкалық акцентпен сөйлеу қажет болды, ал достары мен сыншылар оның бұл шешіміне күмәнмен қарады. Пьесаның авторы Теннеси Уильямс Лоренстің актерлік құрамға алынуын «қасіретті қателік» деп санады және фильм шыққаннан кейін оны өзінің туындысының ең нашар бейімделуі деп атады. The New York Times газетінен Босли Краузер оны «барлеск комедиясының құлшынысымен ашылған, тамаша кескілеген әйел» және «үйдегі комедиядағы жүйкелі ананың тамаша бейнесі» деп сипаттады. Saturday Review журналында Ричард Гриффит оның өнерін жоғары бағалап, «Гарбодан бері оның бет-әлпетінің жалаңаш сөзге шешендігі, ой мен эмоцияның таңғажайып ойыны сияқты ештеңе болған жоқ» деді.

Between 1929 and 1950, Lawrence appeared in only nine films. She made her screen debut in 1929 in The Battle of Paris, which featured two songs by Cole Porter. Paramount Pictures offered her the film shortly after the Broadway production of Treasure Girl unexpectedly closed and, with no prospects of stage work in the immediate future, she accepted the offer. The film, co starring Arthur Treacher and Charles Ruggles, was shot in Paramount's Astoria Studio complex in Astoria, Queens. Lawrence was cast as Georgie, an artist living in pre World War I Paris, who becomes a cabaret singer and falls in love with an American soldier. Publicity for the film emphasised Lawrence's songs and costumes rather than the story, which was so weak that director Robert Florey had threatened to resign midway through filming. Described by one critic as a "floperetta," it was not a success. In 1932, she appeared in three features: an adaptation of the Frederick Lonsdale play Aren't We All? directed by Harry Lachman; Lord Camber's Ladies, produced by Alfred Hitchcock, directed by Benn W. Levy, and co starring Gerald du Maurier; and No Funny Business with Laurence Olivier. In 1935, she appeared in Mimi, based on La Vie de Bohème. The following year she was cast opposite Charles Laughton and Elsa Lanchester in Rembrandt and co starred with Rex Harrison in Men are Not Gods, both produced by Alexander Korda. Lawrence's best known American film role was that of Amanda Wingfield, the overbearing mother in The Glass Menagerie (1950), which both Bette Davis and Tallulah Bankhead had sought. The role required her to wear padding and affect a Southern American accent, and friends and critics questioned her decision to accept it. Tennessee Williams, who had written the play, thought casting Lawrence was "a dismal error" and, after the film's release, called it the worst adaptation of his work he had seen thus far. Bosley Crowther of The New York Times called her Amanda "a farcically exaggerated shrew with the zeal of a burlesque comedienne" and "a perfect imitation of a nervous Mama in domestic comedy". Writing about her performance in Saturday Review, Richard Griffith was generous in his praise, saying "Not since Garbo has there been anything like the naked eloquence of her face, with its amazing play of thought and emotion."

Теледидар және радио

1938 жылғы 7 маусымда сейсенбі күні кешке Сьюзан мен Құдай қойылымы көрсетілген Бродвей театры бір түнге жабылды, соның арқасында Лоренс және оның әріптес актерлері NBC телеарнасының жаңадан қалыптасып келе жатқан көрермендері үшін осы қойылымды орындады. "Лайф" журналының мәліметінше, сол кездегі NBC-нің бас компаниясы RCA-ның "компания басшылары мен инженерлері" осы көрермендердің көп бөлігін құраған. "Лайф" журналының авторы осы хабарды қабылдай алатын теледидарлардың саны, барлығы да Нью-Йорк қаласында немесе оның жанында болған, қанша екенін бағаламаған. "Лайф" журналындағы мақала Сьюзан мен Құдай қойылымын қараған, бірақ RCA компаниясында жұмыс істемеген көрермендер туралы былай дейді: ". . Теледидарға қызығушылық танытқан әуесқойлар қазіргі кезде өздеріне қабылдағыш құралдарды үйде жасап алады . ." (көшіріп жазылған).

Қаржылық қиындықтар

Екінші дүниежүзілік соғыстан басқа, өмірінің барлық кезеңінде Лоренс тапқан табысынан әлдеқайда көп жұмсады. Филипп Астли оны қызы үшін 1000 фунт стерлингтік сенімділік қорға салым қоюға көндірді, бірақ одан басқа жеке жинақтары болған жоқ. Берт Тейлормен араласқанда, ол оның қаржысын басқарды және өзі ойнаған туындыларға инвестиция салуға ынталандырды. "Жеке өмір" фильмінен ол айтарлықтай ақша тапса да, үлкен қарызға батты, бір кезде сән кәсіпкері Хэтти Карнегиге 10 000 доллардан астам қарызы болды. Ол ондаған дүкен иелерімен шот ашты, бірақ шексіз кредиттері бар деп ойлады және олар жіберген шот-фактураларға көңіл бөлмеді. Соңында, екі лондондық кір жуу қызметінің иелері, олардың шоттары 50 фунт стерлингке жуық болды, егер ол есептерін төлей алмаса, банкроттығын жариялауды талап етіп, Лоренстің қаржылық жағдайы ресми қабылдаушының қарауына түсті. 1935 жылдың 26 ақпанында Daily Mirror газеті оның активтері 1879 фунт стерлингке бағаланғанын, бірақ оның міндеттемелері 35 000 фунт стерлингке жететінін, ал АҚШ-тағы табысынан түскен кіріске байланысты қосымша 10 000 фунт стерлинг ішкі кіріс қызметіне тиесілі екенін хабарлады. Кейін 1935 жылы Лоренстің пәтері, көліктері, киім-кешегі мен зергерлік бұйымдары "Лондонның банкроттық соты" (Associated Press қолданған сөздер) тарапынан тәркіленді, ал Лоренс, оның қызметшісі мен иті оның агентіне тиесілі пәтерге көшуге мәжбүр болды. 1935 жылдың 8 қарашасында "көпшілікке көрсетілген ысырапқорлық" деп айыпталған ол "қазіргі [түнгі клубтағы] жұмысынан аптасына 50 фунт стерлинг төлеуге және жұмыс аяқталған жағдайда басқа жолмен тапқан ақшаның 25 пайызын төлеуге" міндеттелді, - делінген Associated Press хабарламасында. Оның адвокаты Фанни Холцман АҚШ-та жұмыс істеген сайын, АҚШ-тағы салық қарызы төленгенге дейін оның жалақысынан 150 доллар шегерілетін келісімге келді. Ол өмір сүру деңгейін төмендетуден бас тартып, күндіз фильмдерде жұмыс істеп, түнде сахнада өнер көрсетіп, кешкі кабарелерде концерт қойып, шығындарын жабуға тырысты. Агентінің қатты наразылығына қарамастан, ол Букингемширдегі ауыл үйі мен шаруашылық фермасын сатып алды, содан кейін ол АҚШ-та ұзақ уақыт болғанда оны бос қалдырды. Агенті осы қадамның дұрыс екендігіне күмән келтіргенде, ол оған мүліктің ішінде бассейн орнатудың құнын зерттеуді сұрады. Олдрих 1951 жылы оның сөзін келтірді: "Мен бастауыш емес, жоғары деңгейдегі курс оқытамын". Ол 1952 жылдың көктемгі семестрінде Колумбия университетінде қайтадан сабақ берді, бұл жолы New York Times тілшісі мен фотографына қатысуға және суретке түсіруге рұқсат берді.

Throughout her adult life, except during World War II, Lawrence spent far more than she earned. Philip Astley had persuaded her to place £1,000 in a trust fund for her daughter, but aside from that she had no savings of her own. During her engagement to Bert Taylor he managed her finances and encouraged her to invest in the productions in which she starred. Although she earned a considerable amount of money from Private Lives, she still was deeply in debt, at one point owing fashion entrepreneur Hattie Carnegie more than $10,000. She opened accounts with dozens of shop owners but assumed she had unlimited credit and paid little attention to the invoices they sent. Finally, two London laundry owners, whose bills totalled just under £50, filed a writ demanding she declare bankruptcy if she was unable to settle her accounts, and Lawrence's financial affairs came under the scrutiny of the Official Receiver. On 26 February 1935, the Daily Mirror reported her assets were valued at £1,879 but her liabilities were nearly £35,000, with an additional £10,000 owed to the Inland Revenue on her earnings in the United States. Later in 1935, Lawrence's flat, cars, clothing, and jewellery were seized by the "London bankruptcy court" (words used by the Associated Press), and Lawrence, her maid and her dog were forced to move into a flat owned by her agent. On 8 November 1935, accused of "gross extravagance," she was ordered "to pay £50 weekly from the proceeds of her present [nightclub] engagement, and 25 per cent of anything earned any other way should the engagement end," according to the same Associated Press report. Her attorney Fanny Holtzmann worked out an agreement whereby $150 would be deducted from her salary each week she worked in the United States until her American tax debt was settled. Refusing to lower her standard of living, she decided to take film work during the day, appear on stage at night, and perform in late night cabarets to support her spending habits. Much to the distress of her agent, she purchased a country house and farm in Buckinghamshire, then left it vacant while she remained in the United States for a lengthy stay. When her agent questioned the wisdom of such a move, she replied asking him to investigate the cost of installing a swimming pool on the property. "I shall be teaching an advanced, not an elementary course," Aldrich quoted her as saying in 1951. She taught the class again in the spring 1952 semester at Columbia, this time allowing a New York Times reporter and photographer to attend and take pictures.

Патша мен мен

Король мен мен 1950 жылы Лоренстің бизнес-менеджері және адвокаты Фанни Холцман клиенті үшін жаңа мүлік іздеп жүргенде басталды. Лоуренс қайын анасымен бірге «Анна және Сиам патшасы» фильмін көруге барды, содан кейін Фанни Холцманнан кітапқа құқық алуды сұрады. Уильям Моррис агенті Холцманға 1944 жылғы клиенті Маргарет Лэндонның «Анна және Сиам патшасы» кітабының көшірмесін жіберді. Лоуренс музыкалық нұсқасы жақсырақ болады деп ойлады. Лоуренс Коул Портердің музыкасын жазуын қалады, бірақ ол бұл ұсынысқа ынтасыздық танытқандықтан, Лоуренс кітапты Ричард Роджерс пен Оскар Хаммерштейнге жіберді. Роджерс бастапқыда Лоуренстің дауыс диапазоны шектеулі екенін және оның ән айтуда қателіктер жасауы мүмкін екенін ойлағандықтан, тартынды. Бірақ ол осы оқиғаның зор әлеуеті бар екенін түсінді, және екеуі ақырында «Король мен мен» музыкалық туындысын жазуға келісті. Музыкалық 1951 жылғы наурыз айында Бродвейде көрсетілді, ал 1952 жылы Лоуренс «Музыкалық театрдағы үздік әйел рөлі» номинациясы бойынша «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Оның жетістігі ұзаққа соқпады; денсаулығы күрт нашарлап, көптеген қойылымдарды өткізіп алуға мәжбүр болды, соңында өмірінің соңғы ауруымен ауруханаға жатты. 1952 жылдың 5 қыркүйегінде, жұма күні түстен кейін Нью-Йорк ауруханасында жатқанда, ол Фанни Холцманға Юл Бриннердің есімін Сент-Джеймс театрының афишасына қосуды бұйырды, онда сол кезде тек Лоуренстің есімі ғана болған.

Өлім және жерлеу

1952 жылы 16 тамызда Лоренс "Король мен мен" атты сенбілік түскі көрсетілімнен кейін сахна артында есінен танып құлап қалды. "Үйде бірнеше күн болғаннан кейін", - деп жазды оның күйеуі Ричард Олдрич, ол сол кездегі Нью-Йорк ауруханасына тексеру үшін жатты. "Нью-Йорк Таймс" газеті хабарлағандай, Манхэттендегі 55-ші Шығыс көшесі мен Бесінші даңғылдың қиылысында 5000 адам жиналды, ал Юл Бриннер, Коннектикут штатының губернаторы Джон Дэвис Лодж, Марлен Дитрих, Фил Сильверс, Луиза Райнер, Мосс Харт және оның әйелі Китти Карлайл сияқты 1800-ге жуық адам Ларенстің қоштасу рәсімі үшін Бесінші даңғыл пресвитериан шіркеуін толтырды. Оскар Хаммерштейн II сөз сөйлегенде, ақын және жазушы Рабиндранат Тагордың өлім туралы жазған эссесінен үзінді келтірді. Лоренс "Біз билейік пе?" санында киген, Ирен Шарафф жасаған шампан түсті көйлекпен жерленді, бұл көйлек "Король мен мен" спектаклінің екінші бөлімінде қолданылған. Ол Олдричтер отбасының қабірстанында, Массачусетс штатының Аптон қаласындағы Лейквью зиратында жерленді. Сүйікті артист қайтыс болғаннан кейін Бродвейдегі барлық театрларда жарықтар алғаш рет осы оқиғаға орай сөндірілді.

Мұра

1953 жылдың басында Лоуренстің есімі Колумбия университетінің өткен жылы қайтыс болған профессорларының тізіміне енгізіліп, естелік шарасы өткізілді және университет кампусындағы тулар жартылай төмен түсірілді. Ричард Олдричтің қайтыс болған әйелі туралы жазған өмірбаяны 1954 жылдың соңы мен 1955 жылы бестселлерге айналып, Нью-Йорк кітап дүкенінен Мэрилин Монро сатып алды. Лоуренстің өмірбаянын жазған Шеридан Морли 1981 жылы 1950-ші, 1960-шы және 1970-ші жылдарда "Гертруда Лоуренстің іздерінің көп бөлігі жоғалып кетті; ол теледидар әртістерін (видео) таспаға түсіріп бейнелеуді бастағанға дейін, радио хабарлары тұрақты түрде жазылатын болғанға дейін қайтыс болды, және ол жарты ондай фильмге түскенімен, олардағы оның рөлдері көбінесе ерекше көзге түспейді және көрермендерді баурап алатын жарқыраған бейнесін көрсетпейді" деп жазды. Джули Эндрюс 1968 жылы кинотеатрларда көрсетілген "Жұлдыз!" атты музыкалық фильмде Лоуренстің рөлін сомдады. Фильм оның Ричард Олдричке үйленгенге дейінгі, белгілі емес әртіз ретіндегі өміріне негізделген. Ричард Кренна Олдрич рөлінде ойнады. 1960-шы жылдары ойын-сауық индустриясынан кеткен нағыз Олдрич фильмге кеңесші болды. Ноэль Ковардтың рөлін Дэниел Масси ойнады. "Жұлдыз!" кассалық сәтсіздікке ұшырады. "The Glass Menagerie" Гертруда Лоуренстің кассада табыс тапқан жалғыз фильмі болды, онда ол американдық студиямен және толығымен американдық актерлермен жұмыс істеді: Джейн Уайман (Лора), Артур Кеннеди (Том), Кирк Дуглас (Мысықша келген джентльмен). Режиссер өзінің барлық мансабын американдық кинода өткізген ағылшын еді. Дегенмен, бұл фильм 1992 жылға дейін американдық теледидарда сирек көрсетілді. Сол жылы American Movie Classics арнасы оны арнаның жүргізушісі Боб Дорианның кіріспесі және қорытындысымен қайта көрсетті. Ол Лоуренс туралы онымен таныс емес американдық көрермендерге ақпарат берді. Джанет МакТир Лоуренсті, ал Джеральдин Сомервилл Дафни дю Мориер рөлін, Малкольм Синклер Ноэль Ковард рөлін сомдаған "Дафни" атты телефильмде ойнады, бұл фильм 2007 жылы BBC арнасында тұңғыш рет көрсетілді. Лоуренстің қайтыс болғаннан кейін үш жыл өткен соң, оның қызы Памела екінші күйеуі, мүсінші Роберт Клатвортиден Бенн Клатвортиді дүниеге әкелді. Лоуренстің үш немересінің үлкені Бенн 2014 жылы Лос-Анджелесте тұратын тенор саксофонист болды. Лоуренстің қалған екі немересі, Сара Хант және Том Клатворти, екеуі де Ұлыбританияда тұрады.

In early 1953, Lawrence's name was included on a list of Columbia University professors who had died the previous year and were honoured with a memorial service and flags on the campus lowered to half staff. Richard Aldrich's biography of his late wife became a best seller in late 1954 and 1955, and was purchased by Marilyn Monroe at a New York bookstore. Lawrence's biographer Sheridan Morley wrote in 1981 that throughout the 1950s, 1960s and 1970s, " most traces of Gertrude Lawrence disappeared; she died before television had begun to immortalise its artists on (video)tape, before radio shows were regularly recorded, and though she made half a dozen films, her appearances in them are mostly undistinguished and give no clear impression of a radiance which could hold theatre audiences spellbound." Julie Andrews portrayed Lawrence in the musical biographical film Star!, released to cinemas in 1968. It was loosely based on the period of her life from her days as an unknown aspiring performer until her wedding to Richard Aldrich. Richard Crenna appeared as Aldrich. The real Aldrich, who in the 1960s no longer worked in the entertainment business, was a consultant on the film. Noël Coward was portrayed by Daniel Massey. Star! was a box office failure. The Glass Menagerie was Gertrude Lawrence's only film that was a box office success and in which she worked with an American studio and an entirely American cast: Jane Wyman (Laura), Arthur Kennedy (Tom), Kirk Douglas (The Gentleman Caller). The director was an Englishman whose entire career was in American cinema. The movie was rarely shown on American television until 1992, however. During that year, American Movie Classics revived it with an introduction and postscript from the channel's host, Bob Dorian. He provided information about Lawrence for American viewers who were not familiar with her. Janet McTeer portrayed Lawrence opposite Geraldine Somerville as Daphne du Maurier and Malcolm Sinclair as Noël Coward in Daphne, a fictionalized television movie that was first broadcast by the BBC in 2007. Three years after Lawrence's death, her daughter Pamela gave birth to Benn Clatworthy, by her second husband, the sculptor Robert Clatworthy. The first of Lawrence's three grandchildren, Benn was as of 2014 a tenor saxophonist based in Los Angeles. Lawrence's other two grandchildren, Sarah Hunt and Tom Clatworthy, are both residents of the United Kingdom.