Кіріспе

Корольдік теңіз күштері кемелерінің рейтингі
Корольдік теңіз күштері кемелерінің тарихи санаты

Корольдік теңіз күштерінің желкенді соғыс кемелерін жіктеу үшін қолданылған рейтинг жүйесінде екінші ранг – 18 ғасырдың басына қарай үш қару палубасында 90-ден 98-ге дейін зеңбірек орнатылған желілік кеме болды; алдыңғы 17 ғасырдың екінші рангі кемелерінде зеңбіректер аз болды және бастапқыда екі палубалық немесе жартылай қаруланған үшінші қару палубалары болды. "Екінші ранг" – көлемі мен атыс күшіне негізделген алты "рейтинг" жүйесіндегі екінші ірі кеме класы. Олар үш палубалық бірінші рангі кемелердің кішірек және арзан нұсқалары еді. Бірінші рангі кемелер сияқты, олар да майдан желісінде шайқасты, бірақ алыс бекеттердегі тәуекелге тым құнды деп есептелген бірінші рангі кемелерден айырмашылығы, екінші рангі кемелер көбінесе ірі шетелдік бекеттерде флагмандық кеме ретінде қызмет етті. Олар нашар басқарылатындығымен және баяу жүретіндігімен танымал болды. Олар жел және/немесе Ливард аралдары бекетін басқаратын адмиралдардың флагмандары ретінде танымал болды, бұл әдетте қызыл контр-адмиралдар болатын.

Бағалау

Көбінесе 2000 тоннаға дейін жүк көтеретін және 750 адамдық экипажмен жабдықталған екінші рангілі кемелер 18 ғасырдың екінші жартысына қарай қару палубасында 32 фунттық зеңбіректерді, ортаңғы палубада 24 фунттықтардың орнына 18 фунттықтарды, ал жоғарғы палубада 12 фунттық зеңбіректерді (бірінші рангілі кемелердегідей 18 немесе 24 фунттықтардың орнына) тасыған, бірақ мұнда да ерекшеліктер кездесетін. Бірінші және екінші рангілі кемелердің бәрі жеңіл қаруларды (және 1780 жылдан кейін каронадаларды) басты және кордектік бөліктерінде орналастырған.

Үш қабатты және екі қабатты

Үш қабатты екінші деңгейлі кеме негізінен британдық типте болды және оны басқа еуропалық теңіз флоты көптеп жасаған жоқ. Жылдамдық көбінесе су сызығы бойымен ұзындығымен анықталады, сондықтан үш палубалы екінші деңгейлі кеме екі палубалы кемелермен және бірінші деңгейлі кемелермен салыстырғанда баяу болды. Бірінші деңгейлі кемемен бірдей биіктікте болғанымен, одан қысқа болғандықтан, басқаруы қиын болды және желге қарсы жаққа қарай жүзуге бейімділігі бар еді; оның лейтенанттарының бірі оны "саман қаптай" жүзеді деп сипаттаған. Олардың нашар жүзу қабілеттеріне байланысты Нельсон Трафальгар шайқасында «Принц» және басқа кемелерге қалған колоннадан сәл бұрышпен жақындауды бұйырды, себебі желге көбірек желкендері бұрылып, осы екі кеменің ілесіп кетуіне мүмкіндік береді деп үміттенеді. Үш қабатты кеменің нашар басқарылуының қауіпті мысалы 1796 жылдың 25 желтоқсанында болды, жауды байқаған кезде, Канал флоты Спитхедтен асығыс кетуге тырысты: төрт екінші деңгейлі кеме бір-бірімен соқтығысып, ал тағы бірі жағаға отырды. Басқарудағы қиындықтарынан бөлек, оның атыс күші француз және испандық теңіз флоты қолданған көптеген 80 және 74 зеңбірекке ие екі палубалы кемелермен теңеседі, тіпті олардан асып та кетеді. Дегенмен, қосымша биіктігі екінші деңгейлі кемеге жақын шайқаста артықшылық берді, сонымен қатар үлкен кеме сияқты залалға төзуге қабілетті болды, бірақ оны жасау және күтіп ұстау әлдеқайда арзан болды. Кейде жау оны бірінші деңгейлі кеме деп жаңылыстырып, жау командирлерін шабуылға барудан ойындыратын. Наполеон соғыстарынан кейін Корольдік теңіз флотындағы жаңа екінші деңгейлі кемелер өздерінің қаруларын (әдетте 90 немесе 91) тағы да екі палубаға орналастырды, ал бірінші деңгейлі кемелер үш толық қару палубасы бар жалғыз кемелер болып қалды.

Мерзім

"Екінші сорттағы" термині қазіргі кезде жалпы қолданысқа еніп, "бірінші сорттағы" дегенмен салыстырғанда нашар сапалы екенін білдіретін сын есім ретінде қолданылады.