Кіріспе

Астерогноз (немесе тек бір қол зардап шексе, тактильді агнозия) – қолдармен белсенді түрде ұстап, көру немесе сезімдік ақпарат сияқты басқа сезімталдық түйсіктерсіз затты анықтай алмау қабілеті. Астерогнозбен ауыратын адам элементарлы тактильді, проприоцептивті және жылулық сезімі бұзылмаған жағдайда да, заттарды қолмен ұстап, тануға шамасы келмейді. Дорсальды және вентральды қабықтар арасындағы өзара әрекетке қарамастан, фМРТ нәтижелері вентральды қабықтың зақымдануынан зардап шеккен адамдардың 3D нысандардың құрылымын дорсальды қабықтың зақымдануынан зардап шеккендерге қарағанда нашар сезінетінін көрсетеді. Вентральды қабықтан айырмашылығы, дорсальды қабық нысанды бейнелеуді есептей алады. Сондықтан, нысандарды тану қабілеті бұзылған адамдар көбінесе дорсальды қабықтың зақымдануына ұшырайды. Альцгеймер ауруымен ауыратын адамдарда стереогноз – яғни көру және есту ақпараты болмағанда нысанның пішінін қабылдау және тану қабілеті төмендейді. Бұл астерогноздың тактильді ақпарат пен есте сақтау арасындағы байланыстың бұзылуынан туындайтын ассоциативтік бұзылыс екенін көрсетеді. Астерогноз екі қолдың да тактильді тану қабілетінің жоқтығымен сипатталса да, ол тактильді агнозиямен (бір қолға қатысты зақымдану) тығыз байланысты болып көрінеді. Тактильді агнозияның байқалуы сирек және әр жағдайға тән. Йозеф Герстманн 34 жастағы жаяу әскері ЖХ пациентінің омырға туындаған жарақатынан кейін артқы париеталды бөлігіне зақым келгенін айтады. Жарақаттан кейін ЖХ сол қолымен заттарды тек қана қолмен ұстап, олардың мағынасы, шығу тегі, мақсаты және қолданылуы бойынша тани алмайды. Оның қимыл-қозғалыс қабілеті, элементарлы сезімталдық және сөйлеу қабілеті сақталған, сондай-ақ ми нервтерінде ешқандай аномалиялар жоқ.