Батыс Йоркширдегі Хорбури қаласы

Кіріспе

Батыс Йоркширдегі қала, Англия

Хорбери – Англияның Батыс Йоркширдегі Уэйкфилд қаласында орналасқан қала. Тарихи тұрғыдан Йоркширдің Батыс Ридингіне кірген. Ол Кальдер өзенінің солтүстігінде, Уэйкфилдтен оңтүстік-батысқа қарай шамамен 5 шақырым, ал Осеттен оңтүстікке қарай 3 шақырым жерде жатыр. Хорбери көпірі және Хорбери бұрылысы да осы қаланың құрамына кіреді. 2001 жылғы халық санауы бойынша Уэйкфилд қалалық округтік кеңесінің Хорбери және Оңтүстік Осетт бөлімінде 10 002 адам тұрды. Бұрынғы өнеркәсіптеріне жүн мата тоқу, инженерлік және теміржол вагондары жасау кірген. Хорбери – ауыр жүн өндіретін аймақтың бір бөлігі.

Топонимика

Хорбери атауы 1086 жылы (H)орберия деп тіркелген. Ол көне ағылшын тіліндегі horu "ласты жер" және burh (оның датив түрінде byrig) сөздерінен туындаған, бұл "ласты бекініс" немесе "батпақты жердегі қамал" деп аударылады. Басқаша жазылулары: Орбери, Хорбири және Хорбери. Бұл атау, мүмкін, Кальдер өзенінің ежелгі бродының жанындағы бекініске сілтеме жасаған.

Қожалық

Елді мекен 1086 жылғы "Domesday Book" кітабынан бұрын пайда болған, онда Кальдер өзенінің оңтүстік жағындағы Хорбери және Кригглстоун Уэйкфилд иелігінің "бос жатқан" деп сипатталмаған жалғыз бөліктері болды. Сауалнамада "Оберри" және "Кригстон" біріктіріліп, шамамен 40 адам және төрт жұмысшы өгіздермен жыртылған егістік тіркелді. Жердің шамамен жартысы егіс алқабында болды және көп бөлігі орманды жерлерді құрады. Хорбериде шамамен 1106 жылға дейін салынған шіркеу болды, ол Уэйкфилд шіркеуінің еншілес шіркеуі есептелді және бұрынғы саксон шіркеуінің орнын алмастырған болуы мүмкін. Норман шіркеуі мұнара, негізгі зал және киелі орыннан тұрды. Уэйкфилд иелігі 1106 жылы патшалықтан граф Уорренге сыйға берілді және олар 1359 жылға дейін оны иеленді. Сэр Роберт де Хорбири және сэр Джон де Хорбири граф де Уорреннің басқарушылары болды, граф де Уоррен сэр Джонға Хорбери ауылы мен оның жерлерін өмір бойына берді. Сэр Джон де Хорбери 1306 жылы қайтыс болғаннан кейін, ол Уэйкфилд иелігінің құрамындағы "қабірлік жерлердің" біріне айналды. Қаладағы ең көне үй – Шіркеу көшесіндегі Хорбери Холл, оны Уэйкфилд иелігінің басқарушысының орынбасары Ральф Амиас салған. Дендрохронологиялық зерттеулер бойынша ол 1474 жылы салынғаны анықталды. Басқа ескі ғимараттардың ішінде ондық астық сақтау қоймасы бар. Хорберидегі жер үш үлкен далаға бөлінді: Нортфилд, Саутфилд және Вестфилд, ал Карр Лодж паркінде ортағасырлық қырқалы және жолақты егістіктің іздері көрінеді.

Хорбери көпірі

15 ғасырда Уэйкфилдтен Хаддерсфилдке дейінгі жолда Кальдер өзенін ағаш көпір басып өтті. Оның күтімі үшін қаражат 1404 және 1492 жылдарғы жергілікті өсиетнамаларда көрсетілген, бұл әдет 16 ғасырға дейін сақталды. 17 ғасырда ағаш көпірді алмастырған тас аркалы көпір 1918 жылы жартылай құлағанға дейін тұрды. 1930 жылы жаңа көпір салынды және 1991 жылы 2 миллион фунт стерлинг сомасында жөндеу жұмыстары жүргізілді. 1946 жылы ауыр жаңбырдан кейін Хорбери көпірі суға батты.

Өнеркәсіп тарихы

Жүн илеу және мата жасау бастапқыда шағын үй кәсіптері ретінде маңызды болды. Өнеркәсіптік революцияның бастапқы кезеңінде 1795 жылы Дудфлиттегі Race’s Mill және Engine Lane-дегі Foster’s Mill-ге бу машиналары орнатылды. Жаңа тоқыма машиналарын және фабрика жүйесін енгізуге қарсылық көрсетілді, сол кезде кең таралған ашаршылық пен кедейшілік салдарынан тоқымашылардың күнкөрісінен айырылғаны үшін жаңа фабрикаларды кінәлаған Luddites Foster’s Mill-ді қиратқанда. Albion Mills және Millfield Mills 1870 жылдары салынды. Осы шамада William Sykes-тың спорт тауарларын шығаратын зауыты құрылды, ол кейін Slazengers компаниясының бөлігіне айналды. Slazenger төрт зауытында спорт жабдықтарын өндірді. Зауыттар жабылғаннан бері бұл атау Slazengers Sports and Social Club-та сақталған, онда түрлі спорт түрлері үшін жабдықталған және жарықтандырылған алаңдар бар. Өзін шебер деп атаған Charles Roberts (1831–1892) 1873 жылы Wakefield-тегі Ings Road-та құрған Buffer and Wagon Works-ты Horbury Junction-ға көшірді. 1901 және 1956 жылдар аралығында компания түрлі типтегі 110 000 теміржол вагонын жасады, ал 1945 жылы Charles Roberts and Co.’s зауыты 45 акр жерді қамтыды, соның ішінде 1923 жылы ол сатып алған Horbury Junction Iron Company-ның іргелес аумағы да бар еді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде компания әйелдерді жұмысқа алған алғашқылардың бірі болды, олар снаряд қаптамаларын жасауға жұмылдырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде вагон зауыты қару-жарақ өндірісі үшін пайдаланылды, 1300 Churchill танкысы, жарты миллион теңіз снаряды және бір жарым миллион минометтік бомба жасалды. Horbury Junction Iron Company аумағы Blackpool және Sheffield трамвайлары үшін трамвай кузовдарын жасау үшін пайдаланылды. Кейін бұл зауыттар Procor-ға, содан кейін Bombardier Inc-ке тиесілі болды. Бұл жерде соңғы құрастырылған көліктер Bombardier Voyager пойыздары болды, зауыт 2005 жылы жабылды; қазір бұл жерде инженерлік компания Eddison & Wanless орналасқан. 1905 жылы Richard Sutcliffe (1849–1930), Netherton-дағы аңғардың арғы жағындағы Hartley Bank Colliery-де жартылай менеджер болып жұмыс істеген, 1905 жылы Horbury-Wakefield шекарасындағы ескі бояухана диірменінің орнында өзінің Universal Works-ын ашып, конвейерлік ленталар мен тау-кен машиналарын шығара бастады. 1972 жылы компания Horbury-дегі өндіріс орнында 742 адамды жұмысқа алды.

Wool spinning and cloth manufacture were important originally as cottage industries. At the start of the Industrial Revolution steam engines were installed at Race's Mill in Dudfleet and Foster's Mill on Engine Lane in 1795. Resistance to the implementation of new textile machinery and the factory system was shown when Luddites, who blamed the new factories for depriving weavers from earning a living in a time of widespread hunger and poverty, destroyed Fosters Mill. Albion Mills and Millfield Mills were built in the 1870s. William Sykes's sports goods works which became part of Slazengers was established at about this time. Slazenger had four factories which produced sports equipment. Since the factories closed the name is preserved in Slazengers Sports and Social Club, which has facilities and floodlit grounds for many different sporting activities. Charles Roberts (1831–1892) who described himself as a joiner, moved the Buffer and Wagon Works he had established on Ings Road, Wakefield to a site at Horbury Junction in 1873. Between 1901 and 1956 the company built 110,000 railway wagons of varying types and by 1945 Charles Roberts and Co.'s works covered 45 acres including the adjacent site of the Horbury Junction Iron Company which it had taken over in 1923. During the First World War the firm was among the first to employ women who were employed to forge shell covers. During the Second World War, the wagon works was used for armament manufacture, and made 1,300 Churchill tanks, half a million naval shells and one and a half million trench mortar bombs. The Horbury Junction Iron Company site was used to build tram bodies for Blackpool and Sheffield trams. The works later became owned by Procor and then Bombardier Inc. The last vehicles constructed at the site were Bombardier Voyager trains, the plant closed in 2005; the engineering company Eddison & Wanless now occupies the site. In 1905, Richard Sutcliffe (1849–1930), who had worked as part time manager at Hartley Bank Colliery across the valley in Netherton, opened his Universal Works on the site of the old dye house mill on the Horbury Wakefield boundary in 1905 and started to manufacture conveyor belts and mining machinery. In 1972 the company employed 742 people at its Horbury site.

Басқару

Тарихи тұрғыдан алғанда, Хорбери Уэйкфилд приходының шапелдік ауданы болған, Агбригг және Морли вапентакесінің төменгі бөлігінде және Йоркширдің Батыс Ридингінің бір бөлігі ретінде қарастырылған. Хорбери қалалық үйі қалалық округтік кеңес тапсырысымен салынды. Оның негізі 1902 жылдың 30 шілдесінде Джошуа Харроппен қаланды және Генри Фаллас және ұлдары Хорбериде салған.

Көлік

Батыс Йоркшир метросы үйлестіретін жергілікті автобустар желісі Хорбериді Уэйкфилд, Осетт және Хаддерсфилд қалаларымен байланыстырады. Қаланың шығысындағы M1 тас жолына Дюркардағы 39-шы және Осеттегі 40-шы түйіскен жерлерден кіруге болады. 1830 жылдары Хорбери арқылы темір жол салу туралы ұсыныс жасалған, ал 1836 жылы Джордж Стивенсон жобалаған Манчестер және Лидс темір жолы үшін Парламент актісі қабылданды. Хорбериде үш станса болды: 1840 жылы Хорбери көпіріндегі Хорбери және Оссет стансасы, 1853 жылы Грин-лейндегі Хорбери қиылысы және 1927 жылы ашылған Хорбери қиылысындағы Миллфилд жолы стансалары. Барлығы жабылды.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC Yorkshire және ITV Yorkshire ұсынады. Теледидар сигналдары Emley Moor теледидар таратушысынан қабылданады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Leeds, Heart Yorkshire, Capital Yorkshire, Pulse 1, Greatest Hits Radio Yorkshire (бұрынғы Ridings FM) және Rhubarb Radio, қауымдық негіздегі станция. Қалаға жергілікті газет, Wakefield Express және Horbury Ossett Community News қызмет етеді, ол қала мен Осетт бойынша басылып, таратылатын тегін жергілікті апталық газет.

Білім

1789 жылы Ондық бақша көшесіндегі Хорбери қала мектебі кеңейтілді, бірақ оның қашан салынғаны белгісіз. 1870 жылы 113 оқушы аптасына 3 пенден 6 пенге дейін төлем төлеп білім алды. Ол 1886 жылы жабылды. 1842 жылы Люпсет Холлдың Дэниел Гаскелі Нью-роудта "Гаскелл мектебін" салды. Ол 1887 жылға дейін пайдаланылды. 1849 жылы шіркеуге жақын Англия шіркеуінің Санкт-Петер мектебі құрылды. 1980 жылдардың басында оның орнына қазіргі мектеп салынды. 2010 жылдың қыркүйегінде Санкт-Петер кіші мектебі Клифтон балабақшасымен бірігіп, жаңа бастауыш мектеп құрды. Қазіргі Санкт-Петер мектебі орнында 2012 жылдың қыркүйегінде аяқталуы жоспарланған жаңа ғимарат салу ұсынылып отыр. Нортфилд-Лейндегі барлық жастағы оқушыларға арналған Хорбери кеңесі мектебі 1913 жылы ашылып, 1952 жылы Хорбери округінің орта білім беретін мектебіне айналды. Балалар бағы осы жерде қалды, ал кіші мектеп Хорбери-Джанкшендегі Уэслиан мектебіне көшірілді. 1962 жылы орта білім беру оқушылары жаңа мектепке көшірілді. Нортфилд-Лейн мектебі Хорбери округінің кіші мектебі мен Хорбери округінің балалар бағы болды. 2000 жылы болған өрттен кейін және 1 миллион фунт стерлинг жөндеуден кейін мектептер біріктіріліп, 2002 жылы Хорбери бастауыш мектебіне айналды. Хорбери академиясы (бұрынғы Хорбери мектебі) 11-16 жас аралығындағы оқушыларға арналған, 2009 жылы ескі ғимараттың орнында салынған жаңа ғимаратта орналасқан.

Дін

Хорбериде Уэйкфилдтегі Барлық Әулиелер шіркеуіне қарасты шағын ғибадатхана болған, ол Domesday Book тізімі жасалғанға дейіннен бар еді. Кейіннен ғибадатхананың орнына 1790 жылы қазіргі шіркеу салынғанға дейін, кіреберісі мен мұнарасы бар нормандық ғибадатхана келді. Әулие Петр мен Әулие Леонард шіркеуі, қазіргі шіркеудің жобасын Хорбериде туған сәулетші Джон Карр жасаған, ол оны 1790-1794 жылдар аралығында грузин неоклассикалық стилінде салған. Ол солтүстік қанаттың астындағы мазарда жерленген. Хорбери көпіріндегі Әулие Жоан шіркеуінің негізі 1864 жылы, қазір шаштараздық болып табылатын ғимараттағы миссионерлік жиналыста қаланды. Қаржы жиналып, 1884 жылы Хорбери карьерінен алынған тастармен шіркеу салынды. Пастор Сабина Баринг Гулд 1865 жылы Хорбери шіркеуіне жасалған шеруге арнап "Алға, христиан әскерлері" әнін жазды. 1887 жылы Хорбери-Джанкшн жерінде тағы бір миссионерлік орталық құрылып, 1893 жылы Әулие Мария шіркеуі салынды. 1746 жылы Хорбериде методисттер қауымы құрылды. 1765 жылы қауым, кейін Жұмысшылар клубы болған үйдің жанында, Клантергейтте шамамен 200 орындық ғибадатхана салды. 1824 жылы методизмнің "Жаңа байланыс" деп аталатын тармағы Нортгейтте ғибадатхана тұрғызды; қауымның өмірі қысқа болды, бірақ ғимарат бүгінгі күнге дейін жеке үй ретінде сақталған. Бастапқы методистер 1841 жылы Хорберидегі алғашқы ғибадатханасын Хай-стритте салды, ал төрт жылдан кейін Веслиандар Клантергейттегі ғибадатхананың орнына көршілес жерге ғибадатхана салды. Еркін методистер 1857 жылы Королева көшесінде кішкентай ғибадатхана салды, ол оларға 1900 жылға дейін қызмет етті, содан кейін 1958 жылы Неттлтон сатып алған Банк көшесінің төменгі жағында үлкенірек ғибадатхана салды. 1875 жылы бастапқы методистер 1841 жылғы ғимараттың орнына үлкен ғибадатхана салды, ал Веслиандар да 1884 жылы 1845 жылғы ғибадатханасын ауыстырды. Веслиандар 1878 жылы Хорбери-Джанкшн жерінде миссионерлік орталық құрып, 1887 жылы сол жерде ғибадатхана салды. 1958 жылы, методисттер одағынан көп жыл өткен соң, бұрынғы Веслиан және бастапқы шіркеулердің қауымдары 1884 жылғы Веслиан ғимаратын ғибадат үшін, ал бастапқы шіркеудің жексенбілік мектебін басқа іс-шаралар үшін пайдаланып бірікті. 1969 жылы Хорбери-Джанкшн ғибадатханасының қауымы оларға қосылды. 2012 жылы 1884 жылғы ғимарат қауіпсіз емес деп табылғандықтан, қиратылды және жаңа шіркеу High Street-тен артқа қарай салынды, ескі жексенбілік мектепке жалғастырылды. Жаңа ғимарат 2016 жылдың 10 қыркүйегінде ресми түрде ашылды. Құтқару Армиясының Пил-стриттегі бұрынғы штабы қазір пайдаланылмайды, қауым Лидс-роуд, Гоуторп, Осетт мекенжайына көшіп кетті. Бұрынғы Тизер Barn Christian Centre, Westfield Road, қазір де қолданылмайды.

Horbury had a chapel of ease to the Church of All Saints in Wakefield, from before the time of the Domesday Book. The chapel was replaced by a Norman chapel with a nave and tower that stood until it was replaced by the present church in 1790. St Peter and St Leonard's Church, the parish church, was designed by John Carr, the Horbury born architect who built it in the Georgian neo classical style between 1790 and 1794 at a cost to himself of £8,000. He is buried in a vault beneath the north aisle. The foundation of St John's Church at Horbury Bridge was in a mission meeting in a room in what is now the hairdressers in 1864. Funds were raised and the church was built with stone from Horbury Quarry in 1884. The curate, Sabine Baring Gould, wrote the hymn "Onward Christian Soldiers" in 1865 for the Whitsun procession to Horbury Church. Another mission was set up at Horbury Junction in 1887 and St Mary's Church was built in 1893. A Methodist society was established in Horbury in about 1746, meeting for worship in a private house in Cluntergate. In 1765 the congregation built a chapel seating perhaps 200, also in Cluntergate, adjacent to the house which later became the Working Men's Club. In 1824 a branch of Methodism called the New Connexion erected a chapel in Northgate; the Society was short lived but the building survives to this day as a private house. The Primitive Methodists built their first chapel in Horbury in 1841 in High Street, and four years later the Wesleyans built a chapel on the adjoining plot to replace the one in Cluntergate. The Free Methodists built a small chapel in Queen Street in 1857 which served them until 1900, when they built a larger one at the bottom of Bank Street which was bought by Nettleton's in 1958. The Primitive Methodists built a larger chapel in 1875 on the site of their 1841 building, and the Wesleyans similarly replaced their 1845 chapel in 1884. The Wesleyans had established a mission in Horbury Junction in 1878 and built a chapel there in 1887. In 1958, many years after Methodist Union, the congregations of the former Wesleyan and Primitive churches amalgamated using the 1884 Wesleyan building for worship and the Primitive's Sunday school for other activities. The congregation of the Horbury Junction chapel joined them in 1969. In 2012 the 1884 building, having been found to be unsafe, was demolished and a new church was constructed further back from the High Street and connected to the old Sunday School. The new building was formally opened on 10 September 2016. The Salvation Army corps' former headquarters on Peel Street is now disused, the congregation moving to the Leeds Road, Gawthorpe, Ossett premises. The former Tithe Barn Christian Centre, Westfield Road, is now similarly disused.

Мемлекеттік қызметтер

Вестфилд жолындағы Хорбери кітапханасы 1905 жылы Карнеги қорының қаржылық көмегімен салынған. Ол 2005 жылы 100 жылдығын қоғамдық туындымен атап өтті, ол қазір кітапханада ілінген. Хорбериді Батыс Йоркшир полициясы Осетт полиция бөлімінен қадағалайды және ол бүкіл ауданды қамтитын Уэйкфилд бөлімшесінің құрамында. Міндетті түрдегі төтенше жағдайлардағы өрт сөндіру және құтқару қызметін Уэйкфилд өрт сөндіру станциясынан Батыс Йоркшир өрт сөндіру және құтқару қызметі жүзеге асырады. Ауруханалық қызметтерді Mid Yorkshire Hospitals NHS Trust (Орталық Йоркшир ауруханалары) көрсетеді. Пиндерфилдс ауруханасы - шұғыл жәрдем және жедел жәрдем бөлімі бар ең жақын аурухана. Жалпы тәжірибелі дәрігерлер, аудандық және қоғамдық медбикелер, стоматологтар және фармацевттерді қоса алғандағы, қоғамдық денсаулық сақтау қызметтерін Уэйкфилд округінің негізгі медициналық көмек қоры үйлестіреді. Қалдықтарды басқаруды жергілікті билік жүзеге асырады. Хорберидің электр энергиясын тарату желісінің операторы CE Electric компаниясы болып табылады. Йоркшир су компаниясы Уэйкфилдтің ішу және кәрі суларын басқарады, ал Хорбери ауданы үшін Дудфлит-Лейндегі кәрі суларды тазарту станциясы бар.