Шекспирге жатқызылған күмәнді туындылар

Кіріспе

Шекспирге дұрыс емес жатқызылған туындылар

Шекспирдің апокрифтері – кейде Уильям Шекспирге жатқызылатын, бірақ түрлі себептермен авторлығы күмәнді пьесалар мен өлеңдер жиынтығы. Бұл мәселені Шекспир авторлығы туралы даумен шатастыруға болмайды, ол Шекспирге дәстүрлі түрде жатқызылатын туындылардың авторлығын сұраққа бітіреді.

Өмірбаян

Шекспир өмірінде оның пьесаларының шамамен жартысы ғана басылып шықты. Кейбір жеке пьесалары кварто форматында, яғни кішкентай, арзан түрінде жарияланды. Содан кейін, 1623 жылы, Шекспирдің қайтыс болғаннан кейін жеті жыл өткен соң, оның әріптес актерлері Джон Хемингес және Генри Конделл оның барлық пьесаларының толық жинағын құрастырды, қазір ол "Бірінші Фолио" деп белгілі. Хемингес пен Конделл мұны істей алды, себебі олар Шекспир сияқты "Корольдің адамы" деп аталатын лондондық театр труппасында жұмыс істеді, осы труппа Шекспирдің барлық пьесаларын қойды. Пьесалардан өзге, Шекспирдің атымен өлеңдер де жарық көрді. "Шығушы Жолшын" деп жарияланған жинақта Шекспирдің нағыз өлеңдерімен қатар, басқа авторлардың жазған өлеңдері және авторлары белгісіз өлеңдер де бар. Кейбір ғалымдар әр түрлі уақытта Шекспирге жатқызылған авторсыз өлеңдерді де атады. Қараңыз төмен. Апокрифтерді келесі тақырыптар бойынша жіктеуге болады.

17 ғасырда Шекспирдің шығармаларына жатқызылған, бірақ Бірінші фолиоға кірмеген пьесалар

XVII ғасырда кварто түрінде жарық көрген бірнеше пьесаның аталым бетінде немесе басқа құжаттарда Шекспирдің есімі көрсетілген, бірақ «Бірінші фолиода» кездеспейді. Осы пьесалардың кейбіреуі (мысалы, «Перикл») Шекспирдің көптеген зерттеушілері оның өзі жазғанын (кем дегенде, ішінара) санайды. Ал «Томас Лорд Кромвель» сияқты басқаларына қарағанда, Шекспирдің авторлығын анықтау қиын. Ғалымдар осы пьесалардың пайда болуына қатысты түрлі себептерді ұсынады. Кей жағдайларда, аталым бетіндегі авторлық көрсетімдер Шекспирдің атын пайдаланып алаяқтықпен сауда жасаған баспагерлердің өтірігі болуы мүмкін. Басқа жағдайларда, Шекспир пьесалардың жазылуында редакторлық рөл атқарған, немесе олар Шекспирдің сюжеттік жоспарына негізделген болуы мүмкін. Кейбіреулері бұл пьесалардың Шекспир мен басқа драматургтердің бірлескен еңбегі болуы мүмкін (бірақ «Бірінші фолиода» Генрих VIII, Генрих VI, 1-бөлім және «Тимон Афиналық» пьесалары да бірлесіп жазылған деп есептеледі, қазіргі стильдік талдауларға сәйкес). Пьесалардың кез келгенінің немесе барлығының шығу тегі туралы тағы бір түсінік – олар «Патшаның адамы» үшін жазылмаған, мүмкін Шекспирдің мансабының басында жазылған, сондықтан Хемингес пен Конделл «Бірінші фолионы» құрастырған кезде оларға қолжетімді болмаған. C. F. Tucker Brooke Шекспирге жатқызылуы мүмкін қырық екі пьесаны тізімдейді, олардың көпшілігі оның өмірінде болған, бірақ көпшілігін жоққа шығарады, төмендегі тізімдегілердің көпшілігін қалдырады, сондай-ақ кейбір қосымшалармен. «Мерлиннің тууы» 1662 жылы Шекспир мен Уильям Роулидің еңбегі ретінде жарық көрді. Бұл авторлық көрсетімнің жалған немесе қате екендігін дәлелдеуге болады, өйткені пьеса 1622 жылы, Шекспирдің өлімінен алты жыл өткен соң жазылғандығы туралы нақты мәліметтер бар. Шекспир мен Роулидің бірлесіп жұмыс істегені күмәнді, өйткені олар бәсекелес театрлық труппалардың бас драматургтары болған. Пьеса «күлкілі, түрлі-түсті және қарқынды» деп сипатталған, бірақ сыншылардың пікірі Генри Тирреллдің «Авон бардының дарындылығының бірде-бір іздері жоқ» деген қорытындысына сәйкес келеді, сондай-ақ C. F. Такер Бруктың Роулидің Шекспирдің стилін әдейілеп имитациялағаны туралы ұсынысына сәйкес келеді. «Сэр Джон Олдкасл» алғаш рет 1600 жылы (STC 18796) анонимді түрде жарияланды. 1619 жылы екінші басылымы Уильям Джаггардтың «Жалған фолиосының» бөлігі ретінде Шекспирге жатқызылды. Филип Хенслоудың күнделігінде бұл пьеса Энтони Мундей, Майкл Дрейтон, Ричард Хатвей және Роберт Уилсон жазғаны жазылған. «Йоркшир трагедиясы» 1608 жылы Шекспирдің шығармасы ретінде жарық көрді. Оқырманның аз бөлігі бұл пікірді қолдаса да, стильдік дәлелдер Томас Миддлтонды қолдайды. «Перикл, Тирдің князі» Шекспирдің атымен жарық көрді. Оның біркелкі емес жазылуы алғашқы екі актіні басқа драматург жазғанын көрсетеді. 1868 жылы Николаус Делиус Джордж Уилкинсті осы белгісіз серіктес ретінде ұсынды; бір ғасырдан кейін Ф. Д. Хоенегер Джон Дейді ұсынды. Жалпы, сыншылар соңғы үштен бірінің негізінен Шекспирдің еңбегі екенін қабылдады, Гари Тейлордың Якобиан онжылдығының ортасында «Шекспирдің поэтикалық стилі өте ерекше болды, тіпті бұзылған мәтінде де оның замандастарынан ерекшеленеді» деген мәлімдемесінен кейін. «Екі асыл туыс» 1634 жылы Шекспир мен Джон Флетчердің бірлесіп жазған шығармасы ретінде жарық көрді. Басым ғылыми қауымдастық осы авторлыққа келіседі және бұл пьеса өзінің бірлескен шығу тегіне қарамастан, Шекспир канонының лайықты мүшесі ретінде кеңінен қабылданды. Ол толықтай «Оксфорд Шекспирінде» (1986) және «Риверсайд Шекспирінде» (1996) қамтылған. «Эдуард III» 1596 жылы анонимді түрде жарық көрді. Ол алғаш рет 1656 жылы жарық көрген кітап сатушының каталогында Шекспирдің шығармасы деп аталды. Түрлі ғалымдар Шекспирдің авторлығы мүмкін екенін болжайды, өйткені көптеген үзінділер оның стиліне ұқсас, басқа бөлімдерде ерекше шабыт жоқ. 1996 жылы Йель университетінің баспасы Шекспирдің атымен пьесаның басылымын шығарған алғашқы ірі баспагер болды, ал көп ұзамай Корольдік Шекспир компаниясы пьесаны (аралас пікірлерге) қойды. 2001 жылы америкалық кәсіби премьераны Тынық мұхиты репертуар театры ұйымдастырды, ол бұл әрекеті үшін оң пікірлер алды. Бір пікірге келіп отырғанымыз, пьесаны драматургтар тобы жазған, соның ішінде Шекспир де бар. Уильям Монтгомери пьесаны «Оксфорд Шекспирінің толық екінші басылымы» (2005) үшін редакциялады, онда ол «Уильям Шекспир және басқалар» деп аталады. «Лондонның бос баласы» 1605 жылы Шекспирдің атымен жарық көрді. Бұл «Патшаның адамы» пьесасы болғандықтан, Шекспир оны құруда шағын рөл атқарған болуы мүмкін, бірақ Такер Брукқа сәйкес, «Шекспирдің кеңдігі мен психологиялық түсінігі айқын түрде жоқ». Флеай Шекспир дөңгелек сызба немесе сюжеттік жоспарды жазып, нақты жазуды басқа драматургке тапсырғанын болжады. «Екінші қыздың трагедиясы» тек қолжаз түрінде сақталған. Он жетінші ғасырдың қолдарымен жазылған үш сызылған авторлық көрсетім оны Томас Гофф, Шекспир және Джордж Чапменге жатқызады. Кәсіби қолжаз сарапашысы Чарльз Гамильтон пьесаның жоғалған «Карденио» пьесасының Шекспирдің қолжазбасы екенін дәлелдеуге тырысты. Алайда, стильдік талдаулар «Екінші қыздың трагедиясының» нағыз авторы Томас Миддлтон екенін күшті түрде көрсетеді. «Чарльз II кітапханасы» пьесалары: Чарльз II кітапханасында белгісіз он жетінші ғасырлық адам үш анонимді пьесаның квартоларын бірге байланыстырып, оларды «Шекспир, 1-том» деп атады. Он жетінші ғасырлық авторлық көрсетім ретінде бұл шешімді қарастыру қажет. Үш пьеса:
«Манчестердің ұн тартқыш қызы Эм», шамамен 1590 жылы жазылған. Оның авторлығына Роберт Уилсон да үміткер. «Муцедор», өте танымал пьеса; ол алғаш рет 1598 жылы жарық көрді және мәтіннің айқын бұзылуына қарамастан, бірнеше басылымдардан өтті. Бұл «Патшаның адамы» пьесасы болғандықтан, Шекспир оны құруда немесе өңдеуде шағын рөл атқарған болуы мүмкін, бірақ оның нағыз авторы құпия болып қалады; Роберт Грин кейде ұсынылады. «Эдмонтонның көңілді шайтаны», алғаш рет 1608 жылы жарық көрді. Бұл «Патшаның адамы» пьесасы болғандықтан, Шекспир оны құруда шағын рөл атқарған болуы мүмкін, бірақ пьесаның стилі Шекспирге ұқсамайды.

Several plays published in quarto during the seventeenth century bear Shakespeare's name on the title page or in other documents, but do not appear in the First Folio. Some of these plays (such as Pericles) are believed by most scholars of Shakespeare to have been written by him (at least in part). Others, such as Thomas Lord Cromwell are so atypically written that it is difficult to believe they really are by Shakespeare. Scholars have suggested various reasons for the existence of these plays. In some cases, the title page attributions may be lies told by fraudulent printers trading on Shakespeare's reputation. In other cases, Shakespeare may have had an editorial role in the plays' creation, rather than actually writing them, or they may simply be based on a plot outline by Shakespeare. Some may be collaborations between Shakespeare and other dramatists (although the First Folio includes plays such as Henry VIII, Henry VI, Part 1 and Timon of Athens that are believed to be collaborative, according to modern stylistic analysis). Another explanation for the origins of any or all of the plays is that they were not written for the King's Men, were perhaps from early in Shakespeare's career, and thus were inaccessible to Heminges and Condell when they compiled the First Folio. C. F. Tucker Brooke lists forty two plays conceivably attributable to Shakespeare, many in his own lifetime, but dismisses the majority, leaving only most of those listed below, with some additions. The Birth of Merlin was published in 1662 as the work of Shakespeare and William Rowley. This attribution is demonstrably fraudulent, or mistaken, as there is unambiguous evidence that the play was written in 1622, six years after Shakespeare's death. It is unlikely that Shakespeare and Rowley would have written together, as they were both chief dramatists for rival playing companies. The play has been called "funny, colourful, and fast paced", but critical consensus follows Henry Tyrrell's conclusion that the play "does not contain in it one single trace of the genius of the bard of Avon", supplemented by C. F. Tucker Brooke's suggestion that Rowley was consciously imitating Shakespeare's style. Sir John Oldcastle was originally published anonymously in 1600 (STC 18796). In 1619, a second edition was attributed to Shakespeare as part of William Jaggard's False Folio. In fact, the diary of Philip Henslowe records that it was written by Anthony Munday, Michael Drayton, Richard Hathwaye, and Robert Wilson. A Yorkshire Tragedy was published in 1608 as the work of Shakespeare. Although a minority of readers support this claim, the weight of stylistic evidence supports Thomas Middleton. Pericles, Prince of Tyre was published under Shakespeare's name. Its uneven writing suggests that the first two acts are by another playwright. In 1868, Nicolaus Delius proposed George Wilkins as this unknown collaborator; a century later, F. D. Hoeneger proposed John Day. In general, critics have accepted that the last three fifths are mostly Shakespeare's, following Gary Taylor's claim that by the middle of the Jacobean decade, "Shakespeare's poetic style had become so remarkably idiosyncratic that it stands out—even in a corrupt text—from that of his contemporaries." The Two Noble Kinsmen was published in quarto in 1634 as a collaboration between Shakespeare and John Fletcher, the young playwright who took over Shakespeare's job as chief playwright of the King's Men. Mainstream scholarship agrees with this attribution, and the play is widely accepted as a worthy member of the Shakespeare canon, despite its collaborative origins. It is included in its entirety in the Oxford Shakespeare (1986), and in the Riverside Shakespeare (1996). Edward III was published anonymously in 1596. It was first attributed to Shakespeare in a bookseller's catalogue published in 1656. Various scholars have suggested Shakespeare's possible authorship, since a number of passages appear to bear his stamp, among other sections that are remarkably uninspired. In 1996, Yale University Press became the first major publisher to produce an edition of the play under Shakespeare's name, and shortly afterward, the Royal Shakespeare Company performed the play (to mixed reviews). In 2001, the American professional premiere was staged by Pacific Repertory Theatre, which received positive reviews for the endeavour. A consensus is emerging that the play was written by a team of dramatists including Shakespeare early in his career—but exactly who wrote what is still open to debate. William Montgomery edited the play for the Second Edition of the Complete Oxford Shakespeare (2005), where it is attributed to "William Shakespeare and Others"'. The London Prodigal was printed in 1605 under Shakespeare's name. As it is a King's Men play, Shakespeare may have had a minor role in its creation, but according to Tucker Brooke, "Shakespeare's catholicity and psychological insight are conspicuously absent". Fleay hypothesized that Shakespeare wrote a rough outline or plot and left another playwright to the actual writing. The Second Maiden's Tragedy survives only in manuscript. Three crossed out attributions in seventeenth century hands attribute it to Thomas Goffe, Shakespeare, and George Chapman. Professional handwriting expert Charles Hamilton attempted to argue that the play was Shakespeare's manuscript of the lost Cardenio. However, stylistic analysis very strongly indicates Thomas Middleton as the true author of The Second Maiden's Tragedy. The "Charles II Library" plays: in Charles II's library, an unknown seventeenth century person had bound together three quartos of anonymous plays and labelled them "Shakespeare, vol. 1". As a seventeenth century attribution, this decision warrants some consideration. The three plays are:
Fair Em, the Miller's Daughter of Manchester, written c. 1590. Another candidate for its authorship is Robert Wilson. Mucedorus, an extremely popular play; it was first printed in 1598 and went through several editions despite the text's manifestly corrupt nature. As it is a King's Men play, Shakespeare may have had a minor role in its creation or revision, but its true author remains a mystery; Robert Greene is sometimes suggested. The Merry Devil of Edmonton, first published in 1608. As it is a King's Men play, Shakespeare may have had a minor role in its creation, but the play's style bears no resemblance to Shakespeare.

17 ғасырда "W.S". -ге жатқызылған және Бірінші Фолиоға кірмеген пьесалар

Кейбір пьесалар он жетінші ғасырда "W. S." деп аталды. Бұл инициалдар Шекспирге қатысты болуы мүмкін, бірақ сондай-ақ Wentworth Smith, белгісіз драматургке де қатысты болуы мүмкін. "Локрин" 1595 жылы "W. S. жаңадан жазған, қадағалап, түзеткен" деп жарияланды. "Томас Лорд Кромвелл" 1602 жылы жарық көрді және "W. S." деп аталды. Лудвиг Тиек және Август Вильгельм Шлегель сияқты бірнеше ғалымдардан басқа, "Шекспирдің осы пьесалардың жасалуына тіпті ең аз үлес қосқанын ойлаған ешкім жоқ". "Пуритан" 1607 жылы жарық көрді және "W. S." деп аталды. Қазір бұл пьесаны Миддлтон немесе Смит жазған деп санайды.

17 ғасырдан кейін Шекспирге тиесілі пьесалар

Кейбір анонимді пьесалар кейінгі оқырмандар мен ғалымдар тарапынан Шекспирге жатқызылған. Осы талаптардың көпшілігі "Шекспир стилі" деп аталатын күмәнді идеялармен ғана негізделген. Дегенмен, олардың кейбіреулері негізгі ағымдағы ғылымда сақтықпен қабылданды. Фэвершемнің Ардені – 1592 жылы жарық көрген, кейде Шекспирдің туындысы деп есептелетін анонимді пьеса. Алайда, оның стильі мен мазмұны Шекспирдің басқа пьесаларынан өте өзгеше. Толық авторлықты негізгі ағымдағы ғылым қолдамайды, бірақ стильдік талдау Шекспирдің кем дегенде VIII сахнаға (пьеса актілерге бөлінбеген) қатысқан болуы мүмкін екенін көрсетті. Томас Кид көбінесе Фэвершемнің көп бөлігінің авторы деп саналады, бірақ басқа авторлар да ұсынылған. Эдмунд Айронсайд – аты-жөні белгісіз қолжазба пьеса. Эрик Самс оны Шекспир жазғанын, оның ең ертедегі жұмысы екенін айтқан, бірақ Шекспир зерттеушілерін аз ғана көндіре алды. Томас Мор тек қолжазба түрінде сақталған. Бұл пьеса 1590 жылдары жазылып, кейіннен он жылдай уақыттан соң қайта өңделген. Пьеса толық Оксфорд Шекспирінің екінші басылымына (2005) енгізілген, онда түпнұсқа пьеса Энтони Мундей мен Генри Четтлге, ал кейінірек Томас Деккер, Шекспир және Томас Хейвудтың түзетулері мен қосымшаларына жатқызылған. Бірнеше бетті автор ("D қолы") жазған, көпшілік оны Шекспир деп санайды, себебі қолжазба мен орфография, сондай-ақ стиль сәйкес келеді. Алайда, бұл авторлыққа барлығы да келіспейді, өйткені Шекспирдің қолжазбасының нақты мысалы ретінде заңды құжаттарға қойылған алты қол ғана сақталған. Вудсток Томасы, кейде Ричард II, I бөлім деп те аталады, – XVI ғасырдың соңы немесе XVII ғасырдың басында жазылған, Томас Вудстокты өлтіруге әкелген оқиғаларды бейнелейтін және Шекспирдің тарихи пьесасы Ричард II-нің бастапқы сахналарынан бірден бұрын орын алатын анонимді пьеса. Вудсток Томасы Британ кітапханасындағы Эгертон коллекциясының бөлігі ретінде соңғы беті (немесе беттері) жоқ, аты-жөні белгісіз қолжазба түрінде сақталған. Пьеса Ричард II-де баяндалған оқиғалардан бірден бұрынғы оқиғаларды сипаттайтындықтан, кейбір ғалымдар пьесаны Шекспирдің туындысы деп санайды немесе оның пьесасына әсер еткенін болжайды. Алайда, оның редакторларының көпшілігі Шекспирге жатқызуды қолдамайды. Стилистикалық талдау 2001 жылы Макдональд П. Джексонды Сэмюэл Роулиді ықтимал автор ретінде ұсынуға итермеледі. Кейінгі ғалымдар, әсіресе Майкл Иган, Шекспирге жатқызуды қайта жаңғыртуға тырысты. Томас Кидтің "Испан трагедиясы" – Гамлетті еске түсіретін элементтері бар пьеса. Жақындағы қолжазба талдауы Шекспирдің кейбір бөліктерін өңдеген болуы мүмкін екенін көрсетті. 2013 жылы Корольдік Шекспир компаниясы пьесаның бір бөлігін Уильям Шекспирге жатқызатын басылымын жариялады. Күллі еркек – еркек емес. Ханспетер Борн Шекспирдің романтикалық сюжеттегі кейбір көріністерді қайта жазғанын дәлелдеді, олар кейбір ғалымдар тарапынан Роберт Гринге жатқызылған.

A number of anonymous plays have been attributed to Shakespeare by more recent readers and scholars. Many of these claims are supported only by debatable ideas about what constitutes "Shakespeare's style". Nonetheless, some of them have been cautiously accepted by mainstream scholarship. Arden of Faversham is an anonymous play printed in 1592 that has occasionally been claimed for Shakespeare. Its writing style and subject matter, however, are very different from those of Shakespeare's other plays. Full attribution is not supported by mainstream scholarship, though stylistic analysis has revealed that Shakespeare likely had a hand in at least scene VIII (the play is not divided into acts). Thomas Kyd is often considered to be the author of much of Faversham, but still other writers have been proposed. Edmund Ironside is an anonymous manuscript play. Eric Sams has argued that it was written by Shakespeare, arguing that it is his earliest extant work, but has convinced few, if any, Shakespearean scholars. Sir Thomas More survives only in manuscript. It is a play that was written in the 1590s and then revised, possibly as many as ten years later. The play is included in the Second Edition of the Complete Oxford Shakespeare (2005), which attributes the original play to Anthony Munday and Henry Chettle, with later revisions and additions by Thomas Dekker, Shakespeare and Thomas Heywood. A few pages are written by an author ("Hand D") whom many believe to be Shakespeare, as the handwriting and spellings, as well as the style, seem a good match. The attribution is not accepted by everyone, however, especially since six signatures on legal documents are the only verified authentic examples of Shakespeare's handwriting. Thomas of Woodstock, sometimes also called Richard II, Part I, is an anonymous late sixteenth or early seventeenth century play depicting the events leading up to the murder of Thomas of Woodstock and which occur immediately prior to the opening scenes of Shakespeare's history play Richard II. Thomas of Woodstock survives only as an anonymous and untitled manuscript lacking its final page (or pages), part of the Egerton Collection deposited in the British Library. Because the play describes the events immediately prior to those set forth in Richard II, some scholars have attributed the play to Shakespeare or suggested that it influenced Shakespeare's own play. Few of its editors, however, have supported the attribution to Shakespeare. Stylistic analysis led MacDonald P. Jackson to propose Samuel Rowley as a possible author in 2001. Later scholars, most notably Michael Egan, have tried to revive the attribution to Shakespeare. The Spanish Tragedy, by Thomas Kyd, is a play with elements reminiscent of Hamlet. Recent handwriting analysis suggests that portions may have been revised by Shakespeare. In 2013 the Royal Shakespeare Company published an edition attributing the play, in part, to William Shakespeare. A Knack to Know a Knave. Hanspeter Born has argued that Shakespeare rewrote some scenes in the romantic subplot of A Knack to Know a Knave, tentatively attributed by some scholars to Robert Greene.

Жоғалған пьесалар

Сүйіспеншілік Еңбегінің жемісі. XVI ғасырдың соңындағы жазушы Фрэнсис Мерес және (көрінетіндей, кітап сатушыдан алынған) қағаздың бір бөлігі, екеуі де осы атауды Шекспирдің сол кезде жақында жарияланған туындыларының қатарында тізімдеген, бірақ осы атаумен пьесаның бір данасы да сақталған жоқ. Ол жоғалып кеткен болуы мүмкін, немесе бұл қазіргі пьесаның басқаша атауы болуы мүмкін, мысалы, «Көп нұсқаусыз әңгіме», «Бәрі жақсы бітіп жатыр» немесе «Қызба жұлдыз». Карденио тарихы. Шекспир мен Флетчердің бірнеше құжатта еске алынған бұл кешкі пьесасы бізге жеткен жоқ. Бұл, әлдебір Мигель де Сервантестің «Дон Кихотындағы» әңгімелердің біріне негізделген болуы мүмкін. 1727 жылы Льюис Теобальд «Қос жалғандық» атты пьесасын ұсынды, ол Шекспирдің жоғалған пьесасының үш қолжазбасынан бейімделгенін мәлімдеді, бірақ пьесаның авторын атамады. Алайда, кәсіби қолжазба сарапшысы Чарльз Гамильтон, «Екінші бойжеткеннің трагедиясы» (әдетте Томас Миддлтонның туындысы деп есептеледі) Шекспирдің жоғалған «Карденио» пьесасының қолжазбасы екенін айтты. «Екінші бойжеткеннің трагедиясы» сахнада сирек қойылғанда, кейде оны «Карденио» деген атпен қояды, мысалы, 2002 жылы Джеймс Кервиннің Лос-Анджелестегі 2100 Square Foot театрындағы қойылымында, сондай-ақ 2004 жылы Бертон Тейлор театрындағы қойылымда. 2010 жылдың наурыз айында Арден Шекспир баспасы «Қос жалғандық» басылымын жариялады, оны Шекспир мен Флетчердің пьесасы деп, Теобальдтың бейімдеуімен атады, осылайша оны Шекспирдің канонына ресми түрде алғаш рет енгізді. 2013 жылы Корольдік Шекспир компаниясы «Қос жалғандыққа» Уильям Шекспирдің де үлесі бар екенін көрсететін басылым шығарды. «Ур-Гамлет» деп аталатын жоғалған пьесаны кейбір ғалымдар Шекспирдің өзінің ерте туындысы деп санайды. Бұл теорияны алғаш рет академик Питер Александр ұсынды, ал Харольд Блум мен Питер Акройд қолдады, бірақ көптеген шекспир зерттеушілері оның авторы Томас Кид болғанын айтады. Блумның болжамы бойынша, «Гамлеттің» бұл ерте нұсқасы Шекспирдің алғашқы пьесаларының бірі болды, Дания принцінің тақырыбы оның өмірі бойы қайта-қайта оралған тақырып болды және ол 1601 жылғы канондық «Гамлеттен» кейін де оны қайта қарастыра берді.

Love's Labour's Won. A late sixteenth century writer, Francis Meres, and a scrap of paper (apparently from a bookseller), both list this title among Shakespeare's then recently published works, but no copy of a play with this title has survived. It may have become lost, or it may represent an alternative title of an existing play, such as Much Ado About Nothing, All's Well That Ends Well, or The Taming of the Shrew. The History of Cardenio. This late play by Shakespeare and Fletcher, referred to in several documents, has not survived. It was probably an adaptation of a tale in Miguel de Cervantes' Don Quixote. In 1727, Lewis Theobald produced a play he called Double Falshood , which he claimed to have adapted from three manuscripts of a lost play by Shakespeare that he did not name. Counter to that, a professional handwriting expert, Charles Hamilton, claimed that The Second Maiden's Tragedy (generally considered the work of Thomas Middleton) play is actually Shakespeare's manuscript of the lost play Cardenio. On the rare occasions when The Second Maiden's Tragedy has been revived on the stage, it is sometimes performed under the title Cardenio, as in the 2002 production directed by James Kerwin at the 2100 Square Foot Theater in Los Angeles, as well as a production at the Burton Taylor Theatre in 2004. In March 2010, the Arden Shakespeare imprint published an edition of Double Falsehood calling it a play by Shakespeare and Fletcher, adapted by Theobold, thus including it officially in Shakespeare's canon for the first time. In 2013 the Royal Shakespeare Company published an edition also attributing Double Falsehood, in part, to William Shakespeare. The lost play called the Ur Hamlet is believed by a few scholars to be an early work by Shakespeare himself. The theory was first postulated by the academic Peter Alexander and is supported by Harold Bloom and Peter Ackroyd, although mainstream Shakespearean scholarship believes it to have been by Thomas Kyd. Bloom's hypothesis is that this early version of Hamlet was one of Shakespeare's first plays, that the theme of the Prince of Denmark was one to which he returned constantly throughout his career and that he continued to revise it even after the canonical Hamlet of 1601.

Жалған ақпарат

Шекспирдің жаңа пьесасын табу арманы кем дегенде бір жалғанның пайда болуына әкеп соқты. 1796 жылы Уильям Генри Ирландия Шекспирдің «Вортигерн және Ровена» атты жоғалған пьесасын тапқанын мәлімдеді. Ирландия бұрын Шекспирге жатқызылатын басқа да құжаттарды жариялаған еді, бірақ «Вортигерн» – оның талпынысымен жазылған алғашқы пьесасы болды. (Ол кейін тағы бір Шекспирге еліктеу пьесасын, «Генрих II» шығарды.) Бастапқыда, пьеса әдеби ортада – тікелей көз алдында болмаса да – нағыз деп қабылданып, мойындалды. Ақырында, пьеса 1796 жылдың 2 сәуірінде Дрюри-Лейн сахнасында көрсетілді, бірақ дереу қынжылға ұшырады, және Ирландия соңында бұл жалған екенін мойындады.

Апокрифтік өлеңдер

Көптеген анонимді жарияланған өлеңдер ғалымдар тарапынан Шекспирге жатқызылған. Тағы басқалары 17 ғасырдың қолжазбаларында оған есімі тіркелген. Бірақ ешқайсысы да толыққанды мойындалмаған. Шекспирдің өмірінде оның атымен жарияланған кейбір өлеңдердің авторлығы да күмәнді.

Құлшынысты діни жолаушы

"Шығушы саяхатшы" - 1599 жылы Уильям Джаггард жариялаған, кейін Шекспирдің "Бірінші фолиосының" баспашысы болған өлеңдер жинағы. Тақырып парағында мазмұны Шекспирге жатқызылса да, өлеңдердің көп бөлігі басқа авторларға тиесілі. Кейбіреулерінің авторлығы белгісіз, бірақ Шекспирдің де болуы мүмкін. 1612 жылы Джаггард "Шығушы саяхатшының" кеңейтілген басылымын шығарды, онда Троялық Елена тақырыбындағы қосымша өлеңдер бар, олар тақырып парағында жарияланды ("Жаңадан екі махаббат хаты қосылды, біріншісі Парижден Еленаға, ал Еленаның жауабы Парижге қайта оралды"). Бұл, шын мәнінде, Томас Хейвудтың 1609 жылы Джаггард басып шығарған "Троя Британика" еңбегінен алынған. Хейвуд өзінің "Актерлерге қатысты кешірім" (1612 ж.) атты еңбегінде рұқсатсыз көшіруге наразылық білдіріп, Шекспирдің Джаггардтың "онымен осылай еркіндікке баруына" қатты ренжілгенін жазды. Джаггард 1612 жылғы басылымның сатылмаған даналарынан Шекспирдің атын алып тастады.

"Әйелдің наразылығы"

Бұл өлең 1609 жылы Шекспирдің сонеттеріне қосымша ретінде жарияланды. Оның авторлығына бірнеше ғалым күмәндік білдірген. 2007 жылы Брайан Викерс монографиясында, "Шекспир, "Махаббат шағымы" және Херефордтық Джон Дэвис", "Шағымды" Джон Дэвиске жатқызады. Басқа ғалымдар оны Шекспирдің туындысы деп санайды.

"Патшаға"

"Каралеваға" – Елизавета патшайымды мадақтаған қысқа өлең, бәлкім, патшалық сахнадағы қойылымның эпилогы ретінде оқылған. Ол алғаш рет американдық ғалымдар Уильям Ринглер мен Стивен Мэйдің Шекспирге жатқызғаны белгілі болды, олар 1972 жылы поэманы Лорд Чемберленнің үйінде қызмет еткен Генри Стэнфордтың жазба дәптерінен тапты. Бұл авторлықты Джеймс С. Шапиро мен Джульет Дусинберр қолдады. 2007 жылы Джонатан Бейт оны Royal Shakespeare Company үшін шығарған Шекспирдің толық жинағына қосты. Кейіннен Майкл Хэттауэй бұл авторлыққа күмән келтірді, өлеңнің Бен Джонсонға тиесілі болуы мүмкін екенін айтты, ал Хелен Хакетт оны Томас Деккерге жатқызды.

Жерлеу салтанаты

1989 жылы стилометриялық компьютерлік талдаудың бір түрін пайдалана отырып, ғалым және сот лингвисті Дональд Фостер бұрын тек "У. С." деп саналған "Уильям Питер" шеберіне арналған жоқтау өлеңін, грамматикалық үлгілері мен ерекше сөз қолданысын талдау негізінде Уильям Шекспирге жатқызды. Бұл туралы The New York Times және басқа да газеттерде кеңінен хабарланды. Кейін Гилл Монсаррат пен Брайан Викерс жасаған талдаулар Фостердің авторлығын қате екенін көрсетті және шынайы авторы, басымдықпен, Джон Форд болған болуы мүмкін. Фостер 2002 жылы ШАКСПЕР электрондық пошта тізіміне жіберген электрондық хатында Монсарратпен келісті.

Өлімге ұшырасам ба ?

Бұл тоғыз тармақты махаббат лирикасы Шекспирге 1630 жылдардың соңында жазылған өлеңдер жинағында жатқызылған. 1985 жылы Гари Тейлор бұл авторлыққа назар салды, бұл көптеген ғалымдардың талқылауына әкелді. Авторлық кеңінен қабылданбаған. Майкл Добсон мен Стэнли Уэллс Шекспирдің авторлығын «нақты деп есептеуге болмайды» дейді. Епитафия – Джеймстің ізгі өмірін көрсететін дәстүрлі жазу. Комбтың епитафиялары өзгеше. Біреуі – Комбтың 10 пайызбен ақша беруіне қатысты сатиралық пікір. Тармақта ол ақшаны оннан біреуге берді, ал тозаққа оннан біреуге баратыны айтылған. Бұл 17-18 ғасырларда бірнеше нұсқада жазылған, көбінесе Шекспир оны Комбтың қатысқан кеште импровизациялап жазғаны айтылады. Шекспирдің 1614 жылы Комб қайтыс болғаннан кейін тағы бір, мақтауға толы жазу жазғаны да айтылады. Ол Комбтың өсиетімен кедейлерге ақша бергені үшін мақталады. Бұл оның қабіріне орнатылған, ол Шекспирдің қабіріне жақын. Дегенмен, оның ізі жоқ. Бірінші епитафия, әртүрлі нұсқаларда, басқа авторларға да, басқа қарыздарға да жатқызылған. Екі ерте пьесаны өңдеп, жүзден астам мақала жариялаған, «Шекспир өз пьесасын ғана қайта жазған, ешкімнің пьесасын қайта жазбаған ерте бастаушы болды» және «ол тілдің шебері болудан бұрын құрылымның шебері болған болуы мүмкін» деді. Шекспир плагиат айыбын (мысалы, Гриннің «біздің қауырсындарымызбен сәнлендірілген») қорлау деп тапты (Соннеттер 30, 112). Джон Обри мен Николас Роудың ертедегі «биографиялық» деректеріне сүйене отырып, Самс Шекспирдің ерте және «жоғалған» жылдарын қайта қарастырды және егжей-тегжейлі мәтіндік талдау арқылы Шекспирдің 1580 жылдардың ортасынан бастап пьесалар жаза бастағанын дәлелдеді. «Көзге түсетін пьесалар» және «Туынды пьесалар» (Генрих V-нің әйгілі жеңістері, «Шыбықтың қолға ілінуі», «Патша Джонның қиын билігі» және т.б.), «Жаман квартолар» – оның кейінірек жазылған танымал пьесаларының алғашқы нұсқалары. Көптеген Quarto беттерінде айтылғандай, Шекспир өзінің шығармаларын мұқият өңдеп, өмірінің соңына дейін қайта жазып, кеңейтіп, түзетулер енгізді. Ол «Музалардың ескіргішіне екінші қызуды сыйлады», - деді Бен Джонсон «Фолио» өлеңінде. Самс 20 ғасырдың ортодоксалиясынан бас тартты, ұмытшақ актерлердің естелікпен қайта құру теориясын «бұрыс» деп қабылдамады. «Ерте пьесаларды авторлық қайта қарау – жалғыз рационалды балама». «Фолиоға» қосымшада аталған бірнеше ресми емес көшірмелер 1619 жылғы квартолар болды, олардың көпшілігі қазірдің өзінде ескірген пьесалар болды, өйткені «Шекспир өзінің танымал ерте нұсқаларын актерлік өнерге және баспаға шығаруды жөн көрді, өйткені оның шеберлікпен жасалған түзетулері жақын арада болады». Самс Шекспирдің зейнеткерлік өмірінде «түпкілікті жариялау үшін» өзінің шығармаларын қайта қарастырғанына сенді. «Жаңартылған пьесалар» әрине, «Фолиодан» алынып тасталды. Самс сонымен қатар Шекспирдің серіктестігі туралы 20 ғасырлық ортодоксалиядан бас тартты: «Томас Морды», «Екі асыл туысты» және «Генрих VIII-ді» қоспағанда, пьесалар тек оның ғана болды, бірақ олардың көбі тек ішінара қайта қаралды. Самстың авторлық және мерзімдеу аргументтері бойынша Шекспир ең алғашқы «заманауи» хроникалық пьесаны ғана емес, «Торбаздық билікті» де жазды, шамамен 1588 ж., сонымен қатар «ең алғашқы танымал заманауи комедия мен трагедия», «Арбаға» және «Ур Гамлет» (1603 Quarto). Самс сонымен қатар қысқаша «Шекспирдің 1586 жылға дейін жазылған Жеңімпаз Уильямның әндерімен «Миллер қызының жағымды комедиясы» және 1580 жылдардың ортасында жазылған «Локриннің жағымсыз трагедиясы» және 1595 жылы «жаңадан орнатылған, оверсиенді және түзетілген, В. С. + Эрик Самстың Шекспирдің қайта қаралған каноны мен хронологиясы (кейдегілердің апокрифтік деп санаған пьесаларын қоса алғанда, кейбіреулер «Жақсы кварто» деп таныған пьесаларды қоса): Генрих V-нің әйгілі жеңістері Шекспирдің 1586 ж. немесе одан бұрын жазған. 1598 жылы баспаға шығарылды, өйткені Шекспир Генрих IV- Генрих V трилогиясын аяқтауға жақындады (төменде қараңыз). Король Лейр Шекспирдің 1587 ж. жазған, «Кварто Кинг Лир» деп қайта жазылды, «Фолио» мәтіні одан әрі қайта қаралды. Перикл, Тирдің князі Шекспирдің 1580-жылдардың соңында жазған, Джонсон мен Драйден хабарлағандай. III-V актілер Quarto үшін қайта жазылды. Эдмунд Айронсайд Шекспирдің 1588 ж. немесе одан ерте жазған. Самс қолжазбаны Шекспирдің қолы деп санайды. Келесі Hardicanute жоғалды; Ironside анти-клерикалды болғандықтан алынып тасталды және Титус Андроник ретінде толыққанды қайта жазылды. Q2 Гамлет ретінде қайта жазылған және кеңейтілген, «Фолио» мәтіні одан әрі қайта қаралды. Патша Джонның қиын билігі Шекспирдің 1588 ж. жазған, «Патша Джон» ретінде қайта жазылды. Шыбықтың қолға ілінуі Шекспирдің 1588 ж. жазған, «Шыбықтың қолға ілінуі» ретінде қайта жазылды. Титус Андроник I актісі Шекспирдің 1589 ж. жазған ерте нұсқасынан шыққан (әлде «Тит пен Веспасиан», Хенслоудың «Тит & Веспасиясы», 1592 ж. қойылған), қалғаны 1592 ж. қайта қаралды. «Фолио» мәтініне қосымша көрініс қосылды. Ричард III-нің нағыз трагедиясы Шекспирдің 1589–1590 ж. жазған, «Ричард III патшасының трагедиясы» ретінде қайта жазылды (төменде қараңыз). Эдуард III Шекспирдің 1589 ж. жазған, 1593–1594 ж. қайта қаралды. «Фолиодан» алынып тасталды, өйткені шотландықтарға қарсы болды. «Фолио» үшін Генрих VI, 2-бөлім ретінде қайта жазылды. Томас Вудсток, немесе Ричард II патшасының билігінің бірінші бөлігі Шекспирдің 1590 ж. жазған. Жарияланбаған. Ричард II оның жалғасы. Ричард Герцогы Йорктің нағыз трагедиясы Шекспирдің 1589–1590 ж. жазған. Қателер комедиясы 1590 жылдардың басында жазылған. «1594 ж. қойылған нұсқасы», бірақ «Фолио мәтіні емес екеніне себеп жоқ». Ричард III патшасының трагедиясы Бірінші Quarto Шекспирдің 1593 ж. жазған ерте нұсқасы, «Фолио» мәтіні қайта қаралған және кеңейтілген. Соннеттер Автобиографиялық және көбінесе 1590–1594 ж. жазылған; ең ертесі (145 нөмірі) 1580 жылдардың басынан, ең соңғысы (107, 126 нөмірлері) 1603 және 1605 ж. жазылған. Саутгемптон адресаты; Венера мен Адонис және Сүйіскеннің шағымы да оған және оның атынан жазылған. Махаббат еңбегінің жоғалғаны Соннеттермен бірдей кезеңде жазылған драма à clef. Кейінірек қайта қаралған және кеңейтілген. Екі джентльмен Веронада Соннеттермен бірдей кезеңде жазылған драма à clef, Шекспир 1594 жылдан кейін жазған. Самс А. Л. Роустың анықтамаларын ұстанады (Протеус = Саутгемптон, Валентин = Шекспир, Сильвия = Соннеттердің қара дамысы). 1598 жылдан кейін (1608 Quarto) сахна қосылды, «Фолио» мәтіні одан әрі қайта қаралды. Жаймалаған түнгі арман Самс А. Л. Роустың бұл пьеса 1594 мамырдағы Мэри Уриослеи, Саутгемптон графинясы мен сэр Томас Хенедждің тойында қойылғанын ұсынғанын ұстанады. Ромео мен Джульетта Бірінші Quarto Шекспирдің 1594–1595 ж. жазған ерте нұсқасы, Екінші Quarto «түзетілген, толықтырылған және түзетілген», содан кейін шағын түзетулер енгізілді. Венециялық саудагер Самс бұл пьесаның 1596 ж. Кадис портындағы Сан-Андрестің тұтқынға алынуынан кейін жазылғанын қабылдайды. [ Махаббат еңбегінің жеңісі ] Махаббат еңбегінің жоғалғанынан кейін жазылған және «Барлығы жақсы аяқталған» ретінде қайта жазылған драма à clef (Бертран = Саутгемптон, Паролс = Барнаби Барнс, Лафеу = Шекспир). «Барлығы жақсы» 1602 ж. қайта қаралды. Уайфтердің әйелінің қуанышы Бірінші Quarto Шекспирдің 1590 жылдардың соңында жазған ерте нұсқасы. «Фолио» үшін маңызды қайта қаралған және кеңейтілген. Генрих IV, 1-бөлім және 2-бөлім 1597–1598 ж. жазылған (1586 ж. жазылған «Генрих V-нің әйгілі жеңістерінен» қайта жазылған – жоғарыда қараңыз). «Генрих V-нің әйгілі жеңістеріндегі» буффон болған сэр Джон Олдкаслдың өтінішін сэр Джон Фальстафқа өзгерту. Генрих V Бірінші Quarto Шекспирдің 1590 жылдарда жазған «орта» нұсқасы (1586 ж. жазылған «Генрих V-нің әйгілі жеңістерінен» қайта жазылған). «Фолио» мәтіні 1599 ж. қайта қаралған және кеңейтілген. Самстың қайтыс болған кезде екінші том аяқталмаған.

This nine verse love lyric was ascribed to Shakespeare in a manuscript collection of verses probably written in the late 1630s. In 1985 Gary Taylor drew attention to the attribution, leading to widespread scholarly discussion of it. The attribution is not widely accepted. Michael Dobson and Stanley Wells state that Shakespeare's authorship "cannot be regarded as certain". The epitaph is a conventional statement of James' godly life. The epitaphs for Combe are different. One is a satirical comment on Combe's money lending at 10 per cent interest. The verse says that he lent money at one in ten, and it's ten to one he'll end up in hell. This is recorded in several variant forms in the 17th and 18th centuries, usually with the story that Shakespeare composed it extempore at a party with Combe present. Shakespeare is said to have written another, more flattering, epitaph after Combe died in 1614. It praises Combe for giving money in his will to the poor. This was said to be affixed to his tomb, which is close to Shakespeare's. However, there is no sign of it in the surviving tomb. The first epitaph, in variations, has also been attributed to other writers, addressed to other alleged usurers. edited two early plays, and published over a hundred papers, argued that "Shakespeare was an early starter who rewrote nobody's plays but his own", and that he "may have been a master of structure before he was a master of language". Shakespeare found accusations of plagiarism (e. g. Greene's "beautified with our feathers") offensive (Sonnets 30, 112). Trusting the early 'biographical' sources John Aubrey and Nicholas Rowe, Sams re assessed Shakespeare's early and 'missing' years, and argued through detailed textual analysis that Shakespeare began writing plays from the mid 1580s, in a style not now recognisably Shakespearean. The so called 'Source Plays' and 'Derivative Plays' (The Famous Victories of Henry V, The Taming of a Shrew, The Troublesome Reign of King John, etc. ), and the so called 'Bad Quartos', are (printers' errors aside) his own first versions of famous later plays. As many of the Quarto title pages proclaim, Shakespeare was an assiduous reviser of his own work, rewriting, enlarging and emending to the end of his life. He "struck the second heat / upon the Muses' anvil," as Ben Jonson put it in the Folio verse tribute. Sams dissented from 20th century orthodoxy, rejecting the theory of memorial reconstruction by forgetful actors as "wrong headed". "Authorial revision of early plays is the only rational alternative." The few unofficial copies referred to in the preamble to the Folio were the 1619 quartos, mostly already superseded plays, for "Shakespeare was disposed to release his own popular early version[s] for acting and printing because his own masterly revision[s] would soon be forthcoming". Sams believed that Shakespeare in his retirement was revising his oeuvre "for definitive publication". The "apprentice plays" which had been reworked were naturally omitted from the Folio. Sams also rejected 20th century orthodoxy on Shakespeare's collaboration: with the exception of Sir Thomas More, Two Noble Kinsmen and Henry VIII, the plays were solely his, though many were only partly revised. By Sams' authorship and dating arguments, Shakespeare wrote not only the earliest "modern" chronicle play, The Troublesome Reign, c. 1588, but also "the earliest known modern comedy and tragedy", A Shrew and the Ur Hamlet ( = the 1603 Quarto). Sams also argued, more briefly, that "there is some evidence of Shakespearean authorship of A Pleasant Commodie of Fair Em the Millers Daughter, with the loue of William the Conqueror, written before 1586, and of The Lamentable Tragedie of Locrine written mid 1580s and "newly set foorth, ouerseene and corrected, by W. S." in 1595. + Eric Sams' revised Shakespeare canon and chronology (including plays by some considered apocryphal, and including plays dismissed by some as 'Bad Quartos'): The Famous Victories of Henry V Written by Shakespeare c. 1586 or earlier. Released for printing c.1598 as Shakespeare nearing completion of Henry IV–Henry V trilogy (see below). King Leir Written by Shakespeare c. 1587. Rewritten as the Quarto King Lear, the Folio text being further revised. Pericles, Prince of Tyre Written by Shakespeare late 1580s, as Jonson and Dryden reported. Acts III–V rewritten for Quarto. Edmund Ironside Written by Shakespeare c. 1588 or earlier. Sams believes the manuscript is Shakespeare's hand. Sequel Hardicanute lost; Ironside withdrawn because anti clerical & completely rewritten as Titus Andronicus. Rewritten and enlarged as Q2 Hamlet, the Folio text being further revised. The Troublesome Reign of King John Written by Shakespeare c. 1588. Rewritten as King John. The Taming of a Shrew Written by Shakespeare c. 1588. Rewritten as The Taming of the Shrew. Titus Andronicus Act I derives from an early version, written by Shakespeare c. 1589 (perhaps = the Titus and Vespasian, Henslowe's 'Tittus & Vespacia', performed in 1592); rest revised c. 1592. Scene added for Folio text. The True Tragedy of Richard III Written by Shakespeare c. 1589–1590. Rewritten as The Tragedy of King Richard III (see below). Edward III Written by Shakespeare c. 1589, revised 1593–1594. Omitted from Folio because anti Scottish. Rewritten as Henry VI, Part 2 for Folio. Thomas of Woodstock, or The first Part of the Reign of King Richard II Written by Shakespeare c. 1590. Unpublished. Richard II the sequel. The True Tragedie of Richard Duke of Yorke Written by Shakespeare c. 1589–1590. The Comedy of Errors Written early 1590s. "A version played in 1594", but "no reason to suppose it was the Folio text". The Tragedy of King Richard III First Quarto is Shakespeare's early version, written c. 1593. Folio text revised and enlarged. Sonnets Autobiographical and mostly written c. 1590–1594; earliest (no. 145) from early 1580s, latest (nos. 107, 126) written 1603 & 1605. Southampton the addressee; Venus and Adonis and A Lover's Complaint also written for and about him. Love's Labour's Lost A drame à clef, contemporaneous with the Sonnets. Later revised and enlarged. The Two Gentlemen of Verona A drame à clef, contemporaneous with the Sonnets, written by Shakespeare post 1594. Sams follows A. L. Rowse's identifications (Proteus = Southampton, Valentine = Shakespeare, Silvia = Dark Lady of Sonnets). Deposition scene added after 1598 (1608 Quarto), the Folio text being further revised. A Midsummer Night's Dream Sams follows A. L. Rowse's suggestion that this was played at the wedding in May 1594 of Mary Wriothesley, Countess of Southampton and Sir Thomas Heneage. Romeo and Juliet First Quarto is Shakespeare's early version, written c. 1594–1595. "Corrected, augmented and amended" in Second Quarto, with minor revisions thereafter. The Merchant of Venice Sams accepts the suggestion that this was written in 1596, after the capture at Cadiz of the San Andrés, to which it refers. [ Love's Labour's Won ] Written soon after Love's Labour's Lost and rewritten as All's Well That Ends Well, a drame à clef (Bertram = Southampton, Parolles = Barnaby Barnes, Lafew = Shakespeare). All's Well revised c. 1602. The Merry Wives of Windsor First Quarto is Shakespeare's early version, written late 1590s. Substantially revised and enlarged for Folio. Henry IV, Part 1 & Part 2 Written c. 1597–1598 (reworked from his Famous Victories of Henry V, c. 1586 – see above). Apologetic altering of Sir John Oldcastle (buffoon in Famous Victories) to Sir John Falstaff. Henry V First Quarto is Shakespeare's 'middle' version, written 1590s (reworked from his Famous Victories of Henry V). The Folio text revised and enlarged 1599. Volume two was unfinished at the time of Sams' death.