Кіріспе

Иоганн Себастьян Бахтың композициялар жинағы

«Музыкалық құрбан» (немісше: Musikalisches Opfer немесе Das Musikalische Opfer), BWV 1079 – Иоганн Себастьян Бахтың клавишті канондары мен фугаларынан және басқа да музыкалық шығармаларынан тұратын жинақ. Олардың бәрі Ұлы Фридрихтің (Пруссия королі Фридрих II) оған берген бір музыкалық тақырыпқа негізделген, және оған арналған. Олар 1747 жылдың қыркүйегінде жарық көрді. Алты дауысты фуга – Ricercar a 6, бүкіл туындының ең биік нүктесі саналады, музыка зерттеушісі Чарльз Розен оны тарихтағы ең маңызды фортепиано туындысы деп атады (ішінара, ол алғашқылардың бірі болғандықтан). Бұл рицеркар кейде «Пруссиялық фуга» деп те аталады, бұл атауды Бах өзі қолданған.

Тарих

Жинақтың бастауы Бах пен Фридрих II-нің 1747 жылғы 7 мамырдағы кездесуіне барып тіреледі. Патшаның Потсдамдағы резиденциясында өткен бұл кездесуге Бахтың ұлы Карл Филипп Эммануэль сондағы сарай музыканты болып жұмыс істегендіктен себеп болды. Фридрих Бахқа бірнеше жыл бұрын ойлап табылган фортепианоны көрсеткісі келді, ол аспапты Готфрид Сильберманн жасап жатқан тәжірибелік аспаптардың бірі болатын. Фридриктің Потсдамдағы сарайына жоспарланған сапары алдында, импровизациялау шеберлігімен әйгілі Бах Фридриктен үш дауысты фуганы импровизациялау үшін ұзақ және күрделі музыкалық тақырып алды. Бах оны орындады, бірақ Фридрих одан сол тақырыпта алты дауысты фуганы импровизациялауды талап етті. Бах оған нотаға түсіріп, кейін патшаға жіберуі керектігін айтты. Алайда Бах басқа тақырыпты таңдап, бұрынғыдай толықтай экспромтпен, дәл сол виртуоздықпен алты дауысты фуганы орындады, бұл қатысушылардың барлығын қатты таң қалдырды. Осы кездесуден кейін төрт ай өткен соң Бах осы тақырыпқа негізделген шығармалар жинағын жариялады, ол қазір "Музыкалық сыйлық" деп белгілі. Бах шығарманың атына "Regis Iussu Cantio Et Reliqua Canonica Arte Resoluta" (патшаның бұйрығымен ән және қалғаны канондық өнермен шешілген) деп жазды, оның әрбір сөзінің бас әрпінен "ricercar" деген сөз шығады, ол сол кездегі танымал музыка жанры еді.