Кіріспе

Құс түрлері

Шалғақ (Rostrhamus sociabilis) – Accipitridae тұқымдасына жататын жыртқыш құс, оған бүркіттер, қаршығалар және Еуропалық қарқынды құстар да кіреді. Оның туысы, жұқа мүңкізді желкенқұс, енді Helicolestes тұқымына қайта орналастырылды, соның нәтижесінде Rostrhamus тұқымы монотиптік болып табылады. Көбінесе, ол Milvine желкенқұстарының қатарына жатқызылады, бірақ осы топтаманың дұрыстығы зерттелуде.

Сипаттама

Шалғақ қайырықтары ұзын денелі және кең қанат жайылымымен ерекшеленеді. Олардың салмағы - дан басталады. Олар басын төмен қаратып, баяу ұшады, негізгі тамақтары – ірі алмалы шаяндарды іздейді. Осы себепті, олар жұмсақ денелілермен қоректенетін құс деп есептеледі.

Таксономия

Лернер мен Минделл (2005) R. sociabilis түрi Geranospiza caerulescens-тiң туысы екенiн, ал олар екеуi Ictinea plumbea түрiмен бiрге Buteogallus және Buteo кладтарының негiзiнде жатқанын анықтады. Олар Rostrhamus түрiнiң Buteoninae (sensu stricto) бөлiмiне, ал емес Milvinae бөлiмiне жататындығын көрсеттi, бiрақ одан әрi зерттеулер қажет екенiн атап өттi. 1967 жылғы 11 наурызда. Шаяндар қайырығының саны 2007 жылы 800-ден кемге төмендедi. Олардың саны инвазивтi шаян түрi Pomacea maculata Эверглейдс батпақтарында өркендегеннен кейiн бiртiндеп қалпына келдi және шаяндар қайырығы үшiн жаңа тағамдық көз ретiнде қызмет еттi, 2022 жылы 3000 шаяндар қайырығының санына жеттi. 30 жыл бойы 20 миллиард доллардан астам қаржы жұмсалған Эверглейдс сақтау шаралары шаяндар қайырығының мекендемелерiндегi жергiлiктi өсiмдiктердi қалпына келтiруге және батпақтардағы су ағынына да үлес қосты. Флоридада шаяндар қайырығының басқа да жемдердi жеп жатқаны байқалды, оның iшiнде Procambarus туысына жататын рактар, Dilocarcinus туысына жататын крабтар, қара crappie, кiшкентай тасбақалар мен кемiргіштер. Бұл жергiлiктi емес шаяндар кiшкентай жергiлiктi шаяндарға қарағанда жақсы тағамдық көз болып табылады және шаяндардың популяциясына оң әсер етедi.