Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері (1873–1935)
New Zealand politician (1873–1935)
Элизабет Рид МакКомбс (қызметтегі аты Хендерсон, 19 қараша 1873 – 7 маусым 1935) – Жаңа Зеландияның Еңбек партиясының саясаткері, 1933 жылы Жаңа Зеландия Парламентіне сайланған алғашқы әйел. Жаңа Зеландия әйелдері 1893 жылы дауыс беру құқығын алған, бірақ 1919 жылғы сайлауға дейін Халық қағидалары палатасына кандидат болуға рұқсат етілмеген.
Elizabeth Reid McCombs (née Henderson, 19 November 1873 – 7 June 1935) was a New Zealand politician of the Labour Party who in 1933 became the first woman elected to the New Zealand Parliament. New Zealand women gained the right to vote in 1893, though were not allowed to stand for the House of Representatives until the election of 1919.
Алғашқы жылдар
МакКомбс Жаңа Зеландияның Солтүстік Кентербери аймағындағы Кайапои қаласында дүниеге келді. Ол Элис және Дэниел Хендерсонның тоғыз баласының бірі еді. Отбасы бірнеше жыл Ашбуртон қаласында тұрды, бірақ шамамен 1882 жылы Крайстчерч қаласына көшіп келді. 1886 жылы оның алкогольге тәуелді әкесі қайтыс болды, соның салдарынан отбасы біршама уақытқа қаржылық қиындыққа тап болды. 1921 жылы МакКомбс Крайстчерч қалалық кеңесіне сайланды, бұл орынға ие болған екінші әйел болды. Ол 1935 жылға дейін кеңес мүшесі болып қызмет етті, содан кейін өз еркімен қызметтен бас тартты. Осы кезеңде ол көптеген басқа да ұйымдарда, оның ішінде аурухана басқармаларында және қайырымдылық қорындарында белсенділік танытты. Оның еңбегі 1926 жылы бейбіт судья лауазымына тағайындалғанда мойндалды.
McCombs was born in Kaiapoi, North Canterbury, New Zealand. She was one of the nine children of Alice and Daniel Henderson. The family spent some years living in Ashburton, but in about 1882 the family moved to Christchurch. In 1886, her alcoholic father died, leaving her family in financial difficulty for a time. In 1921, McCombs gained election to the Christchurch City Council, being the second woman to do so. She remained a member of the council until 1935, when she chose to step down. During this time, she was also active in a large number of other organisations, including hospital boards and charities. Her work was recognised in 1926, when she was made a Justice of the peace.
Парламенттік мансап
1933 жылы тамызда МакКомбстың күйеуі Джеймс қайтыс болғаннан кейін, ол 1913 жылдан бері Литтлтон парламенттік округін өкілдік етіп келді. Сонда Элизабет МакКомбстың өзі Лейбористік партияның Литтлтон округіне жаңа кандидат болуы ұсынылды. Партияның бірқатар мүшелері бастапқыда тартынды, бірақ ол ақырында Лейбористік партияның кандидаты болып таңдалды. 1933 жылғы 13 қыркүйекте өткен қосымша сайлауда МакКомбс үлкен артықшылықпен жеңіске жетті: Джеймс 1931 жылғы сайлауда бар болғаны 32 дауыспен жеңіске жеткен еді, ал Элизавета 2600 дауыспен көпшілік дауыс алып, Парламентке сайланған тұңғыш әйел депутат атанды. 1926 жылы Крайстчерч қаласындағы "Пресс" газетінде МакКомбс "жұмысшы адамдарға шыдамсыздықпен қарап, олардың ең жақсы мүдделерін қорғауға бейім, бірақ міндетті түрде олардың пікірлерін емес" деп сипатталды. Ол жұмыссыздардан құралған делегацияны "логикалық емес топ" деп атады, себебі олар жұмыс істегісі келетінін айтқанмен, қайырымдылық есебінен жұмыс істеуге қарсы болды.
On the death in August 1933 of McCombs' husband James, who had held his parliamentary seat of Lyttelton since 1913, it was suggested that Elizabeth McCombs herself should be the Labour Party's new candidate for the Lyttelton seat. Some members of the party were initially hesitant, but she was eventually selected as the Labour candidate. When the 1933 by election was held on 13 September, McCombs won resoundingly: James had been returned by only 32 votes in the 1931 elections, but Elizabeth received a majority of 2600 votes, electing her the first woman Member of Parliament. In a 1926 article in Christchurch newspaper The Press, McCombs was described as being "impatient with working people, tending to represent their best interests and not necessarily their opinions. She called a deputation representing the unemployed "an illogical crowd" when they said they wanted work but criticised having to work for charitable aid."
Ауру және өлім
Денсаулығының нашарлауы Маккомбсқа саясатқа толыққанды қатысуды қиындатты. Ол 1935 жылғы 7 маусымда Крайстчерчте 61 жасында қайтыс болды, парламентке кіргеннен кейін екі жыл өтпей. Парламенттегі қысқа өмірбаянына қарамастан, ол әйелдердің сайлауға сәтті түсе алатынын көрсетті, көп ұзамай екінші әйел (1938 жылы Веллингтон-Батыс округінен сайланған Кэтрин Стюарт) парламентке өтті. Литтлтон округінде оның орнын ұлы Терри Маккомбс басты, ол 1947 жылдан 1949 жылға дейін Бірінші Еңбек үкіметінде білім министрі болды. Терри Маккомбс Литтлтон орынды 1951 жылға дейін сақтап тұрды, осылайша отбасы орынды 38 жыл бойы иеленді.
Increasingly poor health made it difficult for McCombs to participate fully in politics. She died in Christchurch on 7 June 1935 aged 61, less than two years after entering parliament. Despite her short career in parliament, she demonstrated that women could successfully seek election, and it was not long before a second woman (Catherine Stewart in 1938, elected for Wellington West) entered parliament. In her Lyttelton electorate, she was succeeded by her son Terry McCombs, who was the Minister of Education in the First Labour Government from 1947 to 1949. Terry McCombs held the Lyttelton seat until 1951, concluding a 38 year family hold on the seat.