Кіріспе

Джон Хьюстонның фильмі, 1952 жылғы картина

«Мулен Руж» – Джон Хьюстонның режиссерлік жұмысы, Энтони Вейлермен бірлесіп жазған сценарийіне негізделген, Пьер Ла Мурдың 1950 жылғы осы аттас романынан бейімделген және Джон мен Джеймс Вулфтардың продюсерлік жұмысымен жасалған 1952 жылғы британдық тарихи романтикалық драма. Фильм 19 ғасыр Парижінің богемиялық субмәдениетіндегі суретші Анри де Тулуз-Лотрек және «Мулен Руж» бурлеск сарайының өмірін көрсетеді. Фильм 14-ші Венеция халықаралық кинофестивалінде көрсетіліп, «Күміс Арыстан» жүлдесін жеңіп алды. Басты рөлдерде Жозе Феррер (Тулуз-Лотрек), Зса Зса Габор (Джейн Авриль), Сюзанна Флон, Эрик Польман, Колетт Маршан, Кристофер Ли, Питер Кушинг, Кэтрин Кэт, Теодор Бикель және Мюриел Смит ойнады.

Сюжет

1890 жылы Парижде көпшілік Мулен-Руж түнгі клубына ағылып келіп, суретші Анри де Тулуз-Лотрек клуб бишілерін суретке түсіргенде коньяк бөтелкесін босатады. Клубтың тұрақты клиенттері келеді: әнші Джейн Аврил Анриді әдемі түрде қызықтырады, бишілер Ла Гулуэ мен Айша ұрысады, ал иесі Морис Жоянт Анриге жарнамалық плакат салу үшін бір айға тегін сусын ұсынады. Клуб жабылар кезде Анри көпшілік тарағанша күтеді, сосын тұрып, өзінің 168 сантиметрдік бойын көрсетеді. Флэшбэкте Анри бала кезінде баспалдақтан құлап, аяқтарына жарақат алғанын, генетикалық бұзылыс салдарынан (оның аристократ ата-анасы туысқан болған) жаралары толық жазылмағанын, осының нәтижесінде өнереге берілгенін көреміз. Монмартрдағы пәтеріне қайтып бара жатып, ол көшедегі Мари Шарлемен кездеседі және оған полициядан қашуға көмектеседі. Анри Маридің оның кемістігін ешқандай үкімсіз айтқанына таңғалады және оны өзімен бірге тұруға рұқсат етеді. Бірте-бірте ол кедейліктің Мариді қатыгез еткенін, бірақ сонымен қатар қоғамның екіжүзділігінен босатқанын түсінеді. Ол оған қатты әуес болады, бірақ Мари оны пайдаланады; бір күні кеш бойы сыртта болғаннан кейін, Анри оның оралуын күтеді және ашуланып, кетіп қалуын бұйырады. Екеуі қайта табысқанмен, Анри Мариге сенімсіздікпен қарайды. Мари Анри салған портретіне тіл тигізгенде, ол оны үйден қуады, содан кейін алкоголизмге соншалықты құлайды ki үй иесі анасына хабарлайды, ол оның күйзелісін басу үшін Мариді табуды ұсынады. Анри Мариді кафеде мас күйде табады. Мари Анримен бірге тұрғанын, қазір оны тастап кеткен жігітіне ақша жинап беру үшін ғана болғанын айтады. Анри пәтеріне оралып, газды жағып, өзін-өзі өлтіруге бел буады. Тұншығуға дайын тұрғанда, Морис үшін Мулен-Руж плакатын аяқтауға шабыданды. Өмірінен аман қалған ол Мариге жаңа өмір бастау үшін жеткілікті ақша беруді жасырын жоспарлайды. Келесі күні Анри плакатты би залына әкеледі, бірақ стильі ерекше болса да, Морис оны қабылдайды. Бұл одан әрі сәттілікке әкеледі, бірақ ашық портрет Анридің әкесін оның жұмысын "порнографиялық" деп айыптауға итермелейді. Осыған қарамастан, Анри париждік түнгі өмірді бейнелеуді жалғастырады, бұл оған бәсекелестік пен атақ әкеледі, бірақ нағыз достар табылмайды. Бір күні таңертең ол Сена өзенінің үстіндегі Александр III көпірінің шетінде тұрған жас әйелді көреді. Ол өзін-өзі өлтіруге бейім деп ойлап, онымен сөйлесуге тоқтайды. Ол оған секірмейтінін айтады және суға кілтті лақтырады. Бірнеше күннен кейін Джейн Аврил Анримен дүкенге барады, онда көпірдегі жас әйел киім дүкенінде көйлектерді көрсетіп тұр. Ол - Мириам, Джейннің досы, Джейннен айырмашылығы, ол бай ғашықтардың қамқорлығына емес, өз табысымен өмір сүреді. Мириам Анридің суреттерін өте жақсы көреді, ал Анри бірнеше жыл бұрын Мари Шарле портретін ескі заттар сататын дүкеннен сатып алғанын білгенде таңғалады. Ол суға лақтырған кілт бай қалыңдық Марсель де ла Войзиеге тиесілі екенін айтады, ол оны әйелі емес, сүйіктісі болуға шақырған. Анри шынайы махаббатты иллюзия деп айыптағанмен, Мириамға ғашық болады. Бір күні түнде екеуі көшеде биші Ла Гулуэді көреді, мас күйінде ол бір кезде жұлдыз болғанын айтып, Анриге Мулен-Руж енді сыйлы екенін және бұдан былай богемалар мен бейімделушілерге қызмет етпейтінін түсінуге мүмкіндік береді. Мириам Анриге Марсельдің ақыры оған үйлену туралы ұсыныс жасағанын айтады. Анри, оның әдемі жігітті жақсы көретініне сенімді, Марсельді тұтқындағаны үшін оны құттықтайды. Мириам Анриден оны сүйе ме деп сұрайды, бірақ ол оның сезімдерін сақтап қалуға тырысып жатқанын ойлап, оған өтірік айтады және оны сүймейтінін айтады. Келесі күні Анриге Мириамнан хат келіп, Марсельді емес, оны жақсы көретінін айтады, бірақ ол Анридің Мариге деген ашуы олардың бірге бақытты болу мүмкіндігін улайды деп санайды. Ол Мириамның үйіне жүгіріп барады, бірақ ол үйде жоқ. Ол үйге жеткізіледі, онда делирий тременсі оны тақаяқтарды елестетуге мәжбүр етеді, ал оларды қуып жіберуге тырысқанда, Анри баспалдақтан құлайды. Анри отбасының шатосына әкелінеді, бірақ оның жағдайы нашарлайды; өлім аузында Анридің әкесі Анри Луврде көрсетілетін алғашқы тірі суретші болатынын айтады. Анридің әкесі кешірім сұрап жалбарынады. Соңғы сәттерінде Анри өзінің Мулен-Руж картиналарындағы кейіпкерлерді, оның ішінде Джейн Аврилді көрді, олар оның бөлмесі айналасында қуанышпен билейді.

Өндіріс

Фильмде Феррер Генридің және оның әкесі, граф Альфонс де Тулуз-Лотректің рөлін ойнады. Феррерді Генриге айналдыру үшін платформалар, жасырын шұңқырлар, сондай-ақ арнайы камера бұрыштары, грим мен костюмдер қолданылды. Қысқа бойлы дублерлер де пайдаланылды. Феррер өз дизайнымен жасалған тізе сақтағыштарын қолданды, олар оған тізелеп жүруге мүмкіндік берді. Ол өнер көрсетуі үшін ғана емес, рөлді ойнау үшін аяқтарын осындай күйде бекітуге дайын болғаны үшін де жоғары бағаланды. Джон Хьюстон кинооператор Освальд Морристен фильмнің түс схемасын «Тулуз-Лотрек режиссерлік еткендей» көрсетуді сұрады. «Мулен Руж» үш полосалы Technicolor форматында түсірілді. Technicolor проекциялық көшірмесі үш негізгі түсті желатин матрицасынан бояулар арқылы жасалады. Бұл баспаның тығыздығын, контрасты мен қанықтығын бақылауда үлкен икемділікке мүмкіндік береді. Хьюстон Technicolor-ден әдетте жарқыраған түстермен танымал болған «сұлу Technicolor» орнына, сәл төмен түсті палитраны сұрады. Technicolor бұған келісуге құлшынбады. Фильм Англияның Суррей округіндегі Шеппертон студиясында, сондай-ақ Лондон мен Парижде түсірілді. Бюджет 434 264 фунт стерлинг пен Джон Хьюстон, Хосе Феррер және Зса Зса Габордың гонорарын жабу үшін 160 000 доллар құрады.

Қабылдау

Шығарылған алғашқы жылы ол Ұлыбритания кинотеатрларында 205 453 фунт стерлинг табыс тапты және Солтүстік Америка кассасында 9 миллион доллар жинады. Феррер фильмнен түскен табыстың 40 пайызын, сондай-ақ басқа да құқықтарды алды. Бұл төлем АҚШ-тың екінші апелляциялық округіндегі салыққа қатысты маңызды іске, «Комиссар Феррерге қарсы» (1962) ісіне әкеп соқты, онда Феррер оған артық салық салынғанын мәлімдеді.

Цифрлық қалпына келтіру

Фильм Blu-ray тұңғыш рет шығу үшін FotoKem компаниясымен цифрлық түрде қалпына келтірілді. Прасад Корпорациясы кадр сайын цифрлық қалпына келтіру жұмыстарын жүргізіп, кір, жыртылған жерлер, сызаттар және басқа да ақауларды жойды. 2019 жылдың сәуір айында The Film Foundation, Park Circus, Romulus Films және MGM ұйымдарының фильмнің қалпына келтірілген нұсқасы 2019 жылғы Канн кинофестивалінің Канн Классикасы бөлімінде көрсетуге ие болды.