Кіріспе

Израиль дипломаты

Зви Мазел (туған күні: 4 наурыз 1939 жыл) – израильдік дипломат. Ол Израильдің Египет, Румыния және Швеция елшісі қызметін атқарған.

Білім және жұмыс тәжірибесі

Мазель Бней Брак қаласында дүниеге келген, 1956 жылдан 1958 жылға дейін Израиль қорғаныс күштерінде қызмет еткен. Израильде алғашқы білімін алғаннан кейін Мазель Францияда, Париждегі Саяси зерттеулер институтында (Institut d'Études Politiques de Paris) саяси ғылымдарды оқыды. Сол жерде ол әйелі Мишельмен танысты, ол саясаттанушы және жазушы. 1963 жылы бітіріп, 1966 жылы Израиль Сыртқы істер министрлігінің дипломатиялық корпусына қабылданды, онда Сыртқы істер министрлігінің Саяси зерттеулер институтында зерттеуші болып жұмыс істеді. 1969 жылдан 1973 жылға дейін Мадагаскардың Антананариво қаласындағы Израиль елшілігінің бірінші хатшысы, содан кейін 1977 жылға дейін Париждегі Израиль елшілігінің атташесі қызметін атқарды. Ол Израильге оралып, Саяси зерттеулер институтында зерттеуші болып қайта жұмыс істеді. 1980 жылдан 1982 жылға дейін ол Каирдегі Израиль елшілігінде қызмет етті, Израиль мен Египет арасындағы жақсару кезеңінде, ол 1982 жылғы Ливан соғысымен аяқталды. Осы кезеңде ол Сыртқы істер министрлігінде Шығыс Еуропа бөлімінің директоры және Египет және Солтүстік Африка департаментінің басшысы лауазымдарын да атқарды. 1989 жылы Румынияға елші болып тағайындалды, онда Румыния революциясына куә болды. 1992 жылы ол Сыртқы істер министрлігінің Африка істері жөніндегі директорының орынбасары болып тағайындалды және Израиль мен 19 африкалық ел арасындағы дипломатиялық қатынастарды қайта орнатуда маңызды рөл атқарды. 1996 жылы ол Мысырға елші болып оралды және бес жыл сол елде тұрды. 2002 жылы Швецияға елші болып тағайындалды және 2004 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 2004 жылдың сәуір айында 65 жасқа толған соң сыртқы істер қызметінен зейнеткерлікке шықты. Мазель Израильдің Түркиямен және Израильдің Египетпен қарым-қатынасы туралы көп жазды, Эрдоғанның Ататүктің зайырлы саясатын кері қайтару әрекеті оны және Түркияны Израиль мен Батыс әлеміне қарсы қойғанын айтты. Ол революциядан кейінгі Египеттің көшбасшыларында прагматизм элементтерін көреді, бірақ Мұсылман бауырластығының жарасымдылыққа ие болу мүмкіндігін жоққа шығарады. Ол Иерусалимдегі қоғамдық істер орталығының мүшесі. Бірде Израиль қоныстарынан шығарылған өнімдердің кейде ЕО мен Израиль арасындағы салықсыз сауда келісіміне сәйкес келетіндігі туралы шақыруға жауап ретінде Мазель швед архиепискобы К.Г. Хаммардың "антисемит болуы мүмкін" екенін мәлімдеді. Сонымен қатар, Мазель Швецияда "Израильге достық" деп қарастырылатын кейбір даулы тұлғаларды қабылдады. Ең танымал жағдай 2003 жылы болды, ол кезде Мазель Хельге Фоссмомен бірге суретке түскен, ол сол кезде тек өте консервативті діни топтың басшысы ретінде белгілі болды, кейіннен Швеция тарихындағы ең көп жарияланған кісі өлтіру оқиғаларының бірі – Кнутбидегі кісі өлтіруге қатысы бар екені анықталды. 2004 жылдың қаңтар айында Мазель Израильде туған швед суретшісі Дрор Фейлер мен оның әйелі Гунилла Скёльд Фейлердің "Ақ қар және шындықтың ақымақтығы" атты көркем инсталляциясын қиратты. Инсталляция Швед тарих мұражайының ауласындағы су қоймасын пайдаланды, ол қызыл сұйықтықпен толтырылып, қанды бейнеледі. Жұмысқа айналасындағы қабырғалардағы өлеңдері бар тақташалар мен Дж.С. Бахтың музыкасы қосылды. Су бетінде шамдармен жарықтандырылған бассейнде бір жағында бірнеше ай бұрын "Максим" мейрамханасында жанкешті шабуыл жасаған палестиналық жанкешті Ханәди Джарадаттың суреті, ал екінші жағында "Snövit" ("Ақ қар" швед тілінде) деген сөз жазылған стирофомалық қайық орналасқан. Мазель бірнеше шамдарды бассейнге итеріп жіберіп, қысқа тұйықталуға және жарықты өшіруге себеп болды, содан кейін Фейлерге: "Бұл өнер емес. Бұл - Израиль халқына деген жеккөрушілік. Бұл жанкешті шабуыл жасаушыларды дәріптеді" деді. Ол баспасөзге бұл туынды "мәдениет маңдайында жасырылған жазықсыз адамдарды, бейкүнә азаматтарды өлтіруді толыққанды заңдыландырады" деді. Фейлер олардың мақсаты жанкешті шабуыл жасаушыларды даңқтау екендігі туралы айыптауларды жоққа шығарды және Мазельді "цензура жасаумен" айыптады. Ашылу салтанатында өнер көрсетуге дайын тұрған Фейлер, Мазель кеткенше бастаудан бас тартты. Өзін түсіндіруге тырысқанына қарамастан, Мазельден кетуді сұрады және мұражай күзетшілері оны ғимараттан шығарып салды. Швеция Сыртқы істер министрлігі оны оқиғаға қатысты түсініктеме беру үшін шақырды. Мазель "Швеция еврейлерге ең қатты қарсылық білдіретін елдердің бірі" екенін және "бұқаралық ақпарат құралдарында еврейлерді өлтіру туралы күнделікті науқандар жүргізіліп жатыр" деді. Ол Швецияда баспасөз бостандығы жоқ екенін айтты (Репортерлер шекарасыз ұйымының 2009 жылғы баспасөз бостандығы индексінде Швеция төрт басқа елмен бірге көшбасшылық позицияны бөлісті). Мазель сондай-ақ, "социал-демократтар жаңалықтарды бақылайды, швед газеттерінің шамамен 80% социал-демократтық қозғалысқа байланысты, соның ішінде 'төрт ұлттық газет'" деді. Газет "Sydsvenska Dagbladet" Мазельдің мүмкін "Dagens Nyheter", "Svenska Dagbladet", "Aftonbladet" және "Expressen" газеттеріне сілтеме жасағанын атап өтті, сондай-ақ олардың арасында "Aftonbladet" ғана социал-демократтық байланысқа ие болуы мүмкін екенін, себебі сауда білдірулері газеттің акцияларының 9% -ын иеленеді.