Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық философ (1952 жылы туған)
British philosopher (born 1952)
Гален Джон Строусон (1952 жылы туған) – британдық талдау философиясы мен әдебиет сыншысы, негізгі жұмыстары ақыл-ой философиясы, метафизика (еркін ерік, панпсихизм, ақыл-дене проблемасы және жекелік сияқты мәселелерді қоса), Джон Локк, Дэвид Юм, Иммануил Кант және Фридрих Ницше тақырыптарына арналған. Ол көп жылдар бойы The Times Literary Supplement журналының кеңесші редакторы және The Observer, The Sunday Times, The Independent, Financial Times және The Guardian газеттерінде тұрақты түрде кітаптарды рецензиялап жазады. Ол философ П. Ф. Строусонның ұлы. Қазір Остіндегі Техас университетінің философия кафедрасын басқарады, ал оған дейін көп жылдар бойы Рединг университетінде, Нью-Йорк қалалық университетінде және Оксфорд университетінде оқытумен айналысты.
Galen John Strawson (born 1952) is a British analytic philosopher and literary critic who works primarily on philosophy of mind, metaphysics (including free will, panpsychism, the mind body problem, and the self), John Locke, David Hume, Immanuel Kant and Friedrich Nietzsche. He has been a consultant editor at The Times Literary Supplement for many years, and a regular book reviewer for The Observer, The Sunday Times, The Independent, the Financial Times and The Guardian. He is the son of philosopher P. F. Strawson. He holds a chair in the Department of Philosophy at the University of Texas, Austin, and taught for many years before that at the University of Reading, City University of New York, and Oxford University.
Білім және мансап
Оксфорд философы П. Ф. Строусонның үлкен ұлы Строусон Оксфордтың Дракон мектебінде білім алды (1959–65), онда ол Винчестер колледжіне стипендия ұтып алды (1965–68). 16 жасында, А деңгейін аяқтағаннан кейін, ол мектепті тастап, Кембридждегі Тринити-холлға оқуға қабылданды. Кембриджде ол Шығыстануды (1969–71), Әлеуметтік және саяси ғылымдарды (1971–72) және Моральдық ғылымдарды (1972–73) оқыды, содан кейін Оксфорд университетіне ауысты, онда 1977 жылы философиядан BPhil, ал 1983 жылы философиядан DPhil дәрежесін алды. Ол сонымен қатар бір жыл Париждегі École Normale Supérieure-де және Париж Университеті 1 Panthéon Sorbonne-де француз үкіметінің стипендиаты ретінде (1977–78) аудитор либре (тыңдаушы студент) болып оқыды. Строусон 1979 жылдан 2000 жылға дейін Оксфорд университетінде сабақ берді, бастапқыда бірнеше колледждерде стипендиялық оқытушы ретінде, содан кейін 1987 жылдан бастап Оксфордтағы Иса колледжінің мүшесі және оқытушысы болып жұмыс істеді. 1993 жылы ол Канберрадағы Әлеуметтік ғылымдар зерттеу мектебінде қонақ зерттеуші болды. Ол сондай-ақ Нью-Йорк университетінде (1997), Ратгерс университетінде (2000), Массачусетс технология институтында (2010) және Париждегі әлеуметтік ғылымдар мектебінде (2012) қонақ профессор ретінде сабақ берді. 2011 жылы ол Принстон университетінің Гуманитарлық ғылымдар кеңесінің Олд Доминион мүшесі болды (2011). 2000 жылы ол Рединг университетіне философия профессоры болып ауысты, сондай-ақ 2004 жылдан 2007 жылға дейін Нью-Йорк қалалық университетінің аспирантурасында философияның ерекше профессоры болды. 2012 жылы ол Остиндегі Техас университетінің философия кафедрасына философиядан жаңа профессорлық қызметке тағайындалды.
Strawson, the elder son of Oxford philosopher P. F. Strawson, was educated at the Dragon School, Oxford (1959–65), where he won a scholarship to Winchester College (1965–68). He left school at 16, after completing his A levels and winning a place at Trinity Hall, Cambridge. At Cambridge, he read Oriental Studies (1969–71), Social and Political Science (1971–72), and Moral Sciences (1972–73) before moving to the University of Oxford, where he received his BPhil in philosophy in 1977 and his DPhil in philosophy in 1983. He also spent a year as an auditeur libre (audit student) at the École Normale Supérieure in Paris and at the Université Paris 1 Panthéon Sorbonne as a French Government Scholar (1977–78). Strawson taught at the University of Oxford from 1979 to 2000, first as a Stipendiary Lecturer at several different colleges, and then, from 1987 on, as Fellow and Tutor of Jesus College, Oxford. In 1993, he was a Visiting Research Fellow at the Research School of Social Sciences, Canberra. He has also taught as a Visiting Professor at NYU (1997), Rutgers University (2000), the Massachusetts Institute of Technology (2010) and the Ecole des hautes études en sciences sociales, Paris (2012). In 2011 he was an Old Dominion Fellow, Council of the Humanities, Princeton University (2011). In 2000, he moved to the University of Reading as professor of philosophy, and was also Distinguished Professor of Philosophy from 2004 to 2007 at the City University of New York Graduate Center. In 2012, he joined the faculty at the University of Texas, Austin, as holder of a new chair in philosophy.
Еркін ерік
Еркін ерік туралы пікірталаста Строусон детерминизм дұрыс болса да, немесе болмаса да, еркін ерік принципі бойынша мүмкін емес деген негізгі пікірді ұстанады. Ол бұл позицияны өзінің "негізгі аргументі" деп атап, ешкім өз әрекеттері үшін толыққанды моральдық жауапкершілікке ие емес екенін, демек, бізде әдетте маңызды болып саналатын еркін ерік жоқ екенін көрсетуге тырысады. Негізгі аргументтің ең қарапайым түрі былай:
In the free will debate, Strawson holds that there is a fundamental sense in which free will is impossible, whether determinism is true or not. He argues for this position with what he calls his "basic argument", which aims to show that no one is ever ultimately morally responsible for their actions, and hence that no one has free will in the sense that usually concerns us. In its simplest form, the basic argument runs thus:
Қандай жағдайда болсаңыз да, сіз өзіңіздің қалыптасқан бейнеңізге байланысты әрекет етесіз. Өзіңіздің іс-әрекеттеріңіз үшін толыққанды жауапкершілікке ие болу үшін, кемінде, маңызды психикалық жағынан өзіңіздің қалай екеніңізге жауапкершілік тартуыңыз керек. Бірақ сіз өзіңіздің ешқандай қасиеттеріңіз үшін толыққанды жауапкершілікке ие бола алмайсыз. Сондықтан сіз өзіңіздің іс-әрекеттеріңіз үшін толыққанды жауапкершілікке ие бола алмайсыз. Бұл аргумент Артур Шопенгауэрдің "Жеткілікті себеп принципінің төрт тамыры туралы" еңбегіндегі ұстанымына ұқсас, оны Э. Ф. Пейн "белгілі бір мінез-құлық пен ынтаның нәтижесінде нақты бір әрекеттің міндетті түрде орын алуы" заңы деп қорытындылады.
You do what you do, in any given situation, because of the way you are. To be ultimately responsible for what you do, you have to be ultimately responsible for the way you are—at least in certain crucial mental respects. But you cannot be ultimately responsible for the way you are in any respect at all. So you cannot be ultimately responsible for what you do. This argument resembles Arthur Schopenhauer's position in On the Fourfold Root of the Principle of Sufficient Reason, summarised by E. F. J. Payne as the "law of motivation, which states that a definite course of action inevitably ensues on a given character and motive".
Панпсихизм
Стросон өзі атаған "реалистік физикализм" (немесе "реалистік монизм") пәнпсихизмді талап етеді деп санайды. Ол: "Нағыз физикалист ретінде, мен саналық/тәжірибелік физикалық екенін ұстанамын" деп жазады.
Strawson has argued that what he calls "realistic physicalism" (or "realistic monism") entails panpsychism. He writes that "as a real physicalist, then, I hold that the mental/experiential is physical."