Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Буддизмнің ерте мектебі, шамамен б.з.д. 3 ғасыр
Early school of Buddhism, circa 3rd century BCE
Сарвастивада (;;สรวาสติวาท) – Ашоканың билігі тұсында (б.з.д. 3 ғасыр) құрылған ерте буддалық мектептердің бірі. Ол әсіресе Абидхарма дәстүрі ретінде танымал болды, оның құрамында жеті канондық Абидхарма мәтіндерінің ерекше жиынтығы бар. Сарвастивадиндер VII ғасырға дейін Солтүстік Үндістан, әсіресе Кашмир және Орталық Азияда өркендеген ең беделді буддалық монахтар тобының бірі болды. Сарвастивадиндер Муласарвастивада және Саутрантика мектептерінің пайда болуына себепкер болды деп саналады, бірақ бұл топтардың арасындағы байланыс әлі толыққанды анықталған жоқ.
The Sarvāstivāda (; ;สรวาสติวาท) was one of the early Buddhist schools established around the reign of Ashoka (third century BCE). It was particularly known as an Abhidharma tradition, with a unique set of seven canonical Abhidharma texts. The Sarvāstivādins were one of the most influential Buddhist monastic groups, flourishing throughout North India, especially Kashmir and Central Asia, until the 7th century CE. The Sarvāstivādins are believed to have given rise to the Mūlasarvāstivāda and Sautrāntika schools, although the relationship between these groups has not yet been fully determined.
Атауы
Сарвастивада – санскрит тілінен алынған термин, оны «барлықтың теориясы» деп түсіндіруге болады. Сарвастивада барлық дхармалардың (феномендердің) өткенде, қазіргі уақытта және болашақта, яғни «үш уақытта» бар екенін айтты. Васубандхудың «Абхидхармакоша бхашья» еңбегінде: «Үш уақыттың дхармаларының бар екенін мойындайтын адам Сарвастивадин деп есептеледі» делінген. «Сарвастивада» сөзін қалай талдау керектігі туралы пікір таластар болғанымен, басым көпшілік оны үш бөлікке бөлуге келіседі: сарва – «барлығы» немесе «әрқайсысы» + асти – «болады» + вада – «айту», «сөйлеу» немесе «теория». Бұл түсінік, Шуййцзян және басқа да аудармашылар қолданған «барлықтың бар екендігі туралы айтатын секта» деген қытайша мағынасымен толық сәйкес келеді. Сарвастивада басқа да аттармен белгілі болды, әсіресе хетувада және юктивада. Хетувада «хету» – «себеп» сөзінен туындаған, бұл олардың себеп-салдар байланысына және шарттылыққа ерекше мән бергенін көрсетеді. Юктивада «юкти» – «ақыл-ой» немесе тіпті «логика» сөзінен шыққан, олардың рационалды аргументтер мен логикалық қорытындыларды қолданғанын білдіреді.
Sarvāstivāda is a Sanskrit term that can be glossed as: "the theory of all that exists". The Sarvāstivāda argued that all dharmas (phenomena) exist in the past, present and future, the "three times". Vasubandhu's Abhidharmakośa bhāsya states, "He who affirms the existence of the dharmas of the three time periods [past, present and future] is held to be a Sarvāstivādin." Although there is some dispute over how the word "Sarvāstivāda" is to be analyzed, the general consensus is that it is to be parsed into three parts: sarva "all" or "every" + asti "exist" + vada "speak", "say" or "theory". This equates perfectly with the Chinese term, Shuōyīqièyǒu bù , which is literally "the sect that speaks of the existence of everything," as used by Xuanzang and other translators. The Sarvāstivāda was also known by other names, particularly hetuvada and yuktivada. Hetuvada comes from hetu – 'cause', which indicates their emphasis on causation and conditionality. Yuktivada comes from yukti – 'reason' or even 'logic', which echoes their use of rational argument and syllogism.
Ерте тарих
Чарльз Пребиштің айтуынша, "Сарвастивадин мектебінің пайда болуы және ерте дамуына байланысты көптеген жұмбақтар бар". Дхаммаджотидің сөзіне қарағанда, "оның және оның қарсыласы – Вибхаджавада дәстүрінің император Ашока тұсында болуы даусыз. Ашоканың билігі шамамен б.з.д. 268–232 жылдар аралығында болғандықтан, бұл мектеп кем дегенде б.з.д. 3 ғасырының ортасында дербес мектеп ретінде қалыптасқан". Орталық Азияда бірнеше буддалық монастырлық топтар тарихи тұрғыдан кең таралған. Кейбір мәліметтерге сәйкес, Сарвастивадиндер екінші буддалық кеңесте реформаторлардың көпшілігі Махасамгикалардан бөлінген консервативті шағын топ – Ставира никаясынан шыққан. Осы мәліметтерге сүйенсек, олар Магададан қуылған және солтүстік-батыс Үндістанға көшіп, онда Сарвастивадин мектебі ретінде дамыған. Сарвастиваданың пайда болуы Ашоканың Маджхантиканы (санскрит: Мадхьянтика) Гандараға миссиямен жібергенімен де байланысты, онда Сарвастиваданың ерте кездесуі болған. Сарвастивада Кушан империясының императоры Канишканың (шамамен б.з. 127–150 жылдары) қолдауына ие болды, осы кезде олар күшті нығайып, ғасырлар бойы Солтүстік Үндістанда буддизмнің басты секталарының біріне айналды, Солтүстік-Батыс Үндістан, Солтүстік Үндістан және Орталық Азияда гүлденді. Канишка II (шамамен б.з. 158–176 жылдары) билік еткен кезде Сарвастивада мектебі Кашмирде синод өткізді, сол кезде Сарвастивада Әбидхармасының ең маңызды мәтіні – Катьяяниптраның Астагрантасы санскрит тілінде қайта жазылып, қайта қарастырылды. Бұл қайта қарастырылған мәтін енді "Жньянапрастхана" ("Білім жолы") деп аталды. Гандхаралық Астагрантада көптеген вибхашалар (түсіндірмелер) болғанмен, жаңа Кашмирлік Жньянапрастханада Кашмирлік Сарвастивада синоды құрастырған санскриттік Махавибхаша болды. Жньянапрастхана және оның Махавибхашасы Кашмирліктердің жаңа ортодоксиясы деп жарияланды, олар өздерін Вайбхасикалар деп атады. Алайда, бұл жаңа Вайбхасика ортодоксиясын барлық Сарвастивадиндер де оңай қабылдаған жоқ. Гандхара мен Бактриядан келген кейбір "батыс ұстаздарының" жаңа Кашмир ортодоксиясымен келіспейтін пікірлері болды. Бұл келіспеушіліктерді Махавибхашадан кейінгі еңбектерде көруге болады, мысалы, *Таттвасиддхи Шастра (成實論), *Абхидхармахридая (Т № 1550) және оның түсіндірмелері (Т № 1551, № 1552), Васубандхудың Абхидхармакошакарикасы және оның түсіндірмелері (кейбір ортодоксалды көзқарастарды сынаған), және шебер Самгабхадраның (шамамен 5 ғасыр) *Ньяянусарасы (Ny), ол жаңа сынға ең толыққанды Вайбхасика жауабын жасады.
According to Charles Prebish, "there is a great deal of mystery surrounding the rise and early development of the Sarvāstivādin school." According to Dhammajoti, "its presence, as well as that of its rival — the Vibhajyavāda lineage — in the time of Emperor Aśoka is beyond doubt. Since Aśoka's reign is around 268–232 B. C. E., this means that at least by the middle of the 3rd century B. C. E., it had already developed into a distinct school." In Central Asia, several Buddhist monastic groups were historically prevalent. According to some accounts, the Sarvāstivādins emerged from the Sthavira nikāya, a small group of conservatives, who split from the reformist majority Mahāsāṃghikas at the Second Buddhist council. According to this account, they were expelled from Magadha, and moved to northwestern India where they developed into the Sarvāstivādin school. and the origins of the Sarvāstivāda have also been related to Ashoka sending Majjhantika (Sanskrit: Madhyāntika) on a mission to Gandhara, which had an early presence of the Sarvāstivāda.]] The Sarvāstivāda enjoyed the patronage of Kanishka (c. 127–150 CE) emperor of the Kushan Empire, during which time they were greatly strengthened, and became one of the dominant sects of Buddhism in north India for centuries, flourishing throughout Northwest India, North India, and Central Asia. When the Sarvāstivāda school held a synod in Kashmir during the reign of Kanishka II (c. 158–176), the most important Sarvāstivāda Abhidharma text, the Astagrantha of Katyayaniputra was rewritten and revised in Sanskrit. This revised text was now known as Jñānaprasthāna ("Course of Knowledge"). Though the Gandharan Astagrantha had many vibhaṣas (commentaries), the new Kashmiri Jñānaprasthāna had a Sanskrit Mahāvibhaṣa, compiled by the Kashmir Sarvāstivāda synod. The Jñānaprasthāna and its Mahāvibhaṣa, were then declared to be the new orthodoxy by Kashmiris, who called themselves Vaibhāṣikas. This new Vaibhāṣika orthodoxy, however, was not readily accepted by all Sarvāstivādins. Some "Western masters" from Gandhara and Bactria had divergent views which disagreed with the new Kashmiri orthodoxy. These disagreements can be seen in post Mahāvibhaṣa works, such as the *Tattvasiddhi Śāstra (成實論), the *Abhidharmahṛdaya (T no. 1550) and its commentaries (T no. 1551, no. 1552), the Abhidharmakośakārikā of Vasubandhu and its commentaries (who critiqued some orthodox views), and the *Nyāyānusāra (Ny) of master Saṃghabhadra (ca fifth century CE) who formulated the most robust Vaibhāṣika response to the new criticisms.
Тарим алабы
630 жылы қытайлық саяхатшы Сюаньцзян Тарым алқабындағы Куча қаласына келген кезде, Кучаның махаяналық емес будда патшасы Суварнапушпаның ұлы және жаңадан таққа отырған Суварнадева оған құрмет көрсетті. Сюаньцзян Кучаның ерекшеліктерін толыққанды сипаттап берді және, мүмкін, Кизил үңгірлерін де зерттеген болуы мүмкін. Куча халқының діні туралы ол олардың Сарвастивада мектебінің жататынын айтады:
>Бұл елде бес мыңнан астам шакирттері бар шамамен жүз монастырь (сангхарама) бар. Олар Сарвастивада мектебінің Кіші Көлігіне жатады. Олардың ілімдері (Сутралардың үйретілуі) және тәртіп ережелері (Виная принциптері) Үндістанмен бірдей, ал оларды оқығандар да сол түпнұсқаларды қолданады.<
When the Chinese pilgrim Xuanzang visited Kucha in the Tarim Basin in 630 CE, he received the favours of Suvarṇadeva, the son and successor of Suvarṇapuṣpa, the non Mahayana Buddhist king of Kucha. Xuanzang described in many details the characteristics of Kucha, and probably visited the Kizil Caves. Of the religion of the people of Kucha, he says that they were Sarvastivadins:
blockquote|There are about one hundred convents (saṅghārāmas) in this country, with five thousand and more disciples. These belong to the Little Vehicle of the school of the Sarvāstivādas (Shwo yih tsai yu po). Their doctrine (teaching of Sūtras) and their rules of discipline (principles of the Vinaya) are like those of India, and those who read them use the same (originals).|Xuanzang, on the religion of Kucha. </blockquote>
Сюаньцзян, Кучаның діні туралы.
When the Chinese pilgrim Xuanzang visited Kucha in the Tarim Basin in 630 CE, he received the favours of Suvarṇadeva, the son and successor of Suvarṇapuṣpa, the non Mahayana Buddhist king of Kucha. Xuanzang described in many details the characteristics of Kucha, and probably visited the Kizil Caves. Of the religion of the people of Kucha, he says that they were Sarvastivadins:
blockquote|There are about one hundred convents (saṅghārāmas) in this country, with five thousand and more disciples. These belong to the Little Vehicle of the school of the Sarvāstivādas (Shwo yih tsai yu po). Their doctrine (teaching of Sūtras) and their rules of discipline (principles of the Vinaya) are like those of India, and those who read them use the same (originals).|Xuanzang, on the religion of Kucha. </blockquote>
Вайбхасика
Вайбхасика Кашмир кеңесі кезінде Махавибхаса Шастраның (MVŚ) жақтастарымен құрылды. Одан бері ол Кашмирада орналасқан Сарвастивада мектебінің ортодоксалды немесе негізгі саласын құрады (бірақ бұл аймаққа ғана тән емес). Ертедегі буддалық мектептердің ішіндегі ең "доктриналық жүйелі құрылымы" болған Вайбхасика Сарвастивада Үндістан мен одан тыс жерлерде кеңінен ықпал етті. KL Dhammajoti атап өткендей, "Барлығының MVŚ құрастырушылары бекіткен әрбір көзқарасқа міндетті түрде қосылмағанын түсіну маңызды. Сонымен қатар, Вайбхасика көзқарастарының даму сипатын да мойындау керек". Вайбхасика сарвастивадиндер кейде MVŚ-да "Абхидармикалар", "Сарвастивада теоретиктері" және "Кашмираның шеберлері" деп аталады. Әртүрлі мәтіндерде олар өз дәстүрлерін Юктавада (логика ілімі), сондай-ақ Хетувада (салдарлар ілімі) деп атаған. Вайбхасика мектебі өзін ортодоксалды Сарвастивада дәстүрі ретінде қарастырды және олар "барлық бар" теориясын (сарвама асти) ілімдік қорғауында бірікті. Бұл – дхармалардың өткен, қазіргі және болашақ бар екендігі туралы ілім. Вайбхасикалар үш дәуірдің дхармалары бар деп санайтын болса, олар тек қазіргі дхармалардың ғана "әсері" (каритра) бар деп санайды, сондықтан олар қазіргі заманның өткеннен немесе болашақтан қалай ерекшеленетінін түсіндіре алды. Сарвастивадалық ойшылдардың арасында бұл теорияны қалай түсіну керектігі туралы әртүрлі пікірлер болды. Бұл айырмашылықтар "барлығы бар" іліміне қайшы келмеген жағдайда қабылданды және бұл ілімнің төрт түрлі түсіндірмелерін сипаттайтын MVŚ-да көрінеді. Бұл ілімді Сарвастиваданың "төрт ұлы Абхидхармикасы": Дхарматрата, Буддадева, Васумитра және Госака түсіндірген. Сарвастиваданың ілімдері "барлығы бар" дегенге ғана шектелмеді, сонымен қатар, сәттiлiк теориясы (ксаника), қосылу (сампраюкта) және себептік бір мезгілділік (сабху), шарттылық (хету және пратья), рухани жолдың бірегей тұсаукесері (марга) және басқаларын қамтиды. Бұл ілімдердің барлығы өзара байланысты және "барлығы бар" қағидасы басқа ілімдердің нақты бөлшектері тәуекелге ұшырағанда, үлкен қозғалысты біріктіретін осьтік ілім болып табылады. Дхарманың үш кезеңнен өтуімен бірдей болып қалуы және сонымен бірге өзгеріске ұшырауы мүмкін екенін түсіндіру үшін Вайбхасика дхармалардың үш кезеңнен өтуімен тұрақты мәні (свабхава) бар деп санайды. Термин сондай-ақ дхарманы ерекшелейтін және оның өмір сүру барысында өзгермейтін бірегей белгі немесе өзіндік сипаттама (свалаксана) ретінде анықталды. MVŚ кезінде Дхарматрата және Буддадева сияқты ертедегі Дарстянтика монахтары ортодоксальды көзқарастармен келіспеген Сарвастиваданың сарайындағы ой мектебі ретінде өмір сүрді. Бұл топтар "батыс шеберлері" (pāścātya) немесе "шетелдік шеберлер" (bahirdeśaka; сондай-ақ "Кашмирден тыс шеберлер" және "Гандхар шеберлері" деп аталады). Осы топ, яғни ең маңызды Сарвастивада ілімін (көптеген басқа негізгі Вайбхасика көзқарастарымен бірге) қабылдамағандар Саутрантика ("сутраларға арқа сүйегендер") деп аталды. Алайда, Саутрантикалар Абхидхарма әдісін қабылдамады; шын мәнінде, олар Абхидхарманың бірнеше нұсқамаларының авторлары болды, мысалы Абхидхармахридья. Буддистік монахтар Дигнага мен Дхармакиртти құрған прамхананың кейінгі буддалық дәстүрі де Саутрантика мектебімен байланысты. Ең маңызды Саутрантика Васубандху (шамамен б.з.б. 350–430), Гандхарадағы Пурусапураның тумасы. Ол Абхидхармакошаның авторы (4–5-ші ғасыр) ретінде танымал, бұл Абхидхарманың өте ықпалды еңбегі, Саутрантика көзқарасын қорғайтын авто-талдауы бар. Кейіннен ол Махаяна буддизміне, өзі Сарвастивада Абидхармадан дамыған дәстүрге, Йогакара мектебіне айналды. Васубандхудың "Коша" шығармасы оның замандасы, ғажайып Вайбхасика шебері Самгабхадраның күшті реакциясына әкелді, ол оның көзқарастарына және басқа Саутрантика монахтарының көзқарастарына, мысалы Стхавира Шрилатаға және оның шәкірті Рамаға қарсы тұру үшін 12 жыл бойы Ньяянусараны құрастырғаны айтылады. Коша өте ықпалды болғандықтан, ол Үнді-Тибет буддизмі мен Шығыс Азия буддизмінде Абхидхарма мәтініне айналды және Абхидхарма зерттеулерінің негізгі көзі болып қала береді.
The Vaibhāṣika was formed by adherents of the Mahāvibhāṣa Śāstra (MVŚ) during the council of Kashmir. Since then, it comprised the orthodox or mainstream branch of the Sarvāstivāda school based in Kāśmīra (though not exclusive to this region). The Vaibhāśika Sarvāstivāda, which had by far the most "comprehensive edifice of doctrinal systematics" of the early Buddhist schools, was widely influential in India and beyond. As noted by KL Dhammajoti, "It is important to realize that not all of them necessarily subscribed to each and every view sanctioned by the MVŚ compilers. Moreover, the evolving nature of the Vaibhāṣika views must be recognized as well." The Vaibhāśika Sarvāstivādins are sometimes referred to in the MVŚ as "the Ābhidharmikas", "the Sarvāstivāda theoreticians" and "the masters of Kāśmīra." In various texts, they also referred to their tradition as Yuktavāda (the doctrine of logic), as well as Hetuvāda (the doctrine of causes). The Vaibhāṣika school saw itself as the orthodox Sarvāstivāda tradition, and they were united in their doctrinal defense of the theory of "all exists" (sarvām asti). This is the doctrine which held that dharmas, past present and future, all exist. While the Vaibhāṣikas held that dharmas of the three times all exist, they held that only present dharmas have "efficacy" (karitra), thus they were able to explain how the present seems to function differently than the past or future. Among the different Sarvāstivāda thinkers, there were different ideas on how this theory was to be understood. These differences were accepted as long as they did not contradict the doctrine of "all exists" and can be seen in the MVŚ, which outlines the four different interpretations of this doctrine by the ‘four great Ābhidharmikas of the Sarvāstivāda’: Dharmatrāta, Buddhadeva, Vasumitra and Ghoṣaka. The doctrines of Sarvāstivāda were not confined to 'all exists', but also include the theory of momentariness (ksanika), conjoining (samprayukta) and causal simultaneity (sahabhu), conditionality (hetu and pratyaya), a unique presentation of the spiritual path (marga), and others. These doctrines are all inter connected and it is the principle of 'all exists' that is the axial doctrine holding the larger movement together when the precise details of other doctrines are at stake. In order to explain how it is possible for a dharma to remain the same and yet also undergo change as it moves through the three times, the Vaibhāṣika held that dharmas have a constant essence (svabhāva) which persists through the three times. The term was also identified as a unique mark or own characteristic (svalaksana) that differentiated a dharma and remained unchangeable throughout its existence. Already by the time of the MVŚ, the early Dārṣṭāntika monks such as Dharmatrāta and Buddhadeva, existed as a school of thought within the fold of the Sarvāstivāda who disagreed with the orthodox views. These groups were also called "the western masters" (pāścātya) or "the foreign masters" (bahirdeśaka; also called ‘the masters outside Kaśmīra’, and the ‘Gāndhārian masters’). It is this group, i. e. those who rejected the most important Sarvāstivāda doctrine (along with numerous other key Vaibhāṣika views), which came to be called the Sautrāntika ("those who rely on the sūtras"). However, the Sautrāntikas did not reject the Abhidharma method; in fact, they were the authors of several Abhidharma manuals, such as the Abhidharmahṛdaya. The later Buddhist tradition of pramāṇa, founded by the Buddhist monks Dignāga and Dharmakīrti, is also associated with the Sautrāntika school. The most important Sautrāntika was Vasubandhu (ca. 350–430), a native from Purusapura in Gandhara. He is famous for being the author of the Abhidharmakośa (4–5th century CE), a very influential Abhidharma work, with an auto commentary that defends the Sautrāntika views. He famously later converted to the Yogācāra school of Mahāyāna Buddhism, a tradition that itself developed out of the Sarvāstivāda Abhidharma. Vasubandhu's Kośa led to a vigorous reaction from his contemporary, the brilliant Vaibhāṣika master Saṃghabhadra, who is said to have spent 12 years composing the Nyāyānusāra, a commentary to Vasubandhu's verses to refute his views and those of other Sautrāntika monks, such as Sthavira Śrīlāta and his pupil Rāma. The Kośa was so influential that it became the Abhidharma text par excellence in both Indo Tibetan Buddhism and East Asian Buddhism, and remains the primary source for Abhidharma studies.
Виная
Дхармагуптакалар Будданың бастапқы үйретілімдері жоғалды деген негізде Сарвастивада пратимокша ережелерінің билігін мойындамағандығы мәлім. Толық Сарвастивада Винаясы қытай буддистік канонында сақталған. Алғашқы тарихында Сарвастивада Винаясы Қытайдағы ең көп таралған виная дәстүрі болды. Дегенмен, қытай буддизмі кейін Дхармагуптака Винаясына тоқтады. 7-ғасырда Ицзин Шығыс Қытайда көптеген адамдар Дхармагуптака Винаясын ұстанғанын, ал Махасангхика Винаясы Гуанчжонда (Чанъань маңындағы аймақ) бұрын қолданылғанын, ал Сарвастивада Винаясы Янцзы өзені аймағында және одан оңтүстікке қарай басым болғанын жазды. 7-ғасырда Ицзин және Даоан (654–717) сияқты көрнекті Виная шеберлері Қытайдағы көптеген Виная тармақтарының болуын сынады. 8-ғасырдың басында Даоан Тан императоры Чжунцзонның қолдауын алды және Қытайдағы сангхалар діни қызметке қатысу үшін тек Дхармагуптака Винаясын пайдалануы керек деген императорлық бұйрық шығарылды.
The Dharmaguptaka are known to have rejected the authority of the Sarvāstivāda pratimokṣa rules on the grounds that the original teachings of the Buddha had been lost. The complete Sarvāstivāda Vinaya is extant in the Chinese Buddhist canon. In its early history, the Sarvāstivāda Vinaya was the most common vinaya tradition in China. However, Chinese Buddhism later settled on the Dharmaguptaka Vinaya. In the 7th century, Yijing wrote that in eastern China, most people followed the Dharmaguptaka Vinaya, while the Mahāsāṃghika Vinaya was used in earlier times in Guanzhong (the region around Chang'an), and that the Sarvāstivāda Vinaya was prominent in the Yangzi River area and further south. In the 7th century, the existence of multiple Vinaya lineages throughout China was criticized by prominent Vinaya masters such as Yijing and Dao'an (654–717). In the early 8th century, Daoan gained the support of Emperor Zhongzong of Tang, and an imperial edict was issued that the saṃgha in China should use only the Dharmaguptaka Vinaya for ordination.
Агамдар
Қазіргі уақытта ғалымдар Ауғанстанда жақында жасалған Диргха Агамның санскрит тіліндегі үштен екі бөлігінің табылуының арқасында "Сарвастивада мектебінің сутраларының дерлік толық жинағына" ие. Мадхьяма Агам (T26, Готама Сангхадеваның қытай тіліне аудармасы) және Саṃюккта Агам (T99, Гунабхадраның қытай тіліне аудармасы) қытай тілінде бұрыннан-ақ қолжетімді. Сондықтан Сарвастивада – Тхеравададан басқа, бізде шамамен толық сутралар жинағы бар жалғыз ерте мектеп, бірақ Тхеравададан өзгеше, оның барлығы түпнұсқа тілінде сақталмаған.
Scholars at present have "a nearly complete collection of sūtras from the Sarvāstivāda school" thanks to a recent discovery in Afghanistan of roughly two thirds of the Dīrgha Āgama in Sanskrit. The Madhyama Āgama (T26, Chinese trans. Gotama Saṅghadeva) and Saṃyukta Āgama (T99, Chinese trans. Guṇabhadra) have long been available in Chinese translation. The Sarvāstivāda is therefore the only early school besides the Theravada for which we have a roughly complete sutra collection, although unlike the Theravada it has not all been preserved in the original language.
Кейінгі Абхидхарма нұсқаулары
Сарвастивада ұстаздары Абхидхарманың тағы да көптеген еңбектерін жазған, олардың кейбіреулері Абхидхарманың қысқаша нұсқаулықтары болса, ал енді біреулері дәстүрлі Вайбхасика көзқарастарын сынаған немесе дәстүрлілікті қорғаған. Дхаммаджоти қытай тілінде сақталған осындай кейінгі Абхидхарма еңбектерінің келесі тізімін ұсынады: 108 109
Various other Abhidharma works were written by Sarvāstivāda masters, some are more concise manuals of abhidharma, others critiqued the orthodox Vaibhāṣika views or provided a defense of the orthodoxy. Dhammajoti provides the following list of such later abhidharma works that are extant in Chinese: 108 109
*Абхидхармамрита (раса) шастра (T no. 1553), Гхосака жазған, 2 томдық, аудармашысы белгісіз. 2. *Абхидхармахридая (T no. 1550) Дхармашри жазған, 4 томдық, Саңғадева және т.б. аударған. 3. *Абхидхармахридая сутрасы (? T no. 1551) Упашанта жазған, 2 томдық, Нарендраяшас аударған. *Абхидхармахридаявьякхья (? T no. 1552), Дхарматрата жазған, 11 томдық, Сангхабути аударған. Абхидхармакоша мула карика (T no. 1560) Васубандху жазған, 1 томдық, Сюань Цзан аударған. 6. Абхидхармакошабхашьям (T no. 1558) Васубандху жазған, 1 томдық, Сюань Цзан аударған; (Парамартаның бұрынғы аудармасы да бар: T no. 1559). *Абхидхармакошашастра таттварта тика (T no. 1561) Стирамити жазған, 2 томдық, аудармашысы белгісіз. *Абхидхарма ньяянусара (T no. 1562) Самғабхадра жазған, 40 томдық, Сюань Цзан аударған. *Абхидхарма самаяпрадипика (T no. 1563) Самғабхадра жазған, 40 томдық, Сюань Цзан аударған. *Абхидхармаватара (T no. 1554) Скандила жазған, 2 томдық, Сюань Цзан аударған.
*Abhidharmāmṛta( rasa) śāstra (T no. 1553), by Ghoṣaka, 2 fasc., translator unknown. 2. *Abhidharmahṛdaya (T no. 1550) by Dharmaśrī, 4 fasc., tr. by Saṅghadeva et al. 3. *Abhidharmahṛdaya sūtra (? T no. 1551) by Upaśānta, 2 fasc., tr. by Narendrayaśas. *Abhidharmahṛdayavyākhyā (? T no. 1552), by Dharmatrāta, 11 fasc., tr. by Sanghabhūti. Abhidharmakośa mūla kārikā (T no. 1560) by Vasubandhu, 1 fasc., tr. by Xuan Zang. 6. Abhidharmakośabhāṣyam (T no. 1558) by Vasubandhu, 1 fasc., tr. by Xuan Zang; (there is also an earlier translation by Paramārtha: T no. 1559). *Abhidharmakośaśāstra tattvārthā ṭīkā (T no. 1561) by Sthiramati, 2 fasc., translator unknown. *Abhidharma nyāyānusāra (T no. 1562) by Saṃghabhadra, 40 fasc., tr. by Xuan Zang. *Abhidharma samayapradīpikā (T no. 1563) by Saṃghabhadra, 40 fasc., tr. by Xuan Zang. *Abhidharmāvatāra (T no. 1554) by Skandhila, 2 fasc., tr. by Xuan Zang.
Сыртқы келбеті
148 және 170 жылдары аралығында парфян монахы Ан Шигао Қытайға келіп, монахтардың киімдерінің түсін сипаттайтын (санскрит: қашая) «Да Бикиу Санкиан Вейи» (大比丘三千威儀) атты еңбек аударды, бұл бес ірі үнді буддалық мектебінде қолданылған. Кейінірек аударылған «Шарипутрапарипричча» мәтіні де шамамен осы ақпаратты қамтиды. Дегенмен, кейінгі «Шарипутрапарипричча» мәтініндегі сәйкес бөлімде Сарвастивадалардың қара киім, ал Дхармагупталардың қою қызыл киім кигені туралы айтылады.
Between 148 and 170 CE, the Parthian monk An Shigao came to China and translated a work which described the color of monastic robes (Skt. kāṣāya) utilized in five major Indian Buddhist sects, called Da Biqiu Sanqian Weiyi (大比丘三千威儀). Another text translated at a later date, the Śāriputraparipṛcchā, contains a very similar passage with nearly the same information. However, in the corresponding passage found in the later Śāriputraparipṛcchā, the Sarvāstivāda are described as wearing black robes and the Dharmaguptas as wearing dark red robes.
Тіл
Б.з.д. бірінші ғасырында Гандара мәдени аймағында (Оддияна, Гандара және Бактрия, Тохаристан, Хайбер өткелі арқылы) Стхавириялар өз әдебиетін Гандари тілінде, Харошти жазуын қолданып жазды. Тибет тарихшысы Бутон Ринчен Друб Махасангхикалар пракрит тілін, Сарвастивадиндер санскритті, Стхавира никаясы пайшачи тілін, ал Саммитиялар апабрамша тілін қолданғанын мәлімдеді.
During the first century BCE, in the Gandharan cultural area (consisting of Oddiyana, Gandhara and Bactria, Tokharistan, across the Khyber Pass), the Sthaviriyas used the Gāndhārī language to write their literature using the Kharosthi. The Tibetan historian Buton Rinchen Drub wrote that the Mahāsāṃghikas used Prākrit, the Sarvāstivādins used Sanskrit, the Sthavira nikāya used Paiśācī, and the Saṃmitīya used Apabhraṃśa.
Ықпал
Кашмирдің сарвастивадиндері Махавибхаша Шастрасын авторитетті деп санады, сол себепті оларға Вайбхашика деген ат берілді. Махавибхаса шамамен 150 жылға қарай жазылған деп есептеледі, Кушан империясының Канишка (127–151) билік еткен кезінде. Бұл Абхидхарманың зор трактаты (қытай тілінде 200 томдық) Махаяна ілімдерімен күшті байланысы бар көптеген материалдарды қамтиды. Махавибхаса Хинаяна мен Махаяна дәстүрлері арасындағы келісімдерді, сондай-ақ Махаяна ілімдерінің қалай қабылданатынын көрсетеді. Махавибхаса Махаяна сутраларын және олардың буддалық канондағы орнын анықтайды. Мұнда олар Вайпуля ілімдері деп сипатталады, ал «Вайпуля» Махаянаның жиі қолданылатын синонимі болып табылады. Махавибхасада былай делінген:
The Sarvāstivādins of Kāśmīra held the Mahāvibhāṣā Śāstra as authoritative, and thus were given the moniker of being Vaibhāṣikas. The Mahāvibhāṣā is thought to have been authored around 150 CE, around the time of Kaniṣka (127–151) of the Kushan Empire. This massive treatise of Abhidharma (200 fascicles in Chinese) contains a great deal of material with what appear to be strong affinities to Mahāyāna doctrines. The Mahāvibhāṣā is also said to illustrate the accommodations reached between the Hīnayāna and Mahāyāna traditions, as well as the means by which Mahāyāna doctrines would become accepted. The Mahāvibhāṣā also defines the Mahāyāna sūtras and the role in their Buddhist canon. Here they are described as Vaipulya doctrines, with "Vaipulya" being a commonly used synonym for Mahāyāna. The Mahāvibhāṣā reads:
«Вайпуля деген не? Бұл – аса терең дхармалардың мағынасын кеңейте түсетін барлық сутралар». Бірқатар ғалымдардың пікірінше, Махаяна буддизмі Кушан империясы кезінде гүлденген, және бұл Махаянаның Махавибхаша Шастрасына тигізген әсері арқылы көрінеді. Маньюшримулакалпа сонымен қатар Канишканың Үндістанның солтүстік-батысында Праджнапарамита ілімдерін орнатуға жетекшілік еткенін жазды. Этьен Ламотт сондай-ақ, бір сарвастивада шебері Махаяна Праджна сутраларын өздерінің Вайпуля сутраларының арасында табуға болатынын айтқан екенін көрсетті. Вайбхасика және Саутрантика кіші мектептері тибеттік ілімдер жүйесінде Хинаянаның екі негізгі ұстанымы ретінде жіктеледі, бұл тибеттіктерге беймәлім болған басқа ерте үнді буддалық мектептерді ескермейді. Сарвастивадин медитация шеберлері сонымен қатар дхьяна сутраларымен жұмыс істеді, бұл ерте буддалық медитация мәтіндерінің тобы, олар қытай тіліне аударылып, қытай буддалық медитация әдістерінің дамуына ықпал етті.
What is the Vaipulya? It is said to be all the sūtras corresponding to elaborations on the meanings of the exceedingly profound dharmas. According to a number of scholars, Mahāyāna Buddhism flourished during the time of the Kuṣāṇa Empire, and this is illustrated in the form of Mahāyāna influence on the Mahāvibhāṣā Śāstra. The Mañjuśrīmūlakalpa also records that Kaniṣka presided over the establishment of Prajñāpāramitā doctrines in the northwest of India. Étienne Lamotte has also pointed out that a Sarvāstivāda master is known to have stated that the Mahāyāna Prajñā sūtras were to be found amongst their Vaipulya sūtras. The Vaibhāṣika and Sautrāntika subschools are both classified in the Tibetan tenets system as the two tenets of the Hinayana, ignoring other early Indian Buddhist schools, which were not known to the Tibetans. Sarvāstivādin meditation teachers also worked on the dhyāna sutras , a group of early Buddhist meditation texts which were translated into Chinese and became influential in the development of Chinese Buddhist meditation methods.