⟨ɪ⟩ дыбысы және Халықаралық фонетикалық алфавиттағы белгіленуі

Кіріспе

IPA-да ⟨ɪ⟩ арқылы бейнеленген дауысты дыбыс. Жақын жақын алдыңғы дөңгеленбеген дауысты немесе жақын жоғары алдыңғы дөңгеленбеген дауысты – кейбір сөйлеу тілдерінде қолданылатын дауысты дыбыс түрі. Халықаралық фонетикалық әліпбидегі осы дыбысты білдіретін символ – кіші бас әріпті I. Халықаралық фонетика қауымдастығы символдың шеттерінде серифтерді қолдануды ұсынады. Кейбір безсериф қаріптер осы типографиялық талапқа сай келеді. 1989 жылға дейін бұл дыбысты білдіретін басқа символ болған: ⟨i⟩ (латынша йота), оны пайдалану енді Халықаралық фонетикалық әліпбиде рұқсат етілмейді. Дегенмен, кейбір қазіргі жазбаларда ол әлі де қолданылып жүр. Халықаралық фонетика қауымдастығының нұсқаулығы оны орталықтандырылған жақын алдыңғы дөңгеленбеген дауысты (төмендеп, орталыққа қарай жылжыған) деп анықтайды (⟨i⟩ немесе ⟨ɪ⟩ арқылы транскрипцияланады), ал ⟨ɪ⟩ символымен транскрипцияланған дауыстының қазіргі ресми атауы – жақын жақын алдыңғы дөңгеленбеген дауысты. Алайда, кейбір тілдерде жақын ортаңғы алдыңғы дөңгеленбеген дауысты бар, ол ⟨ɪ⟩ канондық мәнінен біршама төмен, бірақ орталықтандырылған ортаңғы анықтамасына сәйкес келеді. Ол ағылшын тілінің кейбір диалекттерінде (мысалы, калифорниялық, жалпыамерикандық және қазіргі заманғы қабылданған айтылу) және басқа тілдерде де (мысалы, исланд тілінде) кездеседі, оны тар транскрипцияда ⟨ɪ⟩ (төмендетілген ⟨ɪ⟩) символымен көрсетуге болады. Кейбір дереккөздер тіпті жақын ортаңғы алдыңғы дөңгеленбеген дауысты үшін ⟨ɪ⟩ символын қолданады, бірақ бұл сирек. ⟨ɪ⟩ (немесе ⟨i⟩) символымен әдетте транскрипцияланбайтын жақын ортаңғы алдыңғы дөңгеленбеген дауысты туралы көріңіз. Кейбір басқа тілдерде (мысалы, дат тілі, люксембургтік және сото тілдерінде) толық алдыңғы жақын дөңгеленбеген дауысты бар (кардинал ⟨i⟩ және ⟨ɪ⟩ арасындағы дыбыс), оны Халықаралық фонетикалық әліпбиде ⟨i⟩, ⟨ɪ⟩ немесе ⟨e⟩ арқылы транскрипциялауға болады. Толық алдыңғы нұсқасын ⟨ɪ⟩ символымен транскрипцияламаудың фонологиялық себептері болуы мүмкін, себебі бұл оны жақын дауыстымен қате байланыстыруға әкелуі мүмкін. Кейде, әсіресе кең транскрипцияда, бұл дауысты қарапайым ⟨i⟩ символымен транскрипцияланады, ол техникалық тұрғыдан жақын алдыңғы дөңгеленбеген дауыстыны білдіреді.

Vowel sound represented by ⟨ɪ⟩ in IPA

The near close near front unrounded vowel, or near high near front unrounded vowel, is a type of vowel sound, used in some spoken languages. The symbol in the International Phonetic Alphabet that represents this sound is , the small capital I. The International Phonetic Association advises serifs on the symbol's ends. Some sans serif fonts do meet this typographic specification. Prior to 1989, there was an alternate symbol for this sound: (the Latin iota), the use of which is no longer sanctioned by the IPA. Despite that, some modern writings still use it. Handbook of the International Phonetic Association defines as a mid centralized (lowered and centralized) close front unrounded vowel (transcribed or ), and the current official IPA name of the vowel transcribed with the symbol is a near close near front unrounded vowel. However, some languages have the close mid near front unrounded vowel, a vowel that is somewhat lower than the canonical value of , though it still fits the definition of a mid centralized It occurs in some dialects of English (such as Californian, General American and modern Received Pronunciation) as well as some other languages (such as Icelandic), and it can be transcribed with the symbol (a lowered ) in narrow transcription. Certain sources may even use for the close mid front unrounded vowel, but that is rare. For the close mid (near )front unrounded vowel that is not usually transcribed with the symbol (or ), see close mid front unrounded vowel. In some other languages (such as Danish, Luxembourgish and Sotho) there is a fully front near close unrounded vowel (a sound between cardinal and ), which can be transcribed in IPA with , or There may be phonological reasons not to transcribe the fully front variant with the symbol , which may incorrectly imply a relation to the close
Sometimes, especially in broad transcription, this vowel is transcribed with a simpler symbol , which technically represents the close front unrounded vowel.

Ерекшеліктері

Прототиптік дауыстылар көршілес негізгі дауыстылардан сәл артта (алға қарай) орналасқан.

Пайда болуы

Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертпелер Абенакин [nɪs] 'екі' Сапасы жақын [ɪ] мен жақын [i] арасында өзгереді. Абенаки фонологиясын қараңыз. Африкаанс Стандартты Африкаанс алфавиті 'метр' Ортаңғы жақын. Аз стресстелген сөздерде және көп буынды сөздердің стресстелген буынында аллофон. Соңғы жағдайда дифтонды түрде айтылумен еркін өзгеріседі. Африкаанс фонологиясын қараңыз. Араб Кувейт [[Араб әліпбиі/бинт 'қыз' Классикалық араб тіліндегіге сәйкес келеді. -мен немесе -пен қарама-қарсы. Араб фонологиясын қараңыз. Ливан [[Араб әліпбиі/либнеен 'Ливан' Бірман мracʻ 'тамыр' Глоттальді тоқтаммен жабылған және мұрындықталған буындардағы аллофон. Қытай Шанхай тілі [[Қытай таңбалары/ih 'бір' Ортаңғы жақын; тек жабық буындарда кездеседі. Фонетикалық тұрғыдан , тек ашық буындарда кездесетін -мен дерлік бірдей. Чех богемиялық [[Чех орфографиясы 'олар еді' Сапасы жақын алдыңғы және ортаңғы алдыңғы деп әртүрлі сипатталған. Моравиялық чех тіліндегі жақын алдыңғыға сәйкес келеді. Чех фонологиясын қараңыз. Даниялық Стандартты [[Дания алфавиті 'бүтін' Толық алдыңғы; жақын, жақын және ортаңғы алдыңғы дөңгеленбеген дауыстылармен қарама-қарсы. Консервативті нұсқада айтылуынша IPA-да транскрипцияланады. IPA-да транскрипцияланған даниялық дауысты қысқаға ұқсас айтылады. Дания фонологиясын қараңыз. Голланд Стандартты [[Голланд орфографиясы 'көз тастау' Стандартты Солтүстік айтылуы жақын, бірақ Стандартты Бельгиялық айтылуы ортаңғы жақын деп сипатталған. Кейбір аймақтық диалекттерде кардиналды дауыстыға жақын дауысты бар. Голланд фонологиясын қараңыз. Ағылшын Калифорниялық bit 'bit' Ортаңғы жақын. Ағылшын фонологиясын қараңыз. Жалпы американдық Estuary толық алдыңғы, алдыңғы жақ немесе ортаңғы жақ болуы мүмкін, басқа айтылулар да мүмкін. Ауыстырылған айтылу жас сөйлеушілер үшін ортаңғы жақын, ескі сөйлеушілер үшін жақын. Жалпы австралиялық Толық алдыңғы; сондай-ақ жақын деп сипатталады. Австралиялық ағылшын фонологиясын қараңыз. Солтүстік Американың ішкі аймағы Сапасы жақын алдыңғы, орталық жақын, ортаңғы жақын және орталық жақын арасында өзгереді. Филадельфиялық Дауыстың биіктігі жақын және ортаңғы жақын арасында өзгереді. Жаңа Зеландия bed 'төсек' Сапасы жақын алдыңғы, жақын жақын алдыңғы, ортаңғы жақын және ортаңғы жақын алдыңғы арасында өзгереді. Әдетте IPA-да жазылады. Жаңа Зеландия ағылшын фонологиясын қараңыз. Кейбір австралиялық сөйлеушілер Жалпы австралиялықта ортаңғы жақын, кейбір басқа сөйлеушілер үшін одан да төмен болуы мүмкін. Австралиялық ағылшын фонологиясын қараңыз. Кейбір Оңтүстік Африка сөйлеушілері Кейбір жалпы және кең сөйлеушілер қолданады. Broad нұсқасында әдетте төменгі, ал General нұсқасында ортаңғы жақын болуы мүмкін. Әдетте IPA-да жазылады. Оңтүстік Африка ағылшын фонологиясын қараңыз. Француз Квебек [[Француз орфографиясы 'кішкентай' Жабық буындардағы аллофон. Квебек француз фонологиясын қараңыз. Немец Стандартты [[Немец орфографиясы 'осыны қабылдаңыз' Ортаңғы жақын; кейбір сөйлеушілер үшін жоғарырақ болуы мүмкін. Стандартты немец фонологиясын қараңыз. Hindustani [[Деванагари/[[Урду алфавиті/ираадаа 'ниет' Hindustani фонологиясын қараңыз. Венгр [[Венгр орфографиясы 'тасу' Әдетте IPA-да транскрипцияланады. Венгр фонологиясын қараңыз. Исландиялық unni 'қайда' Баспасөзсіз аллофон. Сицилия дауысты жүйесі Сингальский පිරිමි/пирими 'ер' Толық алдыңғы; әдетте IPA-да транскрипцияланады. Словак жылдам 'жылдам' Әдетте толық алдыңғы. Словак фонологиясын қараңыз. Сото [[Сото орфографиясы 'тырысу' Толық алдыңғы; жақын, жақын және ортаңғы алдыңғы дөңгеленбеген дауыстылармен қарама-қарсы. Сото фонологиясын қараңыз. Испан Шығыс Андалусиялық [[Испан алфавиті 'менің' (көп) Толық алдыңғы. Басқа диалекттердегіге сәйкес келеді, бірақ бұл диалекттерде олар ерекшеленеді. Испан фонологиясын қараңыз. MurcianRioplatensesi Швед Орталық Стандартты [[Швед алфавиті 'шабақ' Сапасы жақын ортаңғы алдыңғы, жақын алдыңғы және жақын алдыңғы деп әртүрлі сипатталған. Швед фонологиясын қараңыз. Temne pim 'жинау' Толық алдыңғы; әдетте IPA-да транскрипцияланады. Түрік [[Түрік алфавиті 'клиент' Сөздің соңғы және фразаның соңғы ашық буынында кездесетін аллофон. Түрік фонологиясын қараңыз. Украин [[Украин алфавиті/yrij 'Ирий' Украин фонологиясын қараңыз. Уэльс фонологиясын қараңыз. Йоруба kini 'не' Толық алдыңғы; әдетте IPA-да транскрипцияланады. Мұрынды және жақын болуы мүмкін. Диарезис басқа әліпбиде болуы мүмкін.

Language Word IPA Meaning NotesAbenakinis[nɪs]'two'The quality varies between near close [ɪ] and close [i]. See Abenaki phonology Afrikaans Standard [[Afrikaans alphabet 'meter' Close mid. Allophone of in less stressed words and in stressed syllables of polysyllabic words. In the latter case, it is in free variation with the diphthongal realization See Afrikaans phonology Arabic Kuwaiti [[Arabic alphabet/bint 'girl' Corresponds to in Classical Arabic. Contrasts with or See Arabic phonology Lebanese [[Arabic alphabet/libneen 'Lebanon' Burmese မြစ်/mracʻ 'root' Allophone of in syllables closed by a glottal stop and when nasalized. Chinese Shanghainese [[Chinese Characters / ih 'one' Close mid; appears only in closed syllables. Phonetically, it is nearly identical to , which appears only in open syllables. Czech Bohemian [[Czech orthography 'they were' The quality has been variously described as near close near front and close mid front It corresponds to close front in Moravian Czech. See Czech phonology Danish Standard [[Danish alphabet 'whole' Fully front; contrasts close, near close and close mid front unrounded vowels. It is typically transcribed in IPA with the way it is pronounced in the conservative variety. The Danish vowel transcribed in IPA with is pronounced similarly to the short See Danish phonology Dutch Standard [[Dutch orthography 'glance' The Standard Northern realization is near close , but the Standard Belgian realization has also been described as close mid Some regional dialects have a vowel that is slightly closer to the cardinal See Dutch phonology English Californian bit 'bit' Close mid. See English phonology General American Estuary Can be fully front , near front or close mid , with other realizations also being possible. Received Pronunciation Close mid for younger speakers, near close for older speakers. General Australian Fully front; also described as close See Australian English phonology Inland Northern American The quality varies between near close near front , near close central , close mid near front and close mid central Philadelphian The height varies between near close and close mid Welsh Near close in Abercrave and Port Talbot, close mid in Cardiff. New Zealand bed 'bed' The quality varies between near close front , near close near front , close mid front and close mid near front It is typically transcribed in IPA with In the cultivated variety, it is mid See New Zealand English phonology Some Australian speakers Close mid in General Australian, may be even lower for some other speakers. See Australian English phonology Some South African speakers Used by some General and Broad speakers. In the Broad variety, it is usually lower , whereas in the General variety, it can be close mid instead. Typically transcribed in IPA with See South African English phonology French Quebec [[French orthography 'small' Allophone of in closed syllables. See Quebec French phonology German Standard [[German orthography 'please' Close mid; for some speakers, it may be as high as See Standard German phonology Hindustani [[Dēvanāgarī/[[Urdu alphabet/iraadaa 'intention' See Hindustani phonology Hungarian [[Hungarian orthography 'to carry' Typically transcribed in IPA with See Hungarian phonology Icelandic unni 'Where' Unstressed allophone of See Sicilian vowel system Sinhala පිරිමි/pirimi 'male' Fully front; typically transcribed in IPA with Slovak rýchly 'fast' Typically fully front. See Slovak phonology Sotho [[Sotho orthography 'to attempt' Fully front; contrasts close, near close and close mid front unrounded vowels. See Sotho phonology Spanish Eastern Andalusian [[Spanish alphabet 'my' (pl.) Fully front. It corresponds to in other dialects, but in these dialects they are distinct. See Spanish phonology MurcianRioplatensesi Swedish Central Standard [[Swedish alphabet 'herring' The quality has been variously described as close mid front , near close front and close front See Swedish phonology Temne pim 'pick' Fully front; typically transcribed in IPA with Turkish [[Turkish alphabet 'customer' Allophone of described variously as "word final" and "occurring in final open syllable of a phrase". See Turkish phonology Ukrainian [[Ukrainian alphabet/yrij 'Iriy' See Ukrainian phonologyWelshmynydd'mountain'See Welsh phonology Yoruba kini 'what' Fully front; typically transcribed in IPA with It is nasalized, and may be close instead. T diaeresis may be in other alphabets.