Оңтүстік сары мүңкірт мүйізқұс: Сипаттама және өмір салты
Southern yellow-billed hornbill
Оңтүстік сары мүңкірт мүйізқұс (Tockus leucomelas) – Африканың оңтүстігінде кездесетін құс. Тамағы негізінен тұқымдар, жәндіктер. Құрғақ тоғайларда мекендейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Оңтүстік сары тұмсықты бұршақ (Tockus leucomelas) – Оңтүстік Африкада кездесетін бұршақ. Сары тұмсықты бұршақтар негізінен жерде азықтанады, тұқымдар, кішкентай жәндіктер, мойынтұяқтар және шаяндар іздейді. Бұл бұршақ түрі құрғақ тікенді бұталы жерлерде және кең жапырақты орманды аймақтарда кең таралған, жиі кездесетін тұрғын. Оларды көбінесе жолдар мен су арналары бойында көруге болады.
The southern yellow billed hornbill (Tockus leucomelas) is a hornbill found in southern Africa. Yellow billed hornbills feed mainly on the ground, where they forage for seeds, small insects, spiders and scorpions. This hornbill species is a common and widespread resident of dry thornveldt and broad leafed woodlands. They can often be seen along roads and water courses.
Сипаттама
Бұл орташа мөлшердегі құс, ұзындығы мен салмағы орташа. Оның ерекшелігі – ұзын, сары және төмен қарай иілген тұмсығы. Бұл тұмсық денесіне қарағанда өте үлкен, тіпті оның ұзындығы дене ұзындығының 1/6 бөлігін құрайды. Аталықтардың тұмсығының орташа ұзындығы 90 мм, ал аналықтардың – 74 мм. Аталықтары әдетте аналықтарынан ірірек, бірақ екі жыныс арасында да ұқсастықтар бар. Тұмсықтың мөлшерінің айырмашылығы – жабайы мүйізді құстардың жынысын анықтаудың сенімді тәсілі. Барлық мүйізді құстарға тән каска оңтүстік сары тұмсықты мүйізді құста өте шағын. Ол кішкентай болғанымен, еркектерде (аналықтарда аздау) тұмсықтың дерлік барлық ұзындығын жабады, сондықтан оларда каска жоқ сияқты көрінуі мүмкін. Барлық мүйізді құстардағыдай, тұмсықтың мөлшері құстың алдыңғы көру қабілетіне кедеріл келтіреді және алғашқы екі мойын омыртқасы біріккен болады. Оңтүстік сары тұмсықты мүйізді құс көбінесе құрғақ, ашық саванналарда мекендейді, бірақ мүмкіндігі болса, орманды жерлерді де жақсы көреді. Орманды жерлерде акация және кең жапырақты орманды жерлерді артық жақсы көреді. Оңтүстік сары тұмсықты мүйізді құстың ең көп шоғырланған жері – ашық мопан бұталары. Ол жүзқаяқтылар мен сарышаяндарды жейтіні де белгілі. Мүмкіндігі болғанда кішкентай сүтқоректілерді де жейді. Тамақты толықтыру үшін жидектер, жемістер, жаңғақтар және басқа түрлердің жұмыртқаларын тұрақты түрде жейді. Оңтүстік сары тұмсықты мүйізді құс өз тұмсығын қысқыш ретінде пайдаланады. Олар тамақты ұштарымен ұстап, содан кейін жұтқыншаққа лақтырады, онда қысқа, жуан тілі тамақты жұтуға көмектеседі. Тұмсықтың ішкі жиектері тісті болып келеді, бұл тамақты ұсақтауға және бөлуге мүмкіндік береді. Көптеген тағамдар жерден немесе төменгі өсімдіктерден теріліп алынады. Олардың тамақтануы оңтүстік жер мүйізді құсының тамақтануымен кейбір ортақ белгілерге ие.
It is a medium sized bird, in length, in weight and is characterized by a long yellow and down curved beak. This beak is huge in comparison to its body and can account for up 1/6th of the entire body length. Male beaks are on average 90 mm long while female beaks are an average of 74 mm. Males are generally bigger than females but there is overlap between the sexes. The size difference of the beak is a fairly reliable way of differentiating sex in wild hornbills. The casque that characterizes all hornbills is of a very modest size in the southern yellow billed hornbill. It is small, but it covers almost the entire length of the beak in males (less so in females), and may give the impression that they do not actually have a casque. As in all hornbills, the size of the beak actually intrudes on the frontal vision of the bird and the first two neck vertebrae are fused together. The southern yellow billed hornbill lives mostly in the dry, open savannas, but they are also very partial to woodlands when they can find them. When in woodlands, they seem to prefer acacia and broadleaved woodlands. The highest reported concentration of southern yellow billed hornbill is in open mopane scrub. It has also been seen eating centipedes and scorpions. They will occasionally eat small mammals when they can. To complete the diet, they will regularly eat berries, fruits, nuts and eggs from other species. Southern yellow billed hornbill use their beaks as a pair of forceps. They will grasp their food between the tips and then toss it back in their throat where the short, stubby tongue will assist in swallowing the food. The inner cutting edges of the beak are serrated to facilitate the crushing and fragmentation of food. Most of the food is picked from the ground or from low vegetation. Their diet has some overlap with that of the southern ground hornbill .
Көбею
Көбею маусымы алғашқы күзгі жаңбыр жауғанда басталады. Көбею маусымы қыркүйектен наурызға дейін созылады, жұмыртқа салудың ең жоғары шағы қазан мен желтоқсан аралығында болады. Жұмыртқалар жаңбырлы маусымда салынады, сондықтан әртүрлі аймақтарда жергілікті жаңбырға байланысты шыңдар әртүрлі болады. Мысалы, шығыс аймақтарында қарашадан ақпанға дейін, ал оңтүстік сары тұмсықты мүйізқұстың таралған жерлерінде желтоқсаннан наурызға дейін көбейеді. Бұл шыңдар жылдың ең көп жауын-шашын түсетін кезімен сәйкес келеді. Жастар бір жасқа келгенде жыныстық жағынан жетіледі. Дегенмен, көбеюден бұрын аналықтарды тамақтандыру, бір-бірін тазалау, жұптасу және ұя салуға жарамды жерлерді іздеу қажет. Оңтүстік сары тұмсықты мүйізқұс жұптасқаннан кейін, ол жұбайымен бірге қалады және қорғалатын аумақты белгілейді. Ұялар ағаштардың, жартастардың немесе жер бетінен 1-12 метр биіктіктегі топырақ жартастардың табиғи ойыстарында орналасқан. Аталық содан кейін ұяның түбіне салынатын қабық, жапырақтар мен шөп әкеледі. Осы уақыт ішінде аналық өзінің нәжісі мен тамақ қалдықтарынан жасалған қабырғамен кіреберісті бітеп, ұяның ішіне жабылады. Аталық оған жұмыс істеуге қажетті сазды әкеліп көмектеседі. Тек жоғарыдан төменге тік жарық қалды. Аталық тамақты осы жарық арқылы мұңқайтып береді. Аналықтың және балапандардың нәжісі де осы жарық арқылы итеріліп шығарылады. Тік жарық конвекция арқылы жақсы ауа айналымын қамтамасыз етеді, ал ағаш қабырғалармен біріктірілгенде жақсы жылу сақтайды. Ұяларда әдетте 2-6 жұмыртқа болады және олардың шығуына шамамен 24 күн кетеді. Жұмыртқалар ақ түсті, сопақ пішіндес және ұсақ шұңқырлы қабыққа ие. Балапандар қанаттары мен терісі қызғылт түсті болып туады. Олар мен аналық аталықтың әкелген тамағымен қоректенеді, ол тамақты жарық арқылы төңкеріп береді. Көптеген ұяларда, егер жыртқыш ұяға кірсе, қашуға арналған ұзын туннель де болады. Қапталып қалғандығының артығын пайдаланып, аналық бірден барлық ұшқыш және құйрық қауырсындарын түсіріп, балапандармен бірге болған кезде оларды қайта өсіреді. Балапандар жартылай есейгенде аналық ұядан шығып, аталыққа көмектеседі. Балапандар қабырғаны өздері қайта салып, ата-аналары арқылы тамақтануды жалғастырады. Балапандар толық есейгенде ұядан шығып, ұшуға бастайды.
Breeding season starts when the first autumn rain falls. The breeding season goes from September to march with the egg laying peak between October and December. Eggs are laid during the wet season so different areas will have different peaks according to the local rainy season. For example, the peak generally occurs from November to February in the eastern regions and from December to March in the northwest regions of the southern yellow billed hornbill's range. These peaks coincide with the peak rainfall of the year. Young birds become sexually mature when they are one year old. However, before the actual breeding is done, there is the courtship feeding of females, mutual preening, copulation and prospecting of nests sites that must be done. Once the male southern yellow billed hornbill has mated, it will stay with his mate and establish a territory that it will defend. The nests are in natural cavities in trees, cliffs or earth banks between 1 and 12 meters from the ground. The male then proceeds to bring bark, leaves and grass which will be put on the bottom of the nest. During this time, the female will seal herself inside the nest by blocking the entry with a wall made from her droppings and food remains. The male will help by bringing mud for her to work with. The only opening left is a vertical slit from the top to the bottom. The male passes the food through the slit with his beak. The female and chick droppings are forcibly expelled through the slit as well. The vertical slit provides good air circulation through convection and when coupled with the wooden walls, it provides a good insulation. Nests usually contain 2 6 eggs and take about 24 days to hatch. The eggs are white, oval and have finely pitted shells. The chicks are born naked and with pink skin. They and the female are fed by the male who brings back food and drops it through the slit. Most nests will also have a long escape tunnel in case a predator breaks in the nest to eat them. Taking advantage of the fact that she is imprisoned; the female will shed all of her flight and tail feathers simultaneously and regrow them during the time she stays with the chicks. Once the chicks are half grown, the female will break out of the nest in order to help the male. The chicks will rebuild the wall themselves and continue to be fed through the slits by the parents. Once the chicks are fully grown, they will break out of the nest and start flying.
Адамдармен өзара іс-қимыл
Құстардың мүйізді тұмсықтары ерекше көрініспен ерекшеленеді, сондықтан көптеген мәдениеттерде оларға сенімдерінде маңызды орын беріледі. Кейбір жергілікті тайпалар мүйізді тұмсықты құстарды ешқандай зиян келтірмейтін қасиетті жандар деп санайды. Ал басқалары оларды тамақ ретінде аулайды, дәстүрлі медицина жасау үшін немесе түрлі рәсімдерде пайдаланады.
Hornbills have a unique look, so many cultures give them an important place in their beliefs. Some indigenous tribes revere hornbills as sacred beings that must not be harmed. Others will hunt them for food, to use them in the confection of traditional medicine or to use them in rituals.