Кіріспе
Буддистік философ Чандракирти (;; шамамен 600 – 650 жылдары, санскрит тілінде "айдың даңқы" деген мағынаны білдіреді) немесе "Чандра" – Мадхьямака мектебінің буддистік ғалымы және Нагарджунаның (шамамен 150 – 250 жылдары) және оның бас шәкірті Ариадеваның еңбектеріне белгілі түсіндіруші. Ол мадхьямака бойынша екі ықпалды еңбек жазды: Прасаннапада және Мадхьямакаватара. Чандракирти 7-10 ғасырларда аса ықпалды болған жоқ, ал оның еңбектері қытай тіліне аударылмады. Бірақ 11-12 ғасырларда оның еңбектері солтүстікте, әсіресе Кашмир мен Тибетте ықпалды болды. Уақыт өте келе Чандракирти Тибет буддизмінде мадхьямака философиясын зерттеудің маңызды көзіне айналды. Чандракиртидің еңбегін, әсіресе Рендава Жонну Лодро және оның шәкірті Цонкхапа сияқты тибеттіктер, Уттаратантраның кең таралған ықпалына және онымен байланысты шентонг көзқарастарына қарсы тұру үшін қолдады. Кевин А. Воздің айтуынша, көптеген тибет буддистері Чандракиртиді «Нагарджунаның бос екендігін ең толық және дәл көрсететін, ал ол өз кезегінде Будданың ілімінің соңғы шындығын толыққанды білдіретін» деп санайды. Тибеттіктер оны мадхьямаканың «Прасангика» кіші мектебінің негізгі өкілі деп есептейді. Дегенмен, бұл доксографиялық жіктеу тек 12 ғасырда Тибетте пайда болды. Бустон және Тараната сияқты тибеттік дереккөздерде Чандракирти Наланда университетінде жұмыс істегені, тіпті абат болғаны айтылады. Сондай-ақ, ол йогачара философы Чандрагоминмен де пікір таластырған делінеді.
Chandrakirti (; ; c. 600 – c. 650, meaning "glory of the moon" in Sanskrit) or "Chandra" was a Buddhist scholar of the Madhyamaka school and a noted commentator on the works of Nagarjuna (c. 150 – c. 250 CE) and those of his main disciple, Aryadeva. He wrote two influential works on madhyamaka, the Prasannapadā and the Madhyamakāvatāra. Chandrakirti does not seem to have been very influential during the 7th to 10th centuries, and his works were never translated into Chinese. However, by the 11th and 12th centuries, his work became influential in the north, especially in Kashmir and in Tibet. Over time, Chandrakirti became a major source for the study of madhyamaka philosophy in Tibetan Buddhism. Chandrakirti's work was especially promoted by Tibetans like Rendawa Zhönnu Lodrö and his student Tsongkhapa as a way to counter the widespread influence of the Uttaratantra, and the shentong views associated with it. As noted by Kevin A. Vose, Chandrakirti is seen by many Tibetan Buddhists as offering "the most thorough and accurate vision of Nāgārjuna's emptiness, which, in turn, most fully represents the final truth of the Buddha's teaching." He is considered by Tibetans to be the main exponent of what they term the "Prāsaṅgika" sub school of madhyamaka. However, this doxographical categorization only arose in Tibet during the 12th century. Tibetan sources like Bu ston and Taranatha state that Chandrakirti was active at Nalanda University, where he is said to have become an abbot. He is also said to have debated the yogācāra philosopher Chandragomin.</blockquote>
Философия
Чандракирти – Нагарджунаның мадхьямака мектебінің философы. Бұл мектеп барлық құбылыстардың (дхарма) өздігінен туған табиғаты немесе жеке өмір сүруі (санскрит: свабхава) жоқ деп санайтын. Бұған Будда, төрт асыл шындық және нирвана сияқты барлық буддалық құбылыстар да кіреді. Чандракиртиге сәйкес, мадхьямаканың теріске шығару әдісі – барлық түсініктерді, мәлімдемелерді (пратиджна) және көзқарастарды (дришти) толығымен жоққа шығару болып табылады, ол ешқандай барлықты немесе жоқтықты растамайды. Осы радикалды теріске шығарудың нәтижесінде мадхьямака – барлық шектен тыс көзқарастар мен позицияларды қабылдамайтын орта жол ретінде қарастырылады.