Карми Гилон: Израильдік дипломат және қауіпсіздік қызметінің басшысы

Кіріспе

Израильдік дипломат

Карми Гиллон (1950 жылдың қаңтарында туған) – израильдік саясаткер, Израильдің Даниядағы бұрынғы елшісі және Израильдің ішкі бас қауіпсіздік қызметінің (ГСС; Израиль қауіпсіздік агенттігі, ИСА) – Шабақтың басшысы. 1995 жылдың 4 қарашасында Ицхак Рабинге жасалған қастандықтан кейін, ол жеткілікті қауіпсіздік шараларын ұйымдастыра алмағаны үшін сынға ұшырады. Ұлттық қауіпсіздік колледжін бітірген. Еврей университетінде саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алған, сол жерде Шин Бетке қабылданып, Хайфа университетінде мемлекеттік саясат магистрі дәрежесін бітірген. Гарвард бизнес мектебінде алты апталық жоғары деңгейдегі басқару бағдарламасына қатысып, Гарвард Кеннеди мектебінде басқару бойынша оқудан өтті.

Өмірбаян

Гиллон Иерусалимде дүниеге келген. Оның анасы Саада Гиллон (туған тегі Фрумкин) Османдық Палестинада дүниеге келген, оның ата-бабалары 19 ғасырда Ресей империясынан көшіп келген. Гиллонның анасының әкесі Израиль Дов Фрумкин, 1859 жылы келген еврей журналистикасының негізін қалаушылардың бірі (сол кезде Палестина Османдық Сирияның бір бөлігі болған). Оның анасының әкесі Гад Фрумкин, Британдық Палестинадағы алғашқы білікті адвокаттардың бірі (Бірінші дүниелік соғыстан кейін жаңа құрылым), Британдық Мандат кезеңінде Палестина Жоғарғы Сотының жалғыз еврей судьясы болды және 1930 жылдардан өмірінің соңына дейін Иерусалимнің Еврей университетінің басқарма мүшесі болды. Оның анасының анасы Хана Фрумкин, Бірінші Алияның негізін қалаушыларының бірі және Реховот қаласын құрушы Ахарон Эйзенбергтің қызы, сондай-ақ Иерусалимдегі Бнай Б'риттің президенті болған. Оның анасы Бас прокурордың орынбасары қызметін атқарды. Оның әкесі Колин Гиллон, Колин Глюкман, Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласындағы еврей отбасында дүниеге келді және 1937 жылы Палестинаға көшіп келді. Гиллонның әкесінің анасы Кэти Глюкман, Оңтүстік Африкадағы сионистік қозғалыстың белгілі бір белсендісі болды. Колин Мемлекеттік прокурор болып қызмет етті және премьер-министр Давид Бен-Гурионның талабы бойынша Глюкман есімін Гиллонға өзгертті. Гиллон Иерусалимнің Рехавия ауданындағы орта мектепте және Музыка академиясында оқыды. Ол Израиль қорғаныс күштеріндегі бронетанкті корпуста әскери қызметін бастады, бірақ кейін артиллерия корпусына ауыстырылды. Ол Тозу соғысында жарақаттанды және 1971 жылы Израиль қорғаныс күштерінен босатылды. 1972 жылы Иерусалимдегі Еврей университетінде саяси ғылым және мемлекеттік басқару мамандықтарын оқыды. Гиллон Сариге үйленген. Оның үш баласы және бес немересі бар.

Shin Bet мансабы

1972 жылы Гиллон университетте оқып жүрген кезінде Шин Бетке жұмысқа қабылданды. Бастапқыда ол жоғары лауазымды қызметкерлердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуші болып жұмыс істеді. 1982 жылдан 1987 жылға дейін ол Шин Беттің еврей бөлімінің бастығы болды. 1987 жылдан 1989 жылға дейін Ұлттық қауіпсіздік колледжінде оқыды, саяси ғылымдар мен мемлекеттік басқару магистрі дәрежесін алу кезінде бірқатар жоғары лауазымдарда қызмет етті. 1989 жылдан бастап ол Оқу бөлімінің бастығы болды. 1990 жылдан бастап ол Шин Беттің Солтүстік аймағының басшысы болды, бұл қызметте ол Ливандағы Шин Бет қызметіне жауапты болды. 1993-1994 жылдары ол Әкімшілік бөлімнің басшысы болды, ол кадрлық ресурстар, қаржы және логистика мәселелеріне жауапты болды. 1994 жылы төрт ай бойы Яков Пери академиялық демалыста болған кезде ол Шин Бет директорының міндетін атқарушы болды. 1995 жылдың наурыз айынан 1996 жылдың ақпанына дейін Гиллон Шин Беттің директоры болды. B'Tselem, Human Rights Watch және басқа да құқық қорғау ұйымдары оның басшылығын сынады. Amnesty International ұйымының мәліметінше, "Оның қызмет ету кезеңінде және 1999 жылы Израильдің Жоғарғы Соты мұндай әдістерге қарсы шешім қабылдағанға дейін, GSS тергеушілеріне тұтқындарға (олардың басым көпшілігі палестиналықтар) "шамалы физикалық күш қолдануға" ресми түрде рұқсат берілді". 1994 жылдың қазан айынан бастап, қанаушылық шабуыл салдарынан 23 адам қаза болғаннан кейін, оларға "физикалық күшті күшейтуге" рұқсат берілді. Құпия үкіметтік нұсқауларда "шамалы физикалық күш" және "күшейтілген физикалық күш" шектері айқындалған; GSS қызметкерлерінің соттағы куәліктеріне сәйкес, бұл тұтқындарды ұйықтатудан айыру, ауыртпалы позада ұзақ уақытқа байлау, лас матамен бетін жабу, "құбыжық" позасында (гамбаз) отыруға мәжбүрлеу және күшті қозғалыстарға (tiltul) ұшыратуды қамтыды. Карми Гиллонның GSS қызметінде болған кезеңінде мұндай тергеу әдістері жыл сайын жүзден астам палестиналық тұтқынға қарсы қолданылды, олардың көпшілігі кейін айыптаусыз босатылды. 1995 жылы Шин Беттің арнайы қорғау бөлімі премьер-министр Рабиннің қанына қастандық жасалуын болдырмады. Гиллон қанына қастандық жасалған кезде Паризде болды, Израильге оралғаннан кейін дереу премьер-министр Шимон Переске отставкаға кету туралы өтініш берді, бірақ ол қабылдамады. Дегенмен, ол келесі жылы отставкаға кетті. Шамгар комиссиясы оның басшылығымен Шин Беттің жұмысын сынады.

In 1972, Gillon was recruited by Shin Bet during his university studies. He initially worked as a bodyguard for senior staff. From 1982 to 1987, he was chief of the Shin Bet Jewish Department. From 1987 to 1989, he attended the National Security College, serving in a number of senior positions during his studies for an MA in political science and public administration. From 1989, he was chief of the Training Division. From 1990, he was chief of the Shin Bet Northern Command, a position in which he was responsible for Shin Bet activity in Lebanon. From 1993 to 1994, he was chief of the Administrative Division, responsible for HR, finances, and logistics. For four months in 1994, he was Shin Bet acting director during Yaakov Peri’s academic leave. From March 1995 to February 1996, Gillon was the director of Shin Bet. B'Tselem, Human Rights Watch, and other human rights organizations have criticized his oversight. "During his tenure, and until the Israel High Court of Justice ruled against such methods in 1999, GSS interrogators were officially sanctioned to use 'moderate physical pressure' on detainees (the vast majority of them Palestinians)," according to Amnesty International. From October 1994, when a suicide bomb killed 23 people, they were allowed to use "increased physical pressure". Secret government guidelines set down what "moderate physical pressure" and "increased physical pressure" allowed; according to court testimonies of GSS members themselves, this included subjecting detainees to sleep deprivation, prolonged shackling in painful positions, hooding with filthy sacks, being forced to squat like a frog (gambaz) and violent shaking (tiltul). During Carmi Gillon's period of service with the GSS such methods of interrogation were used against several hundred Palestinian detainees every year, many of whom were later released without charge. In 1995, the Shin Bet's VIP protection unit failed to prevent the assassination of Prime Minister Rabin. Gillon had been in Paris at the time of the assassination, and upon returning to Israel, immediately submitted his resignation to Acting Prime Minister Shimon Peres, who rejected it. Nevertheless, he resigned the following year. The Shamgar Commission was critical of the Shin Bet under his tenure.

Жеке сектор

Қызметтен шыққаннан кейін Гиллон 1997–2000 жылдары "Авнер" сақтандыру компаниясының бас менеджері, ал 2000–2001 жылдары "Перес бейбітшілік орталығының" бас директоры болып жұмыс істеді. Ол сонымен қатар Гарвард бизнес мектебінде оқыды.

Даниядағы елші

2001 жылдан 2003 жылға дейін ол Даниядағы Израиль елшісі болды. 2001 жылы оның осы лауазымға тағайындалуына байланысты Human Rights Watch Дания үкіметінен оның тағайындалуын қабылдамауды, ал Израильден оның кандидатурасын қайтарып алуды сұрады. Amnesty International Дания билігінен оны азаптау фактісі бойынша тергеп, егер сотқа жеткілікті дәлелдер жиналса, БҰҰ-ның азаптауға қарсы конвенциясы бойынша оны ұстап, соттауға немесе соттауға ниетті мемлекетке экстрадициялауға шақырды. Бірақ кейіннен олар өз ұстанымынан бас тартып, Гиллон елші ретінде дипломатиялық иммунитетке ие екенін мойындады. Гиллон азаптауды «терроризмге қарсы өзін-өзі қорғау» құралы ретінде қорғады. Ол Дания БАҚ-ына Израильдің палестиналық террористерді тексеру кезінде «шамалы физикалық күш қолдануды» қайтадан енгізуі мүмкін екенін айтты. «Біз 1999 жылы бейбіт процеске байланысты Израильде осы тергеу әдісіне тыйым салған едік. Өкінішке орай, біз оны қайта қолдануға мәжбүр болуымыз мүмкін», - деді Гиллон. Парламент мүшесі, Орталық демократтар партиясының жетекшісі Питер Дюэтофт Гиллонның тағайындалуына қарсылық білдіруді «ерсіздік» деп атады, себебі «ең ірі террорист» Ясир Арафат жақында Данияға келгенде осындай наразылық болмаған. 2014 жылдың қаңтар айында Гиллон «Қораушылар» фильмінің көрсетіліміне қатысу және лекция оқу үшін Данияға, Копенгаген кинофестиваліне келді. Даниялық азаптауға қарсы үкіметтік емес ұйым Гиллонды полицияға азаптау туралы хабарлағаннан кейін, ол 10 қаңтарда Даниядан кетті. Прокуратура дәлелдердің жетіспеуіне байланысты шағымды қарастырудан бас тартты.

Саясат және басқа да қызмет

2003 жылдан 2007 жылға дейін Мевассерет Сион жергілікті кеңесінің басшысы болып сайланды. 2007 жылдан 2013 жылға дейін Иерусалимдегі Еврей университетінің сыртқы қатынастар жөніндегі вице-президенті қызметін атқарды. Гиллон бірнеше директорлар кеңесінің құрамына кірді, оның ішінде "Тahal" тобы, "Danker Investment" және "Араб-Израиль банкі". 2014 жылдан бастап ол "Carmi Gillon Inc." компаниясының төрағасы және бас директоры, "CYTEGIC" компаниясының төрағасы, сондай-ақ "Dan Hotels" желісінің тәуелсіз директоры болды. Ғылымның дамуына үлкен үлес қосып, Гиллон сыртқы саясат және қауіпсіздік тақырыбында бірнеше кітап жазды, көптеген мақалалар жариялады. Ол Израиль мен шетелдегі электрондық бұқаралық ақпарат құралдарында өзекті мәселелер бойынша белсенді түрде пікір білдірді. 2012 жылы Гиллон "Қораушылар" атты деректі фильмде түсті, онда "Шин Бет" қызметіндегі маңызды оқиғалар туралы айтты.