Атауы

Ново-Место 1365 жылы тарихи дереккөздерде Růdolfswerde (және 1392 жылы Рудольфсверд, 1419 жылы Ноуа Места) деп тіркелген. Неміс тіліндегі атауы (қазіргі заманда Рудольфсверт деп жазылады) – Рудольф есімі мен «арал, мүйіс, судан жоғары жатқан жер» мағынасын білдіретін «верт» сөздерінің қосындысы. Немец тілінде Neustadtl деген атау да қолданылған (1365 жылы Ньюстадт деп тіркелген, және бұл словен тіліндегі атаудың аудармасы болуы мүмкін). 1365 жылға дейін елді мекеннің қандай атаумен белгілі болғаны белгісіз. Словен тіліндегі «Ново место» сөзінің мағынасы – «жаңа қала». Мұндай атаулар Еуропада жиі кездеседі және көбінесе ескі қоныс өртеніп немесе басқа жолмен қиратылған жерге салынған елді мекендерге беріледі. 1865 жылдан 1918 жылға дейін қала словен тілінде неміс атауынан шыққан Рудольфово деп ресми түрде аталды. Крка өзенінде орналасқан және Грэбен фон Штайн әулетінің ата-бабаларының резиденциясы болған Грэбен қамалы алғаш рет 1170 жылғы құжатта еске алынған. Қаланың өзін Габсбург әулетінен шыққан Австрияның эрцгерцогы Рудольф IV 1365 жылдың 7 сәуірінде Рудольфсверт деп құрды. Австриялық Габсбургтар 1335 жылы IV Людовик, Киелі Рим императоры, Италия королі және Бавария герцогынан Карниола маркасын алды, ал 1364 жылы Рудольф «Негізін қалаушы» өзін Карниола герцогы деп жариялады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала 1943 жылы Муссолини құлағанға дейін Фашистік Италияның бақылауында болды, Любляна провинциясының бір бөлігі ретінде. Содан кейін қала соғыс аяқталғанға дейін нацистік Германияның оккупациясында болды. 1958 жылы Югославия Социалистік Федеративтік Республикасының билігі Ново-Место арқылы Словенияның астанасы Любляна мен Хорватияның Загреб қалаларын байланыстыратын тас жолды салдырды. А2 тас жолы бүгінде Еуропалық E70 бағытының бөлігі болып табылады. Оның салынуы Ново-Местоның Словенияның және Югославияның басқа аймақтарымен байланысын жақсартты және қала маңызды өңірлік орталық ретінде өсуді бастады.

Климат

Ново-Местоның ылғалды континенталды климаты бар, оған бірнеше фактор әсер етеді: Динар Альпі, Альп таулары, Адриатика теңізі және континенттік аймақ. Қала солтүстік ендік 46-шы параллеліне жақын орналасқандықтан, климаты Солтүстік Америка мен Шығыс Азиядағы ұқсас ендіктердегі жерлерге қарағанда әлдеқайда жылы. Батыстан соққан жел Атлантика және Жерорта теңізінен жылы әрі ылғалды ауа алып келеді. Жаңбыр көлеңкесінің ішінде орналасқандықтан, жауын-шашын батысқа қарай 20 км-ден әлдеқайда аз болады, ал Динар Альпінен оңтүстік-батыстан соққан фен желдері жылдың кез келген айында өте жылы ауа райын әкелуі мүмкін. Солтүстік-шығыстан қалаға Шығыс Еуропа мен Сібірден суық ауа массалары келіп, қыста өте суық, кейде қарлы ауа райын тудырады. Ең төменгі температура -25,6°C 1952 жылдың 17 ақпанында, ал ең жоғары температура 39,9°C 2013 жылдың 8 тамызында тіркелді. Жауын-шашын мөлшері көп, оның көп бөлігі мамыр мен қараша аралығында жаңбыр түрінде жауады. Мамыр мен қыркүйек аралығында бұрқасын мен қатты дауылдар жиі болады, ал желтоқсан мен ақпан аралығында қар жауады. Қараша мен наурыз айларында қар жаууы қалыпты жағдай, ал қазан мен сәуірде сирек кездеседі. Қар 1971 жылдың 21 қазанында және 1969 жылдың 20 мамырында жауған. Ең үлкен қар қалыңдығы 1969 жылдың 17 ақпанында 103 см деп тіркелді. Жауын-шашынның ең көп болған жылы 2014 жыл болды, оның мөлшері 1482 мм, ал ең құрғақ жылы 2000 жыл болды, 827 мм.

Мәдениет

Ново-Место түрлі салалардағы көркемдік өркендеу ортасы болды: музыка, әдебиет және бейнелеу өнері. 1920 жылдың қыркүйегінде өткен «Ново-Место көктемі» атты көрме әртүрлі жанрдағы суретшілерді біріктіріп, Словениядағы авангард өнерінің бастауын қалады.

Музыка

Ново-Местодағы музыканың дамуы 16 ғасырға дейін жетеді, дін қызметкерлері, мысалы, Венаның алғашқы тұрақты епископы Георгий Слаткония вокалдық музыканың дамуын ынталандырды. 1498 жылы Слаткония кейін Вена ұлдарының хоры деп танылған хордың ән шебері (Singmeister) болып тағайындалды. 19 ғасырда 1846 жылы мыс оркестрінің құрылуы және 1884 жылы Төменгі Карниола әншілер қоғамының құрылуы арқасында даму қарқыны артты. Бұл қоғам Төменгі Карниола аймағында вокалдық музыканың негізін қалады. Қаланың музыкалық дамуына Ново-Место гимназиясының студенттері мен оқытушылары зор үлес қосты. Гимназияда С.Л. Алеш Оттокар және С.Л. басшылығымен сапалы хор, сондай-ақ С.Л. басшылығымен студенттер оркестрі болды. 1886 жылы қалада Католик шеберлердің көмекшілері қоғамының құрамында ерлер хоры құрылды. Ново-Местомен бірнеше классикалық композиторлар байланысты, олардың ең танымалдары Марян Козина, оның есімімен қаланың музыка мектебі аталған, және экспрессионист композитор Мариж Когой. 20 ғасырда, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, қалада көптеген беделді заманауи (джаз, рок және поп) музыкалық топтар пайда болып, шығармашылықпен айналысты, олардың ең танымалдары – «Рудольфово», «Дэн Д» және басқалар. 21 ғасырдың басында ең танымал поп-рок музыка тобы «Dan D» болды, ал классикалық музыка Джордж Слаткония вокалдық академиясының аясында екі маңызды туындыны алды: «Савицадағы крещение» камералық операсы және монументалды кантата «Te Deum».

Бейнелеу және кино өнері

Ново-Место – суретші және график Божидар Якачтың (1899–1989) туған жері. Ол Словениядағы бейнелеу өнерінің ең кең ауқымды туындыларын жасаған және елдегі бейнелеу өнері білімі мен шараларын ұйымдастыруда маңызды рөл атқарған. Оның көптеген жұмыстары, сондай-ақ басқа белгілі словен суретшілерінің туындылары қаладағы Якач үйінде сақталады. Ново-Местоның танымал бейнелеушілерінің арасында суретші және сәулетші бар. Божидар Якачтан басқа, Ново-Местодан кинорежиссер Юрий Мошкон, сондай-ақ заманауи кинорежиссерлер Неж Газвода және басқалары да шыққан.

Дін

2006 жылдың 7 сәуірінде Ново-Место Ново-Место Рим католик діоцезінің орталығы болды, ол Любляна архиепископтығының суфраган епархиясы болып табылады.

Собор

Ново-Место соборы қаланың үстіндегі Капитель төбесінде орналасқан. Ол Әулие Николайға арналған және бастапқыда готикалық стильде салынған, бірақ 17 ғасырда барокко стилінде қайта жаңартылған. Шіркеуде Тинтореттоның негізгі алтарьдағы майлы суреті мен Францияның 18 ғасыр суретшісі Валентин Метцингердің бүйір алтарьдағы суреттері қойылған. Метцингер – Словениядағы барокко стилінің жетекші суретшісі.