Кіріспе

Тэри – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Солтүстік жағалауындағы қала. Ол және жақын маңдағы Кандлтаун 1831 жылы Уильям Винтер қоныстандырған. 1826 жылы Бас геодезист Джон Оксли (және Австралия ауыл шаруашылығы компаниясының акционері) көмекші геодезист Генри Дангарға Порт-Стефенс пен Гастингс өзені арасындағы жерді зерттеуді тапсырды. Бұл экспедиция барысында Дангар Харрингтон көлінің теңізге екі шығу орыны бар өзен екенін анықтады. Кейіннен 1826 жылы Роберт Доусон бұл өзенді Австралия ауыл шаруашылығы компаниясының вице-губернаторы Уильям Маннингтің құрметіне Мэннинг өзені деп атады. 1829 жылы губернатор Дарлинг Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясын Он тоғыз округке бөлуді жариялады. Елді мекеннің солтүстік шекарасы Мэннинг өзені деп белгіленді. 1854 жылы Тэриді жеке қала ретінде Генри Флетт салды, ол Уильям Винтердің күйеу баласы болатын және 1831 жылы бұл аймаққа алғашқы қоныстанғандардың бірі еді. Жеке қала құру үшін жер бөлінді және бастапқыда 40 учаске сатылды. 1885 жылдың 26 наурызында Тэри муниципалитет болып жарияланды және тұрғындар алғашқы муниципалитет кеңесін сайлады. 1800 жылдардың басында Ньюкаслдан Порт-Маккуариге дейінгі жол Глостер арқылы өтіп, Уингемге жақын жерде өзенді кесіп өтетін. Өзеннің тарлып, ағысы тездетілгендіктен қайықтар бұдан әрі ағынға қарай жүзе алмайтын. Сондықтан Глостерден шамамен бір күндік сапар қашықтықта Уингем қаласы пайда болды. Ағаш өңдеу, әсіресе кедр, тауарларды Уингемге жеткізіп, кейін қайықпен Ньюкаслға және одан әрі жөнелтуге мүмкіндік берді. Купернук та жергілікті кеме қатынасының орталығы болды. 1844 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі Уингемді әкімшілік орталығы етіп белгіледі. 1913 жылы Солтүстік жағалау темір жолы ашылғанда, өзен деңгейі 5,7 метрге жетіп, Тари-Саут және Гленторн қалаларындағы үйлерді су басып, 1929 жылғы тарихи 6 метрлік деңгейге жетпеді. 2022 жылдың 7 шілдесіне дейін 24 сағат ішінде қалада рекордтық 305 мм жаңбыр жауды. 1881 жылдан бергі тарихында Тэридегі ең жаңбырлы күн осы болды.

Климат

Тари ылғалды субтропикалық климатқа (Köppen: Cfa, Trewartha: Cfal/Cfbl) ие; жаз айлары жылыдан ыстыққа дейін, ылғалды, ал қыс айлары жұмсақтан суыққа дейін, қысқа болады. Жылдық жауын-шашын мөлшері 1,149.7 миллиметрді (45.25 дюйм) құрайды, тіпті құрғақ айларда да жауын-шашын орташа деңгейде болады. Тариде тіркелген ең жоғары температура 2017 жылдың 12 ақпанында 45.7 °C (114.3 °F) болса, ең төменгі температура 2004 жылдың 14 маусымында, 2002 жылдың 14 шілдесінде және 2003 жылдың 29 тамызында 4.0 °C (24.8 °F) тіркелді. Аймақта жыл сайын шамамен 102.5 күн ашық, ал 120.9 күн бұлтты болады.

Экономика

Таридің 17 820 тұрғынының 3319-ы толық жұмыспен қамтылған, ал 2169-ы жартылай жұмыспен қамтылған. Жұмыссыздық деңгейі ұлттық орташа көрсеткіштен шамамен екі есе жоғары. Көбінесе жұмыс орындары бөлшек сауда, мемлекеттік қызмет және қарттарға күтім салаларында кездеседі. Үй шаруашылығының орташа апталық табысы 719 долларды құрайды, ал ұлттық орташа көрсеткіш 1234 долларға тең. Балалардың көп бөлігі (35,4%) ешкім жұмыс істемейтін отбасыларда тұрады. Үй шаруашылықтарының 41,3%-ының апталық жалпы табысы 600 доллардан кем, бұл ұлттық орташа көрсеткіштің шамамен жартысына тең.

Демография

2010 жылы Тэри "Маңызды қалалық аймағында" (Уингхэм және Кандлтаун сияқты жақын қалаларды қоса) 26 519 адам тұрды. Тэридегі орташа жас 46-ны құрайды, ал жалпыұлттық орташа жас 38-ге тең. Халықтың 11%-ы өзін аборигендер немесе Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары деп атайды, олардың орташа жасы 20-ны құрайды. Тэриде егде жастағы адамдардың үлесі едәуір жоғары, 65 жастан асқандардың 26,8%-ы, бұл жалпыұлттық орташа көрсеткіш 17,2%-дан асып түседі, ал 85 жастан асқан тұрғындардың 4,1%-ы, бұл жалпыұлттық орташа көрсеткіш 2,1%-дан шамамен екі есе көп. Халықтың 84,6%-ы Австралияда туған, ал жалпыұлттық орташа көрсеткіш 66,9%-ды құрайды. Содан кейін ең көп кездесетін туған елдер: Англия – 2,1%, Жаңа Зеландия – 0,7% және Филиппин – 0,7%. Халықтың 88,3%-ы үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Дінге қатысты ең көп таралған жауап – дін жоқ (36,9%), одан кейін англикандық (21,7%) және католик (14,7%), ал 8,6%-ы осы қосымша сұраққа жауап беруден бас тартты.

Көлік

Тари Тынық мұхиты тас жолында орналасқан. Солтүстік жағалау сызығындағы Тари теміржол станциясын NSW TrainLink Сиднейден Графтон, Казино және Рома Стрит қалаларына қатынайтын пойыздары қызмет көрсетеді. Тари әуежайына 2022 жылдың шілдесіне дейін FlyPelican Сиднейге рейстер жасаған.

Білім

Тари ауданында бірнеше мемлекеттік мектеп бар, оның ішінде Тари мемлекеттік мектебі, Тари орта мектебі, Тари батыс мемлекеттік мектебі, Маннинг Гарденс мемлекеттік мектебі, Чатем мемлекеттік мектебі, Чатем орта мектебі және Кундлтаун мемлекеттік мектебі. Тари және оның төңірегіндегі жеке мектептерге Маннинг аудандық адвентистік мектебі (Тинонеде), Маннинг аңғарындағы Англикан колледжі (Кундлтаунда), Мидкост христиан колледжі (Колодонгта), Сент-Джозеф бастауыш мектебі және Сент-Клэр орта мектебі кіреді. Тариде бірнеше орта білімнен кейінгі білім беру және оқыту орталықтары бар: Солтүстік жағалау ТАФЕ институты, Тари қауымдастық колледжі, Австралия техникалық колледжі – Маннинг Вэлли кампусы.

Газеттер

"Мэннинг Ривер Таймс" газеті Тари қаласында орналасқан.

Радио

4 жергілікті радиостанция бар, олардың ішінде коммерциялық 2RE және Max FM, сондай-ақ қоғамдық 2BOB және 2TLP станциялары. ABC телерадиокомпаниясы Triple J (96.3FM), ABC Classic FM (98.7FM), Radio National (97.1FM) және ABC Mid North Coast (95.5FM және 756AM) арналарын Тари қаласына хабарлайды. Rhema FM Manning Great Lakes жақын орналасқан Уингемдегі студиясынан хабар таратады, ал Racing Radio да Тариге хабар жібереді.

Спорт

Таридегі ең танымал спорт түрі – регби лигасы. Қала 3-топтық регби лигасының жоғары лигасына қатысатын «Тари Сити Буллс» командасына ие. «Олд Бар Пираттары» және «Уингем Тайгерлері» Уингем мен Олд Барда, қаланың сыртында орналасқан. Бұл қала көптеген NRL деңгейіндегі ойыншыларды тәрбиеледі, олардың ең танымалдары – Латрелл Митчелл және Дэнни Будерус. Қала тұрғындары футбол, регби, теннис және крикет сияқты спорт түрлерімен де айналысады.

Туризм

Жергілікті туристерді қызықтыратын "Әлемдегі ең үлкен ұлу" деп аталатын ғимарат бар, сондай-ақ "Үлкен Ұлу" деп те аталады. Үлкен Ұлу – сәтсіз бизнес-жоба, жергілікті тұрғындар оны "Үлкен қателік" деп біледі, қазір онда автосалон орналасқан. Маннинг ойын-сауық орталығы 1980 жылдары ауданның мәдени орталығы ретінде салынған. Ол 505 адамға арналған және бұрын Сидней симфониялық оркестрі, Австралия балеті және Джоан Сазерленд сияқты артистер өнер көрсететін. Жергілікті өнерпаздар, оның ішінде аудандық эстрада және жергілікті әуесқой театр ұйымдары, жергілікті қоғамға мәдени мүмкіндіктер ұсыну үшін оны пайдаланады. Терейдің солтүстік кіреберісіндегі ойын-сауық орталығы мен келушілер ақпарат орталығының жанында Маннинг су және демалыс орталығы орналасқан. Бұл нысанда 25 метрлік жылытылатын бассейн, су тоғатын серсеке және 50 метрлік ашық бассейн бар. Ашылғаннан кейін көп ұзамай ол Австралияда бассейнге кіру ақысы ең қымбат екінші бассейн болып есептелді, ең қымбаты Батыс Австралиядағы Перттегі бассейн болды. Су орталығы 1990 жылдардың соңында – 2000 жылдардың басында Тари бассейнінің орнына салынды, ол қайта жаңартылып, ашық сахнасы бар қоғамдық саябаққа айналдырылды. Маннинг аймақтық өнер галереясы Тари мемлекеттік мектебінің жанындағы коттедж стиліндегі ғимаратта орналасқан. Өнер галереясында жергілікті суретшілердің туындылары мен келуші көрмелер ұсынылады. Жақын жердегі қалаларға тарихи Уингхэм, Тинони және теңіз жағажайындағы Олд Бар кіреді.

Қаңтар

Жаңа Оңтүстік Уэльс есу қауымдастығының жыл сайынғы Pointscore Rowing Regatta жарысы қаңтар айының үшінші аптасында Тари қаласындағы Эндевор Плейс алаңында өтеді. Бұл регата үш күнге созылады (жұмадан жексенбіге дейін) және 500-ден астам қатысушы Жаңа Оңтүстік Уэльстің түкпір-түкпірінен келіп, 200-ден астам жарысқа қатысады. Мэннинг өзенінің жазғы фестивалі қаңтар айы бойына созылады, оның ішінде қаладағы Жаңа жыл тойлануы, Австралия күні күні Королева Елизавета паркінде өтетін "Отбасылық көңіл көтеру күні" және түрлі мәдени шаралар бар.

Наурыз / сәуір

Пасхалық Powerboat Classic Пасхалық ұзақ мерекелік күндері Король Елизавета паркінің жанындағы Маннинг өзенінде өтеді.

Тамыз

Тари Голд Кубогы – Бушленд Драйв жарыс жолында өткізілетін мәртебелі ат жарысы.

Қазан

Жыл сайынғы Тари көрмесі қазан айының екінші апта соңында өтеді. Онда ойын-сауықтар, тәжірибелі жүргізушілер тобы, родео жарыстары, сондай-ақ мал және ірі қараның бағалануы ұйымдастырылады.