Кіріспе
Француз киносыншысы (1944–1992)
Serge Daney (June 4, 1944, Paris – June 12, 1992) was a French movie critic. He was a major figure of Cahiers du cinéma which he co edited in the late 1970s. He also wrote extensively about films, television, and society in the newspaper Libération and founded the quarterly review Trafic shortly before his death. Highly regarded in French and European film criticism circles, his work, remained little known to English speaking audiences until recent translations. A first book long interview, Postcards from the Cinema, was published in 2007 and a collection of his writings prior to 1982, The Cinema House and the World, was published in 2022.
Серж Даней (4 маусым 1944, Париж – 12 маусым 1992) – француз киносыншысы. Ол 1970-ші жылдардың соңында бірлесіп редакторлық еткен «Cahiers du cinéma» журналының маңызды тұлғасы болды. Сонымен қатар, ол фильмдер, теледидар және қоғам туралы «Libération» газетінде кеңінен жазды және қайтыс болғанға дейін «Trafic» тоқсандық журналын құрды. Француз және еуропалық киносыншылары арасында жоғары бағаланған оның еңбектері ағылшын тілді оқырмандарға жақында ғана аудармалар арқылы танылды. Оның алғашқы кітабы – ұзақ сұхбат, «Кинодан келген хаттар» 2007 жылы, ал 1982 жылға дейінгі жазбаларының жинағы «Кино үйі және әлем» 2022 жылы жарық көрді.
Serge Daney (June 4, 1944, Paris – June 12, 1992) was a French movie critic. He was a major figure of Cahiers du cinéma which he co edited in the late 1970s. He also wrote extensively about films, television, and society in the newspaper Libération and founded the quarterly review Trafic shortly before his death. Highly regarded in French and European film criticism circles, his work, remained little known to English speaking audiences until recent translations. A first book long interview, Postcards from the Cinema, was published in 2007 and a collection of his writings prior to 1982, The Cinema House and the World, was published in 2022.
Өмірбаян
Париждегі Вольтер лицейінде (Lycée Voltaire, Париж) Дане өзінің алғашқы кино сабақтарын сол кездегі ең беделді сыншылардың бірі Анри Агельден алды. Екі лицей досы Луи Скорецки мен Клод Депешпен бірге ол «Кино беттері» (Visages du cinéma) атты, қысқа ғұмырлы кино журналын құрды. Журнал Говард Хоуксқа (Даненің алғашқы жарияланған мәтіні – «Рио Браво» фильміне жасаған «Ересектер өнері» атты рецензиясы) және Отто Премингерге арналған екі нөмірден тұрды. 1964 жылы Дане Голливудқа жасаған сапарында Жан Луи Ноамс (Луи Скорецки) есімді режиссерлермен (әсіресе Говард Хоукс, Лео МакКэри, Йозеф фон Стернберг және Джерри Льюис) бірқатар сұхбаттар жүргізіп, француз кино журналы «Cahiers du cinéma»-ға қосылды. Ол журналға тұрақты түрде жазды. Журнал «сары мұқаба» дәуірінен (Андре Базин, Франсуа Трюффо, Жан-Люк Годар, Эрик Ромер және Жак Риветт – шамамен 1951-1959 жылдар) өтіп, 1968 жылдан кейін қатаң теориялық пікірталастар мен белсенді саяси қатысу кезеңіне енді. 1968-1971 жылдар аралығында Дане Үндістан, Марокко және Африкаға сапарлар жасады, сондай-ақ Censier университетінде (Париж III) кино оқытуды бастады. «Cahiers» журналы «Революциялық мәдени фронт» құруға сәтсіз асыққаннан кейін, 1973 жылы Дане Серж Тубиананың қолдауымен журналдың жауапкершілігін өз мойнына алды. Олар бірлесіп журналды «киноға қайта оралу» бағытына бұрды және кино саласынан тыс ойшылдарды – Мишель Фуко, Жак Рансьер және Жиль Делезді шақырды. Ол Феликс Гуатари, Ролан Барт және Клер Денистің де жиі серігі болды. 1981 жылы Дане «Cahiers» журналынан француздық «Libération» газетіне өтті, оған ол 1973 жылы құрылғаннан бері уақыт-уақыт үлес қосып келген. Алғаш кино туралы жазса, бірте-бірте теледидарға көбірек назар аудара бастады. 1987 жылы жүз күн бойы «Канал көшіп-қонушының жалақысы» атты бағанда француз теледидары туралы күнделікті жазды. 1988 жылдан 1991 жылға дейін теледидарда көрсетілетін фильмдер туралы мақалалар жазды. 1991 жылы Персы шығанағындағы соғыс туралы теледидарлық репортаждарды сынағаннан кейін теледидар туралы жазуды толығымен доғарды. Дане 1992 жылдың маусым айында СПИД-тен қайтыс болғанға дейін төрт мақала жазған «Trafic» атты тоқсандық кино журналын құрды. Дане теннис пен бұқа күресі сияқты басқа да әуесқойлықтарына да ие болды.
Радио
Серж Дане 1985 жылдың соңғы тоқсанынан 1990 жылдың шілдесіне дейін француз радиостанциясы France Culture арнасында "Microfilms" деп аталатын апталық хабар таратуды жүргізді. Дане фильм туралы, нақты бір тақырып туралы әңгімелесу үшін немесе кино маусымының немесе фестивальдің оқиғаларын қорытындылау үшін қонақ спикерін (фильм режиссері, фильм түсіруші фотограф, актер) шақыратын.