Жақындық – дененің тығыздығын азайту процесі. Қысымға қарама-қарсы, толқындар түрінде тарайды. Дыбыс толқындары мен жарылыстан кейінгі толқындарда кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заттың тығыздығын азайту – физикалық процесс.
Reduction of an object's density
the physical process
Сиректеу – заттың тығыздығын азайту, ол қысылудың кері процесі. Қысылу сияқты, толқындар түрінде (мысалы, дыбыс толқындары) тарай алады, сиректеу толқындары да табиғатта кездеседі. Көбінесе сиректеу толқыны – соққы толқынынан кейін пайда болатын салыстырмалы түрде төмен қысым аймағы (суретті қараңыз). Сиректеу толқындары уақыт өте кеңейеді (теңіз толқындары жағаға жеткенде тарағандай); көп жағдайда сиректеу толқындары толқын қозғалысы бойында өздерінің жалпы пішінін ("тұлғасын") сақтайды: бұл өзіне ұқсас кеңею. Толқынның әр бөлігі жергілікті ортадағы дыбыс жылдамдығымен қозғалады. Бұл кеңею қасиеті қысымның артуынан өзгеше, ол уақыт өте тарылып, соққы толқынына дейін жетеді.
Rarefaction is the reduction of an item's density, the opposite of compression. Like compression, which can travel in waves (sound waves, for instance), rarefaction waves also exist in nature. A common rarefaction wave is the area of low relative pressure following a shock wave (see picture). Rarefaction waves expand with time (much like sea waves spread out as they reach a beach); in most cases rarefaction waves keep the same overall profile ('shape') at all times throughout the wave's movement: it is a self similar expansion. Each part of the wave travels at the local speed of sound, in the local medium. This expansion behaviour contrasts with that of pressure increases, which gets narrower with time until they steepen into shock waves.
Физикалық мысалдар
Сиректенудің табиғи мысалы Жер атмосферасының қабаттарында кездеседі. Атмосфераның массасы болғандықтан, атмосфералық материяның көп бөлігі Жердің тартылыс күшінің әсерінен Жерге жақын орналасқан. Сондықтан, атмосфераның жоғары қабаттарындағы ауа төменгі қабаттардағы ауаға қарағанда сирек болады. Осылайша, сиректену кеңістікте тығыздықтың бір сәтте төмендеуін, немесе белгілі бір аймақта уақыт өте тығыздықтың азаюын білдіре алады. Сиректенуді серіппеге қысым жасап, кейін босату арқылы оңай байқауға болады.
A natural example of rarefaction occurs in the layers of Earth's atmosphere. Because the atmosphere has mass, most atmospheric matter is nearer to the Earth due to the Earth's gravitation. Therefore, air at higher layers of the atmosphere is less dense, or rarefied, relative to air at lower layers. Thus, rarefaction can refer either to a reduction in density over space at a single point of time, or a reduction of density over time for one particular area. Rarefaction can be easily observed by compressing a spring and releasing it.
Өндiрiсте
Қазіргі заманғы гитара жасау – өндірісте сиректетүді қолданудың мысалы. Дыбыс тақтасының ұяшық құрылымындағы тығыздықты төмендету (майлар және басқа да қоспалардың жоғалуы) арқылы, сирек гитараның беткі бөлігі аспаптың дыбысына әсер ететін дыбыстық декомпрессияны тудырады, ол көне ағашқа ұқсас эффект береді.
Modern construction of guitars is an example of using rarefaction in manufacturing. By forcing the reduction of density (loss of oils and other impurities) in the cellular structure of the soundboard, a rarefied guitar top produces a tonal decompression affecting the sound of the instrument, mimicking aged wood.