Кіріспе

Инжір аралары тұқымдасы

Agaonidae тұқымдасы – інжірді тозаңдатушы және тозаңдатпайтын аралардың тобы. Олар личинка сатысын інжір жемісінің ішінде өткізеді. Тозаңдатушы аралар (Agaoninae, Kradibiinae және Tetrapusiinae) – інжір ағаштарының өзара пайдалы серіктестері болып табылады. Тозаңдатпайтын інжір аралары – паразиттер. Эоцен және миоцен дәуірлерінен табылған жойылған түрлері қазіргі заманғы түрлерге ұқсас, бұл экологиялық орын геологиялық уақыт бойында тұрақты болғанын көрсетеді.

Таксономия

Бұл тұқымдас 1846 жылы Фрэнсис Уокердің "Агаон" есімді ара тұқымдасынан сипаттаған еңбегінен кейін таксономиялық тұрғыдан пайда болғаннан бері бірнеше рет өзгерді. Бұрын Epichrysomallinae, Otitesellinae, Sycoecinae, Sycoryctinae, Sycophaginae және Agaoninae кішітұқымдастары осы тұқымдастың бөлімшелері болған. Жақында кең ауқымды үлгілермен негізделген молекулалық филогенездерді құру жұмыстары Agaonidae тұқымдасының құрамын өзгертті. Біріншіден, парафилетикалық топтар (Epichrysomallinae, Otitesellinae, Sycoecinae және Sycoryctinae) алынып тасталды және жаңа кішітұқымдар (Kradibiinae және Tetrapusiinae) құрылды. Содан кейін Sycophaginae кішітұқымдасы Agaonidae тұқымдасының құрамына енгізілді. Sycophaginae кішітұқымдасы ішінде, молекулалық филогенез нәтижесінде өзгерістер енгізілді: Apocryptophagus туысы Sycophaga туысымен біріктірілді (синонимдестірілді).

Экология

Агониналар, Крадибиналар және Тетрапузиналар үш кіші тұқымдасына жататын қоңыздар емен құрттарын тозаңдатады. Ал Сикофагиналар – фикус ағаштарының паразиттері, олар басқа қоңыздар тозаңдатқаннан кейін жемістерінде дамиды. Дегенмен, Sycophaga туысына жататын кейбір түрлердің мәртебесі даулы; олар еменнің саңылауы арқылы кіргенде, олар тозаңды еменнің ішіне әкеліп, оны тозаңдатуы мүмкін.

Морфологиялық бейімделулер

Тұқымдастыратын аналық инжир аралары қанатты және көбінесе қара түсті, ал аталықтары көбінесе қанатсыз, ақшыл түсті болады. Бұл түс айырмашылығы, әдетте, жыныстық рөлдердің айқын бөлінуіне байланысты. Жұптасқаннан кейін аталық және аналық инжир араларының тағдыры әртүрлі болады. Мысалы, Ficus subpisocarpa немесе Ficus tinctoria сияқты кейбір инжир түрлерінде аталықтары аналықтарының туған инжирлерінен шығуы үшін тесік қазуға мәжбүр. Қанатты аналық аралар басқа инжирді тауып, оған жұмыртқа салу үшін ұзақ қашықтыққа ұша алады, ал аталық аралар тесік қазғаннан кейін өледі. Инжирдің жабық, тар остиоласы болғандықтан, аналық аралар оған кіруге бейімделіп алған. Біріншіден, аналық аралардың мандибулалары инжир жемісіне енуге көмектесетін арнайы мандибулярлық қосымшаларды дамытқан. Бұл қосымшалар мезгілсіз инжир түрлеріне бейімделген, мысалы, спиральді остиолалар спиральді мандибулярлық қосымшалармен үйлеседі. Тұқымдастырмайтын аралар да инжирдің ішіне сырттан жұмыртқа салу үшін, өте ұзын жұмыртқа салатын мүше түрінде, әсерлі морфологиялық бейімделулерді дамытқан.