Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Геометриялық түзетілген әуе суреті
Geometrically corrected aerial photograph
Орфофото, орфофотограф, ортосурет немесе ортосуреттер – бұл геометриялық түрде түзетілген ("ортокоррекцияланған") әуе суреті немесе спутниктік сурет, оның масштабы біркелкі: сурет немесе кескін белгілі бір карта проекциясын ұстанады. Түзетілмеген әуе суретінен айырмашылығы, орфофото нақты қашықтықтарды өлшеу үшін қолданылуы мүмкін, себебі ол Жер бетінің дұрыс бейнесі болып табылады, топографиялық рельефке, линзаның бұрмалануына және камераның бұрылуына түзетулер енгізілген. Орфофотографиялар географиялық ақпараттық жүйелерде (ГИС) "картаға дәл" фондық кескін ретінде жиі қолданылады. Ортокоррекцияланған кескін "резеңке парақты" түзетуден өзгеше, себебі соңғысы әр кескіндегі бірнеше нүктені дәл анықтай алады, бірақ аралық аймақты "созады", сондықтан кескіндегі масштаб біркелкі болмауы мүмкін. Дұрыс орфофото жасау үшін цифрлық биіктік моделі (DEM) қажет, өйткені камера/сенсор мен жер бетіндегі әртүрлі нүктелер арасындағы қашықтықтың өзгеруіне байланысты суреттегі бұрмалауларды түзету қажет. Ортосурет пен "резеңке парақты" сурет екеуі де "геореферанс"талған деп айтуға болады; алайда, түзетудің жалпы дәлдігі әртүрлі болады. Бағдарламалық құрал орфофотоны көрсетуге және операторға сызықтарды, мәтіндік түсіндірмелерді немесе географиялық символдарды (мысалы, ауруханалар, мектептер және өрт сөндіру станциялары) цифрландыруға немесе орналастыруға мүмкіндік береді. Кейбір бағдарламалық жасақтама орфофотоны өңдеп, сызықтарды автоматты түрде жасауға болады. Орфофото жасаудың алғашқы кезеңдерінде механикалық құрылғылар қолданылған. Ортокоррекция әрқашан толық бола бермейді және әсіресе биік ғимараттардың геометриясына қосымша әсер етеді.
An orthophoto, orthophotograph, orthoimage or orthoimagery is an aerial photograph or satellite imagery geometrically corrected ("orthorectified") such that the scale is uniform: the photo or image follows a given map projection. Unlike an uncorrected aerial photograph, an orthophoto can be used to measure true distances, because it is an accurate representation of the Earth's surface, having been adjusted for topographic relief, lens distortion, and camera tilt. Orthophotographs are commonly used in geographic information systems (GIS) as a "map accurate" background image. An orthorectified image differs from "rubber sheeted" rectifications as the latter may accurately locate a number of points on each image but "stretch" the area between so scale may not be uniform across the image. A digital elevation model (DEM) is required to create an accurate orthophoto as distortions in the image due to the varying distance between the camera/sensor and different points on the ground need to be corrected. An orthoimage and a "rubber sheeted" image can both be said to have been "georeferenced"; however, the overall accuracy of the rectification varies. Software can display the orthophoto and allow an operator to digitize or place linework, text annotations or geographic symbols (such as hospitals, schools, and fire stations). Some software can process the orthophoto and produce the linework automatically. Production of orthophotos was historically achieved using mechanical devices. The orthorectification is not always perfect and has side effect especially for the geometry of high rise constructions.
Орфофотомозай және орфофотокарта
Ортофотомозаика – ортофотосуреттерді біріктіру немесе тігіп жасалған растрлық бейне мозаикасы. Әуе немесе спутниктік фотосуреттер перспективалық бұрмалануды жою үшін түрлендірілген, осылайша олар шексіз қашықтықтан тік төмен түсірілгендей көрінеді. Google Earth суреттері осы типке жатады. Ортофотомозаиканы бейнелейтін (цифрлік немесе қағаз) құжат, атау, солтүстік көрсеткіші, масштаб сызығы және картографиялық ақпарат сияқты қосымша шеттік ақпаратпен бірге ортофотокарта немесе бейнекарта деп аталады. Көбінесе мұндай карталарда ортофотомозаиканың үстіне қосымша нүктелік, сызықтық немесе полигондық қабаттар (дәстүрлі карта сияқты) қосылады. Апат салдарынан зардап шеккендерге көмек көрсету үшін көбінесе қолданылатын осыған ұқсас құжат – кеңістіктік карта деп аталады.
An orthophotomosaic is a raster image mosaic made by merging or stitching orthophotos. The aerial or satellite photographs have been transformed to correct for perspective so that they appear to have been taken from vertically above at an infinite distance. Google Earth images are of this type. The document (digital or paper) representing an orthophotomosaic with additional marginal information like a title, north arrow, scale bar and cartographical information is called an orthophotomap or image map. Often these maps show additional point, line or polygon layers (like a traditional map) on top of the orthophotomosaic. A similar document, mostly used for disaster relief, is called a spatiomap.