Шіркеу сонатасы – 17 ғасырдағы аспаптық музыка жанры. 4 бөлімнен тұрады, органмен салыстырғанда ансамбльге арналған, концерттік музыка ретінде де орындалды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Sonata da chiesa (итальянша: "шіркеу сонатасы") – 17 ғасырдағы бір немесе бірнеше мелодиялық аспаптарға арналған музыкалық композиция жанры және 18 ғасырдағы аспаптық музыканың кейінгі формаларының алдында тұрған туындысы саналады. Ол әдетте төрт бөлімнен тұрады: әдетте, largo прелюдиясы, одан кейін фугалық allegro, экспрессивті баяу бөлім және allegro финалы, бірақ осы үлгіде көптеген вариациялар бар. 17 ғасырда шіркеу қызметтерінде жеке органның орнына аспаптар ансамблі үшін музыка жиі орындалатын болды, сонымен қатар каноналар мен сонаталар мисса мен весперидегі тұрақты бөлімдердің орнына қолданылды. Дегенмен, осы туындылардың көпшілігі нақты діни музыка ретінде жазылмаған, көбінесе олар көңіл көтеру үшін концерттік туындылар ретінде орындалған. "Sonata da chiesa" термині бастапқыда "шіркеу музыкасы" деген сөзбе-сөз мағынасында қолданылған, бірақ кейіннен бұл композиция жанрын "камералық музыка" дегенді білдіретін "sonata da camera" жанрынан ажырату үшін бейнелі түрде қолданыла бастады, ол әдетте билер жиынтығынан тұратын. Осы формадағы үлгілік туындылар Арканджело Кореллиге тиесілі, оның Op. 1 (1681) және Op. 3 (1689) жұмыстары 12 трио сонатадан тұрады (алты концерт гроссоның Op. 6 алғашқы сегізі де осы үлгіні ұстанады). Осы төрт бөлімдік схема И.С. Бахтың жеке скрипкаға арналған үш сонатасында, скрипка мен обблигато клавесинге арналған алты сонатасының алғашқы бесеуінде және виола да гамба мен обблигато клавесинге арналған үш сонатасының алғашқы екеуінде де қолданылады. 1700 жылдан кейін композиторлар "da chiesa" сонатасын "da camera" сонатасымен біріктіруге бейімделді. Алайда, 18 ғасырдың ортасына қарай бұл музыка стилі көнеріп қалды, бірақ, мысалы, Йозеф Хайдн largo–allegro–minuet–allegro үлгісіне сәйкес бірнеше ерте симфониялар жазды. Вольфганг Амадей Моцарт "шіркеу сонаталары" деп аталатын 17 туынды жазды, бірақ олар миссаның Епистоль мен Евангелиесі арасында орындалатын орган мен скрипкаларға арналған бір бөлімнен ғана тұрды.
Sonata da chiesa (Italian: "church sonata") is a 17th century genre of musical composition for one or more melody instruments and is regarded an antecedent of later forms of 18th century instrumental music. It generally comprises four movements, typically a largo prelude followed by a fugal allegro, an expressive slow movement, and an allegro finale, although there are also many variations of this pattern. During the 17th century, church services were increasingly accompanied by music for ensembles rather than solo organ, with canzonas and sonatas regularly substituted for the Proper during Mass and Vespers. Many of these works, however, were not written explicitly as liturgical music and were often performed as concert pieces for entertainment. The term sonata da chiesa was originally used in its literal meaning of "church music", but later came to be used figuratively to contrast this genre of composition with the sonata da camera, which literally meant "chamber music", but generally comprised a suite of dances. The exemplary works in this form are by Arcangelo Corelli, whose Op. 1 (1681) and Op. 3 (1689) each consist of 12 trio sonatas with alternating slow fast slow fast movements (the first 8 of the Twelve concerti grossi, Op. 6, follow this pattern as well). This four movement scheme is followed in J. S. Bach's three sonatas for unaccompanied violin, in the first five of his six sonatas for violin and obbligato harpsichord and in the first two of his three sonatas for viola da gamba and obbligato harpsichord. After 1700, composers tended to merge the sonata da chiesa with the sonata da camera. By the mid 18th century, however, this style of music was increasingly out of date, although Joseph Haydn, for example, did compose a few early symphonies that followed the largo–allegro–minuet–allegro pattern. Wolfgang Amadeus Mozart also composed 17 works that are called "church sonatas", but these consisted of but a single movement for organ and strings to be played between the Epistle and the Gospel of the Mass.