Кіріспе

Американдық ғарышкер (1951 жылы туған)

Сидни МакНилл "Сид" Гутьеррес (полковник, АҚШ Әуе күштері, отставкада) (27 маусым 1951 жылы туған) – американдық ұшқыш және бұрынғы NASA ғарышкері. NASA-дан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Гутьеррес Sandia National Laboratories және Rocket Crafters Inc. компанияларында бірнеше басшылық қызметтер атқарды.

Ерте өмір және білім

Гутьеррес Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласында дүниеге келген. Ол 1969 жылы Альбукерки қаласындағы Валли орта мектебін бітірді. Кейін 1973 жылы АҚШ Әуе күштері академиясынан әуе-ғарыш инженериясы бакалавры дәрежесін және 1977 жылы Вебстер университетінен менеджмент магистрі дәрежесін алды.

Мансап

Гутьеррес 550-ден астам секіруді және шебер парашютші атағын алған Ұлттық колледж чемпионатының Әуе күштері академиясының парашют командасының мүшесі болды. Академияны бітіргеннен кейін ол Техас штатының Дель-Рио қаласындағы Лафлин әуе базасындағы ұшқыштарды даярлау курсын аяқтады. 1975 жылдан 1977 жылға дейін ол T-38 ұшақтарының нұсқаушысы болып қызмет етті. 1978 жылы Гутьеррес Нью-Мексико штатының Аламогордо қаласындағы Холломан әуе базасындағы 7-ші тактикалық истребитель эскадрильясына тағайындалды, онда ол F-15 Eagle ұшағында ұшты. 1981 жылы ол АҚШ Әуе күштерінің сынақ ұшқыштары мектебіне қабылданды және бітіргеннен кейін F-16 Falcon біріктірілген сынақ тобына тағайындалды. Сол жерде Гутьеррес F-16 ұшағының конструкциясы мен қозғалтқышын сынау бойынша басты сынақ ұшқышы болды. Сынақ жобаларына F-100 цифрлық электронды қозғалтқышы, F-16C және D модельдерінің конструкциялық және өнімділік сынақтары, F-16 максималды өнімділікте тежеу сынақтары және F-16 мобильді тоқтатуға қабілеттілігі кірді. Ол шамамен 30 түрлі ұшақ, жолсерпе ұшақтары, ауа шары және зымырандарда 4500 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие.

НАСА тәжірибесі

1984 жылғы мамыр айында НАСА таңдаған Гутьеррес 1985 жылғы маусым айында ғарышкер болды. Бірінші техникалық тапсырмасында ол Шаттл авиациялық интеграция зертханасының (SAIL) командирі болып қызмет етті, Шаттл ұшу бағдарламалық қамтамасыз етуін тексеру үшін симуляциялық миссияларды орындады. Шаттл Челленджер апатынан кейін ол НАСА штаб-пәтерінде ғарыш ұшуы жөніндегі көмекші әкімшісінің іс-қимыл офицері болып қызмет етті. Оның міндеттеріне тергеу кезінде Президенттік комиссия мен АҚШ Конгресінен түскен сұраныстарды үйлестіру кірді. 1986 және 1987 жылдары ол Шаттлдың негізгі қозғалтқыштарын, негізгі қозғалтқыш жүйесін және сыртқы бактарды қайта сертификаттау жұмыстарына қатысты. 1988 жылы ол Шаттл бағдарламалық жасақтамасын әзірлеу, тексеру және болашақ талаптарды анықтау бойынша Астронавт кеңсесінің жетекшісі болды. 1989 жылы Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығында STS 28, 30, 32, 33 және 34 ұшырылымдарын қолдады. Екі рет ғарышқа ұшып, 488 сағаттан астам уақыт өткізген. Ол STS 40 (5 маусым – 14 маусым, 1991 ж.) ұшқышы және STS 59 (9 сәуір – 20 сәуір, 1994 ж.) ғарыш кемесінің командирі болды. Бірінші ұшудан кейін Гутьеррес ғарыш кемесімен байланыс жасаушы (CAPCOM) – ұшу экипажы мен миссиялық басқару орталығы арасындағы дауыс байланысы – қызметін атқарды, STS 42, 45, 46, 49 және 52 миссияларында жұмыс істеді. 1992 жылы ол Операциялық даму бөлімінің Астронавт кеңсесінің басшысы болды, ұшудың басталуы, кіруі, тоқтатылуы, бағдарламалық қамтамасыз ету, кездесу, Шаттл жүйелері, негізгі қозғалтқыштар, қатты отынды күшейткіштер, сыртқы бак және қону мен жолға шығу мәселелерін бақылады. 1994 жылдың қыркүйегінде Гутьеррес АҚШ Әуе күштері мен НАСА-дан зейнеткерлікке шығып, туған жері Альбукеркиге, Нью-Мексикоға оралды және Sandia National Laboratories-ке қосылды. 1994 жылдың қыркүйегінен 1995 жылдың наурызына дейін стратегиялық бастамалар бөлімінің меңгерушісі болып жұмыс істеді. Наурыз айында ол Зерттеу жүйелерін дамыту орталығындағы әуедегі сенсорлар және интеграция бөлімінің меңгерушісі болды. Ол сонымен қатар Spaceport Task Force-тің Техникалық үздік комитетінің төрағасы болып қызмет етті. Гутьеррес Техас-Нью-Мексико электр компаниясының және Нью-Мексикодағы Goodwill Industries директорлар кеңесінің мүшесі, сондай-ақ Нью-Мексико ғарыш орталығының губернаторының комиссиясының мүшесі. Ол Эксперименталды сынақ ұшқыштары қоғамының, Әуе күштері қауымдастығының, АҚШ Әуе күштері академиясының түлектер қауымдастығының, Ғарыш зерттеушілері қоғамының және Нью-Мексико тау-кен және технология институтының регенттер кеңесінің мүшесі (2007 жылдың қаңтарына дейін).

Ғарыш ұшу тәжірибесі

STS 40 Spacelab Life Sciences (SLS 1), 1991 жылғы 5 маусымда Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған, арнайы ғарыш және тіршілік ғылымдары миссиясы. SLS 1 – тоғыз күндік миссия, оның барысында экипаж адамдардың, жануарлардың және жасушалардың микрогравитацияға қалай ден қоятынын және қайтып келгенде Жердің гравитациясына қалай бейімделетінін зерттейтін тәжірибелер жүргізді. Басқа да пайдалы жүктемелерге материалдар ғылымын, өсімдік биологиясын және ғарыштық сәулеленуді зерттеуге арналған эксперименттер кірді. Жерді 146 рет айналғаннан кейін, «Колумбия» және оның экипажы 1991 жылғы 14 маусымда Калифорния штатындағы Эдвардс әуе күштері базасына қонды. Миссияның ұзақтығы 218 сағат, 14 минут, 20 секундты құрады. STS 59 Ғарыш радиолокациялық зертханасы (SRL 1), «Жер планетасына миссияның» бөлігі, Жерді және оны қоршаған атмосфераны зерттеуге арналған он бір күндік ұшу болды. Екі негізгі пайдалы жүктеме – ғарыштан түсірілген C/X диапазонындағы синтетикалық апертуралы радиолокатор (SIR C/X SAR) және ғарыштан ауаның ластануын өлшеу (MAPS) құрылғалары. Экипаж радарды дұрыс бағыттау үшін 400-ден астам нақты маневр (Shuttle рекорды) орындады, шамамен 14 000 суретке ие 400-ден астам таңдалған учаскелерді суретке түсірді (Shuttle рекорды) және 26 000 энциклопедияны толтыруға жететін деректерді жазды. Зерттеу салаларына экология, океанография, геология және гидрология кірді. 1994 жылғы 9 сәуірде Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған «Эндевор» және оның алты мүшеден тұратын экипажы 1994 жылғы 20 сәуірде Эдвардс әуе күштері базасына (Калифорния штаты) қонғанша Жерді 183 рет айналды.

Бизнес

Гутьеррес 1994 жылы Әуе күштері мен НАСА-дан зейнеткерлікке шығып, Сандия ұлттық зертханасына қосылды, онда ол әртүрлі жоғары деңгейдегі басшылық лауазымдарда қызмет етті. Орталық директоры ретінде ол спутниктерге, ғарышқа арналған жүктерге және сенсорларға революциялық идеялар мен технологияларды енгізу бағдарламаларына жауапты болды. Ол сонымен қатар осалдықтарды бағалауға және талдау құралдарын жасауды басқарды. 2012 жылы Rocket Crafters Inc., қазір Vaya Space компаниясының директорлар кеңесіне мүше болып кірді. 2015 жылдың ақпан айында Сандиядан зейнеткерлікке шығып, Rocket Crafters компаниясының басқарма төрағасы және бас директоры болды. Ол сондай-ақ басқа коммерциялық корпорациялардың және коммерциялық емес ұйымдардың кеңестерінде, мемлекеттік техникалық университеттің, сондай-ақ НАСА-ның ғарыш қауіпсіздігі жөніндегі кеңесші тобының және Президенттік комиссияның құрамында қызмет етеді немесе қызмет еткен.

Жеке өмір

Ол бұрынғы Марианна Сью Кремермен, Миссури штатының Джефферсон Сити қаласынан, үйленген. Олардың үш баласы бар. Бос уақытында ол кемпингке баруды, ағаштан бұйым жасауды және ракетбол ойнауды ұнатады.

Әр түрлі

Сид Розуэллде (Нью-Мексико штаты) орта мектебінің оның атымен аталуымен құрметті атанды. Сондай-ақ, 2019 жылы Вебстер университетінен құрметті доктор дәрежесін алды.