Кіріспе

Брит-мила (ашкеназ тілінде айтылған, көпше түрі: , , "сүндет жасаушы") – еркек сүндеттеу рәсімінде ("еркек сүндеттеу келісімі") даярланған яһуди. Әйелдер сүндеттеуші әйелге мохелет деп айтылады.

Этимология

Арамей тілінде "сүндет жасаушы" деген мағынаны білдіретін есім (сүндету) етістігінің түбірінен туындаған. Бұл есім алғаш рет 4 ғасырда сүндет жасаушының атауы ретінде кездеседі (Шаббат (Талмуд) 156а).

Функциялар

Киелі кітапта баланың әкесі сүндеттеу рәсімін өзі орындауы керек делінген. Алайда, көптеген әкелер ыңғайсыздық сезінетіні немесе тиісті дайындықтары болмағандықтан, сүндеттеуді орындайтын адамдарды немесе сүндеттеу рәсімі мен оған байланысты ғұрыптарды білетін мамандарды тағайындайды. Көптеген мамандар – дәрігерлер немесе раввиндер (кейбіреулері екеуі де), немесе канторлар, және бүгінде оларға діни және медициналық білімді міндетті түрде алу қажет. Дәстүр бойынша, жаңа туған сәбиді сүндеттеу үшін скальпель қолданылады. Бүгінде дәрігерлер және кейбір православиелік емес мамандар теріні кесу алдында перфорациялық қысқыш пайдаланады. Бұл қысқыш дәлдікті арттырады және жазылу уақытын қысқартады. Православ мамандар перфорациялық қысқыштарды қабылдамайды, себебі олардың пікірінше, теріні ұрып-соғу және өлтіру нәрестеге қажетсіз ауырсыну тудырады, қан ағынын толығымен тоқтатады, бұл еврей заңы бойынша бала үшін қауіпті және қатаң тыйым салынған, сондай-ақ, (қаңқа) дұрыс ғұрып бойынша кесілгенге дейін кесілген болып саналады. Еврей заңына сәйкес, сүндеттеу кезінде жарадан қан алу міндетті. Көптеген мамандар сору құрылғысымен қолмен жасайды, бірақ кейбіреулері ауыз арқылы жасаудың дәстүрлі тәсілін сақтайды. 2012 жылы Ауруларды бақылау және алдын алу орталығы соңғы тәсілдің денсаулыққа тигізетін әсері туралы ескерту жасады, онда жаңа туған нәрестелерде герпес симплекс вирусының (HSV) 11 жағдайы және 2 өлім-жітім тіркелді. 2013 жылы Израильде жасалған жаңа туған нәрестелердегі HSV инфекциясының жағдайларын қарау барысында, 31,8% жағдайда діни сүндеттеу HSV 1 жұқтырудың көзі болып анықталды. Көптеген мамандар сүндеттеген балалардың есімдері мен туған күндерін кішкентай дәптерлерге жазып отырады. Бұл дәптерлер генеалогиялық зерттеулер үшін маңызды құжаттарға айналды. Көбінесе, сүндеттеу туралы осы жазбалар цифрлық форматқа көшірілуде.

Әйелдер

Яһудилердің дәстүрлі заңына сәйкес, егер яһуди ер адамнан арнайы маман болмаса, қажетті біліктілігі бар яһуди әйел де сүндеттеуді орындауға құқылы. Православ емес иудаизм әйелдерге шектеусіз моһелет (көпше саны: моһелот, әйелдік түрі: моһелет) болуға мүмкіндік береді. 1984 жылы Дебора Коэн Реформалық иудаизмнің Берит Мила бағдарламасымен сертификатталған алғашқы реформалық еврей болды.