Америкалық президентке жасаған қастандық әрекетінің жасаушысы Сара Джейн Мур
Sara Jane Moore
Сара Джейн Мур – 1975 ж. АҚШ президенті Джеральд Фордты өлтіруге талпынған американдық қылмыскер. 32 жыл түрмеде отырып, 2007 ж. босатылды. Тарихы мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық сәтсіз қаскөй (1930 жылы туған)
American failed assassin (born 1930)
Сара Джейн Мур (туған есімі Кан; 1930 жылдың 15 ақпанында туған) – 1975 жылы АҚШ президенті Джеральд Фордты өлтіруге талпынған американдық қылмыскер. Ол қастандық жасауға әрекеттенгені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды және 32 жыл түрмеде отырғаннан кейін 2007 жылдың 31 желтоқсанында босатылды. Мур және Линетт "Скики" Фромм – американдық президентті өлтіруге талпынған жалғыз екі әйел; олардың екеуінің талпынысы да Джеральд Фордқа қарсы болды және екеуі де Калифорния штатында үш аптаның ішінде орын алды.
Sara Jane Moore (née Kahn; born February 15, 1930) is an American criminal who attempted to assassinate U. S. President Gerald Ford in 1975. She was given a life sentence for the attempted assassination and was released from prison on December 31, 2007, after serving 32 years. Moore and Lynette "Squeaky" Fromme are the only two women to have attempted to assassinate an American president; both of their attempts were on Gerald Ford and both took place in California within three weeks of one another.
Өмірбаян
Мур Чарльстонда, Батыс Вирджиния штатында, Рут (құрметті аты Мур) және Олаф Канның қызы болып дүниеге келді. Оның әкесінің ата-анасы неміс иммигранттары болған. Мур медбикелік колледжінің студенті, Әйелдер армиясының корпусына шақырылған және бухгалтер қызметін атқарған. Бес рет ажырасып, 1975 жылы революциялық саясатқа қадам баспас бұрын төрт баланың анасы болды. Мур христиан дінінде тәрбиеленген. Мурдың достары оның Патриция Херстқа деген қызығушылығы мен құштарлығы болғанын айтады. Херстті Симбиондық азаттық армиясы (САА) құрықтап кеткеннен кейін, оның әкесі Рэндольф Херст кедейлерді азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін People In Need (PIN) ұйымын құрды, бұл САА-ның Рэндольф Херсттің "халыққа қарсы қылмыс жасайды" деген мәлімдемесіне жауап болды.
Moore was born in Charleston, West Virginia, the daughter of Ruth (née Moore) and Olaf Kahn. Her paternal grandparents were German immigrants. Moore had been a nursing school student, Women's Army Corps recruit, and accountant. Divorced five times, she had four children before she turned to revolutionary politics in 1975. Moore comes from a Christian background. Moore's friends said that she had a fascination and an obsession with Patricia Hearst. After Hearst was kidnapped by the Symbionese Liberation Army (SLA), her father Randolph Hearst created the organization People In Need (PIN) to feed the poor as a response to the SLA's claims that the elder Hearst was "committing 'crimes' against 'the people.
Джеральд Фордты өлтіруге әрекеттену
Мурды 1975 жылы құпия қызмет тексерген, бірақ агенттер оның президентке қауіп төндірмейді деген шешімге келді. Ол Фордқа жасалған қастандықтан бір күн бұрын полицияға заңсыз тапанша ұстағандығы үшін ұсталған, бірақ кейін босатылды. Полиция оның .44 калибрлі револьверін және 113 оқ-дәрісін тәркіледі. Мурдың қастандық әрекеті 1975 жылдың 22 қыркүйегінде Сан-Францискода болды, бұл Линетт "Скики" Фроммнің Фордқа жасаған қастандық әрекетінен кейін 17 күн өткен соң орын алды. Ол "Сент-Франциск" қонақ үйінің қарсы бетінде, Фордтан шамамен 12 метр қашықтықта тұрды және оған қарай .38 калибрлі револьверден бір оқ атты. Оқ сәтті болмағанын түсінген соң, Мур қолын қайта көтерді, сол кезде бұрынғы теңізші Оливер Сиппл оған секіріп, қолын ұстады, бұл Фордтың өмірін сақтап қалған болуы мүмкін. Сиппл сол кезде былай деді: "Мен оның [тапаншасын] мақсатқа бағытталғанын көрдім және оны ұстап алдым. [ ] Мен әйелдің қолына шабуыл жасап, тапаншаны ұстадым, сол кезде оқ атылды". Екінші оқтан шыққан оқ кері секіріп, 42 жастағы такси жүргізушісі Джон Людвигке тиді. Людвиг аман қалды. Мурды соттаған АҚШ округтік судьясы Сэмюэл Конти оның пікірін білдірді: егер Мурда жеке қаруы болғанда, ол Фордты өлтіретін еді, ал президенттің өмірі тек "оның қаруының істенбей қалуының" арқасында ғана сақталды. Ол қастандық әрекетіне талпыныс жасағаны үшін өмір бойына түрмеге кесілді. Сотталу кезінде Мур былай деді: "Мен талпыныс жасағаныма өкінемін бе? Иә және жоқ. Иә, себебі ол менің қалған өмірімді бекерге жұмсаудан басқа ештеңеге әкелмеді. Бірақ мен талпыныс жасағаныма өкінбеймін, өйткені сол кезде бұл менің ашуымды дұрыс білдірудің жолы болғандай көрінді". Ол өзінің мерзімін Калифорния штатының Дублин қаласындағы әйелдер федералды түрмесінде өтеді, онда ол UNICOR түрме еңбек бағдарламасында сағатына 1,25 доллар жалақымен Бас тұтқынның операциялық есепшісі болып жұмыс істеді. Мурдың Федералды түрме бюросының тіркеу нөмірі 04851 180. 1979 жылы ол қашып кетті, бірақ бірнеше сағаттан кейін ұсталды. 2004 жылғы сұхбатында Форд Мурды "ақылдан адасқан" деп сипаттады және өзіне екі рет қастандық жасалғаннан кейін де, осы қысқа мерзім ішінде, қоғамдық шараларға қатысуын жалғастырғанын айтты, өйткені "президент агрессивті болуы керек, халықпен кездесуі керек".
Moore had been evaluated by the Secret Service earlier in 1975, but agents decided that she posed no danger to the president. She had been picked up by police on an illegal handgun charge the day before the Ford incident, but was released. The police confiscated her .44 caliber revolver and 113 rounds of ammunition. Moore's assassination attempt took place in San Francisco on September 22, 1975, just 17 days after Lynette "Squeaky" Fromme's attempted assassination of Ford. She was standing in the crowd across the street from the St. Francis Hotel, and was about 40 feet (12 m) away from Ford when she fired a single shot at him with a .38 caliber revolver. After realizing she had missed, Moore raised her arm again, and Oliver Sipple, a former Marine, dove toward her and grabbed her arm, possibly saving Ford's life. Sipple said at the time: "I saw [her gun] pointed out there and I grabbed for it. [ ] I lunged and grabbed the woman's arm and the gun went off." The bullet from the second shot ricocheted and hit John Ludwig, a 42 year old taxi driver. Ludwig survived. U. S. District Judge Samuel Conti, who sentenced Moore, voiced his opinion that Moore would have killed Ford had she had her own gun, and it was only "because her gun was faulty" that the president's life was spared. to attempted assassination and was sentenced to life in prison. At her sentencing hearing Moore stated: "Am I sorry I tried? Yes and no. Yes, because it accomplished little except to throw away the rest of my life. And, no, I'm not sorry I tried, because at the time it seemed a correct expression of my anger." She served her term at the federal women's prison in Dublin, California, where she worked in the UNICOR prison labor program for $1.25 per hour as the Lead Inmate Operating Accountant. Moore had the Federal Bureau of Prisons register number 04851 180. In 1979, she escaped, but she was captured hours later. In an interview in 2004, Ford described Moore as "off her mind" and said that he continued making public appearances, even after two attempts on his life within such a short time, because "a president has to be aggressive, has to meet the people."
Шығару
2007 жылдың 31 желтоқсанында, 77 жасында Мур өмір бойына тағайындалған 32 жылдық жазасын өтегеннен кейін, шартты түрде босатылуға тиіс еді. Форд 2006 жылдың 26 желтоқсанында, оның босатылуына бір жыл бес күн қалғанда табиғи себептерден қайтыс болды. Кейін Мур, өзінің "радикалды саяси көзқарастарына соқыр болғанын" айтып, қастандық әрекетіне өкіндінін мәлімдеді. Мур, өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасының кем дегенде 30 жылын өтеген және қанағаттанарлық тәртіпті сақтаған сотталғандарға шартты түрде босатуды міндеттейтін федералдық заң бойынша босатылды. Оған жасаған қылмысы туралы сұрақ қойғанда Мур: "Мен сәттілікке жетпегеніме қатты қуаныштымын. Қазір мен тырысқанымның дұрыс болмағанын түсіндім", - деді. 2019 жылдың ақпан айында Мур, шетелге жасаған сапары туралы шартты түрде босатылғаннан кейін бақылаушыға хабарламағаны үшін шартты түрде босатылу ережесін бұзғаны үшін ұсталды. Ол кейіннен 2019 жылдың тамызында босатылды.
On December 31, 2007, at age 77, Moore was slated to be released from prison on parole after serving 32 years of her life sentence. Ford had died from natural causes on December 26, 2006, one year and five days before her release. Moore had later stated that she regretted the assassination attempt, saying she was "blinded by her radical political views". Moore was released under a federal law that makes parole mandatory for inmates who have served at least 30 years of a life sentence and have maintained a satisfactory disciplinary record. When asked about her crime in an interview, Moore stated, "I am very glad I did not succeed. I know now that I was wrong to try." In February 2019, Moore was arrested for violating her parole by failing to tell her parole officer of a trip out of the country; she was subsequently released in August 2019.
Медиа
2009 жылдың 28 мамырында Мур NBC телеарнасының Today бағдарламасында пайда болды, түрмеден шартылы түрде босатылғаннан кейін оның алғашқы теледидарға шығуы осы болды. Мур сондай-ақ 1979 жылы түрмеден қашуы туралы да әңгімеледі. Ол бір қылқынның: «Қоршаудан секіріп өтер кезде қолыңды тікенді сымға қой, тек бірнеше тесік жара алады» дегенін айтты. Ол әрі жалғастырды: «Егер мен бірнеше сағаттан кейін ұсталатынымды білгенімде, жергілікті барға тоқтап, бір су ішіп, бір бургер жеп алған болар едім». Латиф Насер Мурмен жасаған сұхбатының бөліктері 2017 жылдың 22 қыркүйегінде жарық көрген Radiolab радио бағдарламасының «Оливер Сиппл» атты эпизодында берілді. Сұхбатта Мур президент Фордты өлтіруге талпынған күні болған оқиға және Оливер Сипплдің оны тоқтатуы туралы ойларын бөлісті.
On May 28, 2009, Moore appeared on NBC's Today program, her first television appearance since leaving prison on parole. Moore also discussed her 1979 escape from prison. She revealed that an inmate told her, "when jumping the fence just put your hand on the barbed wire, you'll only have a few puncture wounds." She went on to say, "If I knew that I was going to be captured several hours later, I would have stopped at the local bar just to get a drink and a burger." Excerpts from an interview with Moore by Latif Nasser appear on an episode of the radio program Radiolab titled "Oliver Sipple", which was released on September 22, 2017. In the interview, Moore discusses the scene from the day she attempted to assassinate President Ford and her perspective of being stopped by Oliver Sipple.
Танымал мәдениетте
Мур – Стивен Сондхайм мен Джон Вайдманның "Assassins" мюзиклінің кейіпкері, мюзикль президенттерді өлтіргендер туралы, соның ішінде сәтті және сәтсіз болғандары да бар. Мур, Джон Уилкс Бут, Чарльз Дж. Гвито және Леон Чолгош "Пистолет әнінде" көрінеді. 2009 жылы Гери Спайлер, Мурмен 28 жыл бойы хаттасқан жазушы, Мурдың "Президентке бағытталған оқ" атты өмірбаянын жариялады.
Moore is a character in Stephen Sondheim and John Weidman's musical Assassins, which is about presidential assassins, both successful and unsuccessful. Moore and John Wilkes Booth, Charles J. Guiteau and Leon Czolgosz appear in "The Gun Song". A biography of Moore called Taking Aim at the President was published in 2009 by Geri Spieler, a writer who had a correspondence with Moore for 28 years.