Кіріспе

Ерте буддистік мектептер тобы

"Никая буддизмі" термині Масатоси Нагатоми тарапынан Хинаянаның, яғни буддизмнің алғашқы мектептерінің, еңбекке тоймайтын атауын алмастыру мақсатымен қолданылған. Осы топтардың мысалдары – секталық емес буддизм және ерте буддистік мектептер. Кейбір ғалымдар бұл терминді қолданғанда секталық емес буддизмді ескермейді. "Тхеравада" термині Пали канонында сақталған осы ертегі ілімдерге негізделген буддалық тәжірибелерді көрсетеді.

Этимология

Никая – пали тілінде "топ" немесе "жиналыс" деген мағына беретін сөз. Ол ерте буддалық мектептердің немесе Махаяна емес мектептердің жиынтығын көрсетеді.

Шолу

Үндістандағы ерте буддизм әдетте түрлі монахтық бірлестіктерге немесе никаяларға бөлінеді. Көбінесе он сегіз деп саналғанымен, нақты саны уақыт өте өзгеріп отырды. Әр мектептің доктриналық бағыты шамалы ерекшеленді, сондай-ақ олардың канонындағы питакалардың саны да әртүрлі болды. Мысалы, Дхармагуптака мектебінде Бодхисаттва Питакасы және Дхарани Питакасы болған.

Махасагхика бөлімшесінде

Махасангхика никаялары әдетте буддалар мен бодхисаттвалардың трансценденттік және дүниеден тыс табиғатын, сондай-ақ архаттардың жаңылысқа ұшырау мүмкіндігін жақтады. Сондықтан, махасангхикалар үшін бодхисаттва идеалы мен будда болу, архат болу идеалынан жоғары тұрды. Авалокитаврата махасангхикалар "Ұлы Агам Питакасын" қолданғанын жазды, ол кейін Праджняпарамита және Он сатылы Сутра сияқты Махаяна сутраларымен байланысты. Никаялардың каитика тобында пурвашайлалар мен апарашайлалардың әрқайсысының пракритте Ашташахасрика Праджняпарамита Сутрасы болғаны белгілі. Бхававивека сондай-ақ сиддхартикалардың Видьядхара Питакасын, ал пурвашайлалар мен апарашайлалардың Бодхисаттва Питакасын қолданғанын жазды, бұл махасангхика никаяларында Махаяна мәтіндерінің ұйымдастырылған жинақтары болғанын көрсетеді.