Кіріспе
Андреа Калогеро Камиллери (6 қыркүйек 1925 – 17 шілде 2019) – итальян жазушысы.
Andrea Calogero Camilleri (; 6 September 1925 – 17 July 2019) was an Italian writer.
Өмірбаян
Порту-Эмпедокле, Жиргенти, Сицилия қаласынан шыққан Камиллери университет оқуын Палермо университетінің әдебиет факультетінде бастады, бірақ аяқтамады; сол кезде ол өлеңдер мен әңгімелер жариялады. 1948 жылдан 1950 жылға дейін ол Сильвио Д’Амико атындағы драма өнері академиясында (Accademia Nazionale d’Arte Drammatica) сахна және кино режиссурасын оқыды және режиссер, сценарист ретінде жұмыс істей бастады, көбінесе Пиранделло мен Беккеттің пьесаларын қойды. Оның ата-анасы Пиранделлоны білген және оның «алыс достары» болған, ол өзінің Пиранделло туралы эссесінде, «Өзгерген ұлының өмірбаянында» айтқандай. Оның ең танымал туындылары – Монтальбано сериясы, олар көптеген пиранделлдік элементтерді көрсетеді: мысалы, Монтальбаноға ойлануға көмектесетін жабайы зәйтүн ағашы оның кейінгі туындыларында сахнада бейнеленген. RAI арнасымен Камиллери бірнеше телефильмдерде жұмыс істеді, мысалы Джинно Сервимен «Le inchieste del commissario Maigret». 1977 жылы ол драма өнері академиясына оралып, 20 жыл бойы Кинорежиссура кафедрасын басқарды. 1978 жылы Камиллери өзінің алғашқы романын жазды – «Il Corso Delle Cose» («Оқиғалардың барысы»). 1980 жылы «Un Filo di Fumo» («Түтін жібі») атты туындысы жарық көрді. Бұл еңбектердің ешқайсысы айқын танымалдыққа ие болған жоқ. 1992 жылы, 12 жылдық үзілістен кейін Камиллери қайтадан роман жазуға кірісті. «La Stagione della Caccia» («Аң ауру маусымы») атты жаңа кітабы бестселлер атанды. 1994 жылы Камиллери «La forma dell'Acqua» («Судың пішіні») романын жариялады, бұл Вигата қаласының полиция күштеріндегі тәуекелге толы детектив Инспектор Сальво Монтальбано туралы ұзақ серияның бірінші кітабы болды. Серия итальян тілінде жазылған, бірақ сицилиялық тіркестер мен грамматикалық ережелермен толыққанды. Монтальбано есімі испан жазушысы Мануэль Васкес Монтальбанға құрмет көрсету үшін таңдалған; Монтальбанның Пепе Карвальосы мен Камиллеридің ойдан шығарылған детективінің ұқсастығы айқын. Екі жазушы да кейіпкерлерінің тағамдық әдеттерін пайдаланады. Бұл қызықты ерекшелік оның оқырмандары арасында, тіпті Италияның материгінде де, сәнге айналды. Лука Зингареттидің қатысуымен Монтальбаноның оқиғаларын бейімдеу Камиллеридің танымалдығын одан әрі арттырды, сондықтан 2003 жылы Камиллеридің туған қаласы Порто Эмпедокле – Вигата үлгісі бойынша – ресми атауын Порто Эмпедокле Вигата деп өзгертуге батылды. Бұл автордың туындыларынан туындаған туристік мүмкіндіктерді пайдалану мақсатында жасалған қадам болды. Өзінің сайтында Камиллери Монтальбаноның тартымды және көп қырлы кейіпкерін «кейіпкерлердің сериялық өлтірушісі» деп сипаттайды, яғни ол өз өмірін дамытқан және басқа мүмкін кітаптар мен кейіпкерлерге зиян келтіретін автордан көп назар талап етеді. Камиллери кейде Монтальбано романын жазатынын, кейіпкерді қанағаттандыру үшін және оған басқа оқиғалармен жұмыс істеуге мүмкіндік беру үшін айтқан. 2012 жылы Камиллеридің «The Potter's Field» («Тоқымашының егістігі») романы (Стивен Сартарелли аударған) 2012 жылғы Қылмыстық Жазушылар Ассоциациясының Халықаралық «Қамыс» сыйлығының жеңімпазы атанды. Бұл туралы 2012 жылдың 5 шілдесінде Лондондағы One Birdcage Walk-те өткен марапаттау салтанатында жарияланды. Соңғы жылдары Камиллери Римде тұрып, теледидар мен театр режиссері ретінде жұмыс істеді. Оның романдарының шамамен 10 миллион данасы сатылды және олар Ұлыбританияда (BBC Four арнасы 2011 жылдың ортасынан бастап Montalbano телесериалын көрсетті), Австралияда және Солтүстік Америкада танымал бола бастады. Романнан кейін танымалдыққа ие болған Андреа Камиллери RAI радиосындағы пародиялардың арқасында бұқаралық ақпарат құралдарында одан да танымал болды, онда танымал комедиант, тележүргізуші және пародист Фиорелло оны дауысы шулы, өткір мінезді, темекіге құмар кейіпкер ретінде бейнеледі, себебі Италияда Камиллери көп темекі шегетін адам ретінде белгілі болды. Ол өзін «жауынгерлік емес атеист» деп есептеді. 2019 жылдың 17 маусымында Камиллери жүрек талмасынан зардап шекті. Ол ауыр халде ауруханаға түсті. 2019 жылдың 17 шілдесінде қайтыс болды.
Таныс алу
1998 жылы Нино Мартольйо атындағы халықаралық кітап сыйлығы. 2003 жылы Италия Республикасының Еңбегі үшін орденінің Ұлы офицері (Grande Ufficiale Ordine al Merito della Repubblica Italiana). 2008 жылы «Амалия діни қызметкердің өлімі» (La rizzagliata / La muerte de Amalia Sacerdote) романы үшін RBA қылмыстық әдебиет сыйлығы, бұл әлемдегі ең жомарт қылмыстық әдебиет сыйлығы – 125 000 евро. 2007 жылы итальяндық әуесқой астроном Винченцо Казулли ашқан 204816 Андреакамиллери астероиді оның құрметіне аталды. және 2013 жылғы 30 қазанда Римдегі Америка университеті.