Кіріспе

Солтүстік Еуропалық қыздырылған шарап

Glögg, gløgg немесе glögi – дәмдеуіштермен, кейде спирттік, қыздырылған шарап немесе спиртті сусын. Әсіресе Швециямен (сондай-ақ Дания, Норвегия, Финляндия және Эстониямен) байланысты, ол қыс айларында, әсіресе Рождество маусымында дәстүрлі скандинавиялық сусын болып табылады.

Тарих

Скандинавия елдерінде ыстық шарап кемінде 16 ғасырдан бері кең таралған сусын болып табылады. Глоггтың бастапқы түрі, дәмделікті спирттік сусын, суық ауа райында атпен немесе шаңғымен саяхаттайтын хабаршылар мен пошташылардың ішімі болған. 19 ғасырдың басынан бері глогг кеңінен қысқы сусын ретінде қолданылып келеді, оны шырынмен, сироппен және кейде аз мөлшерде қатты спирт немесе панчпен араластырып жылытады. Глогг Швециядан Финляндияға келген. Фин тіліндегі glögi сөзі швед тіліндегі glögg сөзінен шыққан, ал ол өз кезегінде glödgat vin немесе ыстық шарап деген сөздерден туындаған. 19 ғасырдың соңында глогг шараппен араластырылып ішілген, бірақ спирттік ішімдіктерге тыйым салынғандықтан глоггты тұтыну дерлік тоқтады. 1930 жылдары тыйым алынғаннан кейін глогг фенно-швед журналдарында жарнамаланды, ал 1950 және 60-жылдары глогг ішу фенно-шведтік дәстүрге айналды. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында глогг рецепттері фин тіліндегі журналдарда да пайда бола бастады, содан кейін глогг Финляндияның барлық аймақтарында Рождестволық дәстүрге айналды. Глондалған шарап (hõõgvein) Эстонияда бұрыннан танымал және сүйікті болса, швед стиліндегі глогг (эстон тілінде glögi) Эстонияға тек 1980 және 1990 жылдары, көбінесе Финляндия арқылы таралды, ал 1995 жылы Эстонияда glögi-дің жергілікті коммерциялық өндірісі басталды.

Дәстүрлер

Әсіресе Швециямен, сондай-ақ Даниямен, Норвегиямен, Финляндиямен және Эстониямен байланысты глогг – қыс айларында, әсіресе Рождество мерекесінде ішілетін дәстүрлі солтүстік сусыны.

Рецепттер

Глогг рецептері әртүрлі; әдетте ақ немесе тәтті шараптан немесе бренди немесе коньяк сияқты спирттік ішімдіктерден басталады. Глоггты дайындау үшін алдымен суды қайнатып, оған дәмдеуіштер қосылады. Бірнеше минут қайнағаннан кейін қоспаны сүзіп, жеміс шырынын, шарапты немесе спиртті қосады. Басқа нұсқаларда шарапты, спирттік ішімдікті және қантты қыздырып (қайнатпай), дәмдеуіштерді бір түнге суға салып қояды. Глоггке ең көп қолданылатын дәмдеуіштер – қызыл бұрыш, корица, кардамон және имбирь. Апельсин немесе лимон қабығы, кішміс немесе бадам да қосылуы мүмкін. Глоггті шарапты жеміс немесе жидек шырындарымен алмастыру арқылы алкогольсіз де жасауға болады. Дүкендердегі дайын глогг көбінесе жүзім шырынынан, кейде қара құлпынай шырынынан, аралас жеміс шырынынан, алма шырынынан немесе шараптан жасалады. Ромға негізделген, күшті глогг түрлері де бар. Дүкеннен алынған дайын глоггті қолданар алдында жылыту керек, бірақ ол шарап негізінде немесе құрамында көп спирт болса, қайнатуға болмайды. Глоггты жылытқан кезде немесе ішетін алдында бүтін бадам немесе кішміс қосу қалыпты жағдай.