Джон Артур Томас Робинсон: Англиялық дін ғалымы және епископ
John Robinson (bishop of Woolwich)
Джон Робинсон (1919-1983) – ағылшын дінтанушысы, Жаңа Өсиет зерттеушісі, епископ. Либералды теологияны дамытуға үлкен үлес қосты, секулярлы теологияны зерттеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық библиялық ғалым, автор және англикандық епископ (1919–1983)
British biblical scholar, author and Anglican bishop (1919–1983)
Джон Артур Томас Робинсон (16 мамыр 1919 – 5 желтоқсан 1983) – ағылшын Жаңа Өсиет ғалымы, автор және Вулвичтің англикандық епискобы. Ол Кембридж университетінің Тринити колледжінде лекция оқыды, кейіннен 1983 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейін Тринити колледжінің деканы қызметін атқарды. Робинсон Жаңа Өсиетті зерттеудегі маңызды тұлға және либералды христиан теологиясын қалыптастыруға үлкен үлес қосты. Гарвард теологы Харви Кокспен бірге ол секулярлы теология саласын дамытты және Уильям Барклей сияқты, барлық адамның құтқарылуына сенді.
John Arthur Thomas Robinson (16 May 1919 – 5 December 1983) was an English New Testament scholar, author and the Anglican Bishop of Woolwich. He was a lecturer at Trinity College, Cambridge, and later Dean of Trinity College until his death in 1983 from cancer. Robinson was considered a major force in New Testament studies and in shaping liberal Christian theology. Along with the Harvard theologian Harvey Cox, he spearheaded the field of secular theology and, like William Barclay, was a believer in universal salvation.
Ерте өмір және білім
Робинсон 1919 жылғы 16 мамырда Англияның Кентербери соборының ішкі аумағында дүниеге келді, оның қайтыс болған әкесі собор каноны болған. Ол Марлборо колледжінде, содан кейін Уилтширдегі Марлборо қаласындағы ұлдарға арналған жеке мектебінде білім алды. Ол Кембридждегі Иисус колледжінде және Кембридждегі Тринити колледжінде оқыды, кейін Кембридждегі Весткотт Хаусында дін қызметкеріне дайындалды.
Robinson was born on 16 May 1919 in the precincts of Canterbury Cathedral, England, where his late father had been a canon. He was educated at Marlborough College, then an all boys' private school in Marlborough, Wiltshire. He studied at Jesus College, Cambridge and Trinity College, Cambridge, and then trained for ordination at Westcott House, Cambridge.
Діни қызмет
Робинсон 1945 жылы Англия шіркеуінде дьякон, ал 1946 жылы священник болып тағайындалды. 1945 жылдан 1948 жылға дейін Бристоль епархиясының Мурфилдс қаласындағы Сент-Мэтью шіркеуінде викарий қызметін атқарды. Сол кездегі Саутварк епископы Стоквудтың шақыруымен Робинсон 1959 жылы Вулвич епископы болды. Робинсонды суфрагандық епископқа тағайындау Стоквудтың құқығында болды, ал Кентерберий архиепискобы (сол кезде Джеффри Фишер) Робинсонның сол кезде теолог ретінде көбірек пайдалы жұмыс істейтініне сенгендіктен, тағайындауға қарсылық білдірді. Бірақ ол кеңес бергеннен кейін, "өз міндетін толық орындады" деп қабылдап, Робинсонды епископқа назарет етті. 1960 жылы Робинсон Д.Х. Лоуренстің "Леди Чаттерлидің ғашығы" романын басып шығарғаны үшін Пингвин кітаптарының әдепсіздік ісінде қорғаныс куәгері болды. Вулвичте он жыл қызмет еткеннен кейін, Робинсон 1969 жылы Кембриджге Тринити колледжінің қақпашысы және капелланы ретінде оралды, онда ол дәріс оқыды және жазуын жалғастырды.
Robinson was ordained in the Church of England as a deacon in 1945 and as a priest in 1946. From 1945 to 1948, he served his curacy at St Matthew's Church, Moorfields in the Diocese of Bristol. Following an invitation from Stockwood, by then the Bishop of Southwark, Robinson became the Bishop of Woolwich in 1959. The appointment of Robinson as a suffragan bishop was in Stockwood's gift, and whilst the Archbishop of Canterbury (at that point Geoffrey Fisher) questioned the appointment on the grounds that he believed Robinson at that point would be doing more valuable work as a theologian, he accepted that once he had given advice he had "done all that it was proper for him to do" and proceeded to consecrate Robinson to the episcopate. In 1960 Robinson served as a witness for the defence in the obscenity trial of Penguin Books for the publication of D. H. Lawrence's Lady Chatterley's Lover. Following a ten year period at Woolwich, Robinson returned to Cambridge in 1969 as Fellow and Dean of Chapel at Trinity College, where he lectured and continued to write.
Өлім
Робинсонға 1983 жылы емделе алмайтын қатерлі ісік диагнозы қойылып, сол жылдың 5 желтоқсанында Солтүстік Йоркширдегі Арнклифф қаласында қайтыс болды.
Robinson was diagnosed with terminal cancer in 1983 and died on 5 December of that year in Arncliffe, North Yorkshire.
Ақырында Құдай (1950)
Қазіргі заманғы универсалист жазушы Брайан Хебблтвейт Робинсонның "Соңында Құдай: соңғы нәрселер туралы христиан дінінің зерттелуі" кітабын барлық мәңгілік жандардың әмбебап кешірімі үшін аргумент жасайды деп келтіреді. Кен Р. Винсент "Алтын жіп" еңбегінде былай мәлімдейді: "Робинсон Оригеннің ежелгі сөздерімен, Мәсіх бір күнәкар тозақта қалғанша айқышқа ілінген күйінде қалады. Бұл болжам емес: бұл Құдайдың табиғатының қажеттілігіне негізделген мәлімдеме". Джордж Хунсингер, "Бұзылысқа ұшыраған инабат: Карл Барттың дінтануын зерттеу" авторы, былай деп жазады: "[Егер] біреу әмбебап құтқарылудың шексіз жақтаушысын іздесе, Робинсон қанағаттандыратын ештеңе қалдырмайды".
Modern Universalist writer Brian Hebblethwaite cites Robinson's In the End, God: A Study of the Christian Doctrine of the Last Things as arguing for the universal reconciliation of all immortal souls. Ken R. Vincent, in The Golden Thread states: "Robinson notes that Christ, in Origen's old words, remains on the Cross so long as one sinner remains in [H]ell. This is not speculation: it is a statement grounded in the very necessity of God's nature." George Hunsinger, author of Disruptive Grace: Studies in the Theology of Karl Barth writes that "[i]f one is looking for an uninhibited proponent of universal salvation, Robinson leaves nothing to be desired."
Иса және оның келуі (1957)
Бұл кітапта Робинсон парысия доктринасының ерте тарихын талдап, былай дейді: «Христиандық үміттің мәні енді тағы да «Құдай ұлының көктен келуін күту» болды, яғни екінші және соңғы келу бірінші келуді аяқтап, оған тәж кигізер еді. Бұл туралы Исаның сөздерінде ешқандай нақты негіз таппадық». Робинсон сондай-ақ ерте шіркеуде Исаның сөздерінің бастапқы мағынасын өзгертуге бейімділік болғанын айтты. Оның пікірінше, бұл өзгеріс Исаның сөздеріне екінші оқиға туралы түсінік қосуға, оның қызметінен кейінгі оқиғаға қатысты болды. «Оның үйретуі қазіргі оқиғаға емес, алдын ала айтқан болашақ оқиғаға бағытталды». [ ] Оның алаңдауы қазіргі уақытта, Құдай Патшалығының келуімен тарихқа енгізілген дағдарыспен байланысты болды, ол оның қызметінде белсенді түрде жұмыс істейді және оның өлімі мен куәландырылуымен «толыққан» болар еді. Бұл кітап жарыққа шығар кезде Робинсоннан көмек сұралмады, себебі ол Жаңа Өсиеттің тым консервативті ғалымы саналды. Бұл көзқарас толығымен жойылған жоқ, өйткені Робинсон кейінгі кітаптарында Ішкі кітаптардың ерте мерзімі мен апостолдардың авторлығын жақтады, бірақ сәттілікке жете алмады. «Honest to God» туралы ақпарат құралдарындағы шу – оны қоғамдық санада консервативті емес, басқаша бейнелеуге әкелді – Кентербери архиепискобы Майкл Рэмсидің Англия шіркеуінің Бас синодында (бұрынғы Шіркеу Ассамблеясы) Робинсонды сынауына себеп болды. Көптеген жақтан Робинсонның отставкаға кетуі немесе қызметтен алынуы туралы талаптар айтылды. Рэмси Робинсонды оның көзқарастары үшін сынағанымен, жауап ретінде жарық көрген Рэмсидің «Ескі және жаңа бейне» атты кітапшасы айтылғандарды толығымен жоққа шығармады. Шындығында, Рэмси кейін Мервин Стоквудқа жазған хатында мәселені қалай шешкеніне өкінгенін мойындады. Бұл кітап, қазірге дейін тұрақты түрде басылып келеді, Құдайдың «әлемде» бар екен деген түсініктен бас тартуды ұсынады, оны бір жерде «космостық билеуші» ретінде қарастырудан бас тартқандай. Оның орнына ол Құдайды «Махаббат» ретінде жаңадан түсіндірді. Пауль Тиллихтің Құдайдың «барлық болмыстың негізі» деген тұжырымын қолдағаннан кейін Робинсон былай деп жазды: «Өзін ештеңеге айналдырған [Иса]да, басқаларға махаббатпен толыққандай берілгенде, ол адамның болу негізін Махаббат ретінде ашады және көрсетеді. Құдай туралы мәлімдемелердің мәні – Махаббат туралы мәлімдемелерде». Оның кейбір идеялары христиандық ойдың либералды ағымдары тарапынан қабылданып, католиктер мен протестанттар сияқты христиандықтың дәстүрлі түсіндірмелерінің жақтаушылары Робинсонның тезисін модернизмге қажетсіз мойынұсыну деп санайды. Бұл шындықтың дәрежесі оқырманның анықтамалық шеңберіне байланысты. Алайда Робинсонның «Honest to God» еңбегі радикалды теологтар Дон Купитт пен Джон Шелби Спонгтың жазбаларында және Джон Хик редакциялаған 1977 жылғы «Құдайдың денеге кіру мифы» симпозиумында жалғастырылатын бастама болды. Робинсон Купитт сияқты Құдай туралы идеяны толыққандай адам жаратылысы деп жариялай ма деген сұраққа жауап беру қиын, бірақ ол өлер алдында «Христиан дінінің негізгі шындығына ешқашан күмәнданбағанын» айтты. Робинсон діни адамдардың оның кім екендігі туралы өз ойларын проекциялауға мүмкіндік беретін тұлғаға айналды, ал Робинсон мен Дэвид Л. Эдвардс редакциялаған 1963 жылғы «The Honest to God Debate» кітабында Робинсонды оның көзқарасы үшін мақтаған немесе оны атеизммен айыптаған мақалалар жинақталған.
In this book, an analysis of the early history of the doctrine of the parousia, Robinson states: "That the heart of the Christian hope was now, once more to 'wait for God's son from heaven', for a second and final coming which would complete and crown the first, is a belief for which we have found no firm foundation in the words of Jesus himself." Robinson further argued that there was a tendency in the early church to alter the meaning of sayings of Jesus that originally referred to his death and ascension into heaven, to refer to an event in the future that had not yet happened. efn|"It is this shift of emphasis which, I believe, may be seen at work upon the sayings of Jesus and was to prove one of the most potent factors in attributing to him a concern with a second event lying beyond his on ministry. In the course of transmission his teaching became focused not upon the present event whose urgency he was proclaiming but upon another event whose imminence he was predicting. [ ] His concern was with the present moment, with the crisis introduced into history by the advent of the Kingdom of God, at work proleptically in his ministry and shortly to be 'fulfilled' in his death and vindication." When that book was being produced, Robinson was not asked to contribute, because he was then thought to be too conservative a New Testament scholar. This view has never quite dissipated, for in his later books, Robinson would champion early dates and apostolic authorship for the gospels, largely without success. The media furore concerning Honest to God – one which was to portray him as anything but conservative in the public mind – led to a criticism of Robinson in the Church Assembly (the precursor of the General Synod of the Church of England) by the Archbishop of Canterbury Michael Ramsey, and there were calls from many quarters for Robinson to resign or be deposed. Whilst Ramsey took Robinson to task for his views, Ramsey's pamphlet "Image Old and New" rushed out as a response, did not entirely dismiss what had been said. Indeed, Ramsey would later admit in a letter to Mervyn Stockwood that he regretted the way in which he had handled the matter. The book, which has remained almost consistently in print, proposes abandoning the notion of God "out there", existing somewhere as a "cosmic supremo", just as we have abandoned already the idea of God "up there", the notion of "the old man up in the sky". In its place, he offered a reinterpretation of God as "Love". After endorsing Paul Tillich's assertion that God is the "ground of all being", Robinson wrote: "For it is in [Jesus] making himself nothing, in his utter self surrender to others in love, that he discloses and lays bare the ground of man's being as Love For assertions about God are in the last analysis assertions about Love". While some of its ideas have been taken up by more liberal circles of Christian thought, proponents of the traditional interpretation of Christianity, both Catholic and Protestant, reject Robinson's thesis as an unnecessary capitulation to Modernism. To what extent this is in fact the case depends very much on the frame of reference of the reader. However, the work of Robinson in Honest to God provided a departure point which would be followed up in the writings of the radical theologians Don Cupitt and John Shelby Spong and in the 1977 symposium The Myth of God Incarnate, edited by John Hick. Whether Robinson would have gone as far as Cupitt did in declaring the idea of God to be an entirely human creation is something which can only be conjectured. However, he said as he was dying that he "never doubted the essential truth of Christianity". Robinson seemed to rapidly become a person upon whom religious people projected their own ideas of what he was like, and the book The Honest to God Debate, edited by Robinson and by David L Edwards, also published in 1963, contains a mixture of articles which either praise Robinson for his approach or accuse him of atheism.
Жаңа Келісімді қайта өңдеу (1976)
Робинсон либералды теолог саналғанымен, экзегетикалық сын саласындағы ойдас әріптестерінің жұмысына қарсылық білдірді. Робинсон Жаңа Өсиеттің сенімділігін зерттеді, себебі ол 20-шы ғасырда оның аз зерттелгенін санады. Сондай-ақ, ол бұрынғы зерттеулердің «тексерілмеген болжамдардың диктатурасына» және «жан-жақты соқырлыққа» негізделгенін жазды. Робинсон Жаңа Өсиеттің көп бөлігі 64 жылға дейін жазылғанына келді, бұл тұжырымын Жаңа Өсиетте Иерусалимдегі ғибадатхананың 70 жылы қирағаны туралы мәліметтердің сирек кездесетін мәтіндік дәлелдерімен негіздеді. Төрт Інжілдің жазылған мерзіміне қатысты, Робинсон Мәтінді біздің заманымыздың 40-шы және 60-шы жылдары аралығында, Марқты 45-ші және 60-шы жылдары аралығында, Лұқаны 50-ші және 60-шы жылдары аралығында, ал Жоханды 40-шы және 65-ші жылдары немесе одан кейін жазылған деп санайды. Робинсон сондай-ақ, Яковтың хаты Иса Мәсіхтің өлімінен кейін жиырма жыл ішінде Иса Мәсіхтің бауыры жазғанын, Пауыл өзіне жатқызылған барлық кітаптардың авторы екенін және төртінші Інжілді жазған «Жохан» – апостол Жохан екенін айтты. Робинсон өз зерттеулерінің нәтижесі Жаңа Өсиеттің көптеген теологияларын қайта жазу қажеттігін көрсетеді деп мәлімдеді. Жаңа Өсиетті зерттеуші К.Х. Додд Робинсонға жазған хатында: «Мен сізбен келісемін, көптеген кейінгі мерзімдердің белгіленуі бекер, тіпті салғырттық, олар ешқандай нақты дәлелге негізделмеген, керісінше, сыншының әуестігінен туған, егер ол ерте шіркеудің дәстүрлі ұстанымына келіссе, оны ешкімнен артық санамайды» деп жазды. Робинсонның Жаңа Өсиетті қайта мерзімдеуге шақыруы, немесе кемінде, төрт Інжілді, Джон Вэнхамның «Мәтін, Марқ және Лұқаны қайта мерзімдеу: Синоптикалық мәселеге жасалған жаңа шабуыл» және Клод Тремонтан, Гюнтер Зунц, Карстен Петер Тиде, Эта Линнеманн, Гарольд Райли, Жан Карминьяк және Бернард Орчардтың еңбектерінде де көрінді. Барт Эрман Робинсонның Інжілдерге, әсіресе Жоханға белгілеген ерте мерзімдері Киелі кітаптың тарихына қатысты көптеген либералды ғалымдар тарапынан қабылданбағанын айтады. Алайда, кейбір консервативті және дәстүрлі ғалымдар оның синоптикалық Інжілдердің мерзімін жақтасады.
Although Robinson was considered a liberal theologian, he challenged the work of like minded colleagues in the field of exegetical criticism. Specifically, Robinson examined the reliability of the New Testament as he believed that it had been the subject of very little original research during the 20th century. He also wrote that past scholarship was based on a "tyranny of unexamined assumptions" and an "almost wilful blindness". Robinson concluded that much of the New Testament was written before AD 64, partly basing his judgement on the sparse textual evidence that the New Testament reflects knowledge of the destruction of the Temple in Jerusalem in AD 70. In relation to the four gospels' dates of authorship, Robinson placed Matthew as being written sometime between AD 40 and the AD 60s, Mark sometime between AD 45 and AD 60, Luke sometime during the AD 50s and the 60s and John sometime between AD 40 and AD 65 or later. Robinson also argued that the letter of James was penned by a brother of Jesus Christ within twenty years of Jesus' death, that Paul authored all the books attributed to him, and that the "John" who wrote the fourth Gospel was the apostle John. Robinson also suggested that the results of his investigations implied a need to rewrite many theologies of the New Testament. In a letter to Robinson, the New Testament scholar C. H. Dodd wrote, "I should agree with you that much of the late dating is quite arbitrary, even wanton[;] the offspring not of any argument that can be presented, but rather of the critic's prejudice that, if he appears to assent to the traditional position of the early church, he will be thought no better than a stick in the mud." Robinson's call for redating the New Testamentor, at least, the four gospelswas echoed in subsequent scholarship such as John Wenham's work Redating Matthew, Mark and Luke: A Fresh Assault on the Synoptic Problem and work by Claude Tresmontant, Günther Zuntz, Carsten Peter Thiede, Eta Linnemann, Harold Riley, Jean Carmignac, and Bernard Orchard. Bart Ehrman maintains that Robinson's early dates for the gospels, especially those for John, have not been taken up among most liberal scholars of Biblical historicity. Some conservative and traditionalist scholars, however, concur with his dating of the synoptic gospels.
Иоаннның басымдығы (1984)
Джонның басымдылығы еңбегінде Робинсон «Жаңа Келісімді қайта жазу» кітабында айтылған, барлық кітаптар 70 жылға дейін жазылған деген пікірді одан әрі дамытты, ең сирек ерте жарияланған кітапқа назар аудара отырып. Ол сонымен қатар Иоаннның Синоптиктерден тәуелсіз екенін және Исаның қызметінің ұзақтығын, Палестина географиясын және бірінші ғасырдың басындағы сол аймақтың мәдени ортасын сипаттауда олардан артық екенін көрсетуді мақсат етті. Бұл еңбек Робинсонның толық, бірақ аяқталмаған Бамптон лекцияларына дайындалған жазбалары негізінде, J. F. Coakley тарапынан оның өлімінен кейін жинақталды.
In The Priority of John, Robinson furthered the argument put forward in Redating the New Testament that all the books were written before 70 AD, by focusing on the book that is placed early least often. He also wanted to prove that John is independent of the Synoptics and better than them at describing the length and time period of Jesus' ministry, Palestinian geography, and the cultural milieu of the early first century there. This work was put together posthumously by J. F. Coakley according to Robinson's basically complete but unfinished notes for his Bampton Lectures.
Басқа
Робинсон 1960 жылы "Леди Чаттерлидің ғашығы" кітабына цензураға қарсы сотта куәлік бергенімен де белгілі болды. Ол бұл кітапты "әрбір христиан оқуға тиіс" деп мәлімдеді. Робинсонның мұрасына қазір қайтыс болған епископ Джон Шелби Спонның ең көп сатылған кітаптарындағы Робинсонға өмірлік ұстаз ретінде құрмет көрсетулері кіреді. 2013 жылғы сұхбатта Спон Робинсонның 1963 жылғы кітабын оқығанын еске алады: "Мен оның алғашқы кітабын оқығанымды осы күні оқығандай есімде. Кітап жарық көргенде мен өте мақтаншыл болдым. Алғашқыда оны оқығым келмеді. Бірақ оқығаннан кейін тоқтата алмадым. Оны үш рет оқыдым! Менің ділтаным ешқашан бұрынғыдай болмады. Мен жексенбілік мектепте сіңірген сөздік түсініктерімді осы жаңа санатарлық категорияларға қалай бейімдеуімді ойладым." Вулвич епископы ретінде жауапты болған аймақта орналасқан, Лондонның оңтүстік-шығысындағы Темсмидтегі епископ Джон Робинсон атындағы мектеп оның құрметіне аталған.
Robinson was also noted for his 1960 court testimony against the censorship of Lady Chatterley's Lover, claiming that it was a book which "every Christian should read." Robinson's legacy includes the work of the now late Episcopal bishop John Shelby Spong in best selling books that include salutes by Spong to Robinson as a lifelong mentor. In a 2013 interview, Spong recalls reading Robinson's 1963 book: "I can remember reading his first book as if was yesterday. I was rather snobbish when the book came out. I actually refused to read it at first. Then, when I read it – I couldn’t stop. I read it three times! My theology was never the same. I had to wrestle with how I could take the literalism I had picked up in Sunday school and put it into these new categories." The Bishop John Robinson School in Thamesmead, south east London, which is within the area for which he was responsible as Bishop of Woolwich, is named after him.
Шығармалары
Please provide the English text and the existing translation reference. I need both to complete the translation as requested. I will then provide only the final Kazakh translation.