Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық саясаткер (1881–1943)
British politician (1881–1943)
Ховард Кингсли Вуд (19 тамыз 1881 – 21 қыркүйек 1943) – британдық консервативті саясаткер. Уэслиан методисті пасторының ұлы, ол заңгерлік біліміне ие болып, өнеркәсіптік сақтандыру саласында табысты мамандық алды. Ол Лондон округтік кеңесінің мүшесі болды, сосын парламент депутаты сайланды. Вуд денсаулық сақтау министрлігінде Невилл Чемберленнің кіші министрі ретінде қызмет етіп, оның жақын жеке және саяси одағын құрды. Оның алғашқы кабинеттік лауазымы – почта басшысы (Postmaster General) болды, онда ол британдық почта мекемесін бюрократиялық ұйымнан кәсіпорынға айналдырды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі айларда әуе күштері министрі ретінде ол Ұлыбританияны Германиямен теңестіру үшін әскери ұшақтар өндірісін күрт арттыруды қадағалады. 1940 жылы Уинстон Черчилль премьер-министр болғанда Вуд қазына канцлері тағайындалды, бұл қызметте ол Джон Мейнард Кейнстің саясатын қабылдады, соның нәтижесінде HM қазынашылығының рөлі үкіметтік кірістер мен шығыстарды басқарудан бүкіл британ экономикасын басқаруға өтті. Вудтың соңғы инновацияларының бірі – «Жалақыдан салық алу» (Pay As You Earn) жүйесін құру болды, онда табыс салығы қызметкерлердің ағымдағы жалақысынан дереу шегеріледі, емес, кейіннен есептеледі. Бұл жүйе бүгінгі күнге дейін Ұлыбританияда қолданылып келеді. Вуд жаңа жүйе Парламентке жарияланған күні күрт қайтыс болды.
Sir Howard Kingsley Wood (19 August 1881 – 21 September 1943) was a British Conservative politician. The son of a Wesleyan Methodist minister, he qualified as a solicitor, and successfully specialised in industrial insurance. He became a member of the London County Council and then a Member of Parliament. Wood served as junior minister to Neville Chamberlain at the Ministry of Health, establishing a close personal and political alliance. His first cabinet post was Postmaster General, in which he transformed the British Post Office from a bureaucracy to a business. As Secretary of State for Air in the months before the Second World War he oversaw a huge increase in the production of warplanes to bring Britain up to parity with Germany. When Winston Churchill became Prime Minister in 1940, Wood was made Chancellor of the Exchequer, in which post he adopted policies propounded by John Maynard Keynes, changing the role of HM Treasury from custodian of government income and expenditure to steering the entire British economy. One of Wood's last innovations was the creation of Pay As You Earn, under which income tax is deducted from employees' current pay, rather than being collected retrospectively. This system remains in force in Britain. Wood died suddenly on the day on which the new system was to be announced to Parliament.
Алғашқы жылдар
Вуд Халл қаласында дүниеге келді, ол Рев. Артур Вудтың, Веслиан методистік пастырының және оның әйелі Харриетт Сиддонстың, туған тегі Говард есімді, үлкен баласы болды. Оның әкесі Вуд өскен Лондондағы Уэсли шіркеуінің пастыры болып тағайындалды. Ол 1903 жылы заңгерлік емтиханды үздік нәтижемен аяқтады. 1905 жылы Вуд Агнес Лилиан Фосеттке үйленді (1955 жылы қайтыс болды); олардың некесінен туған балалары болмады, бірақ олар бір қызды асырап алды. Бірақ Дженкинс Вудтың рыцарьдық атағын негізінен сақтандыру саласындағы еңбегі үшін алғанын жазады. 1924 жылы Болдуин Лоудың орнына келген кезде Вуд Невилл Чемберленнің кіші министрі ретінде Денсаулық сақтау министрлігінің парламенттік хатшысы болып тағайындалды. Екеуі 11 қараша 1924 жылдан 4 маусым 1929 жылға дейін Денсаулық сақтау министрлігінде қызмет етті, жақын достас және саяси одақтастар болды. Вудтың саяси беделі 1926 жылғы жалпы ереуіл кезінде азаматтық комиссар болып тағайындалуымен нығайды. 1930 жылы ол Консервативтік және Унионисттік қауымдастықтардың Ұлттық одағының атқару комитетінің алғашқы төрағасы болып сайланды және ұлттық телепринтер қызметін құрды. Телефон қызметі үшін, әлі де көбінесе қолмен басқарылатын операторларға тәуелді болғандықтан, GPO жаңа автоматтандырылған стансаларды салу бағдарламасын енгізді. Пошта қызметі үшін GPO жеткізуді жылдамдату үшін 3000 фургон мен 1200 мотоциклден тұратын үлкен автокөлік паркін құрды. Вуд жарнаманың маңыздылығына сенді; ол телефон жүйесі үшін жарнамалық кампания ұйымдастырды, нәтижесінде абоненттер саны күрт өсті, сондай-ақ GPO кино бөлімін құрды, ол эстетикалық жағынан жоғары бағаланды және GPO-ның беделін арттырды. Ең бастысы, Вуд GPO-ның жоғары басшылығын жаңартты және Ұлттық қазынашылықпен тиімді қаржылық келісімге келді. Пошта басқармасының хатшысы лауазымы сарапшы басқару кеңесімен бас директормен ауыстырылды. GPO-ның барлық артық кірісі қазынаға беріліп отырған ескі қаржылық ережелер бизнеске қайта инвестиция жасауға кедерілгенін Вуд түсінді; ол GPO-ның белгілі бір жылдық соманы қазынаға төлеп, қалған кірісін инвестицияға жұмсайтын жаңа келісімге қол жеткізді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Ұлыбритания Германиямен шамалас жаңа ұшақтарды өндіріп шығарды. 1940 жылдың басында Вуд өзінің күш-жігерінен шаршады, Чемберлен оны Лорд Приви Силдің ведомстволық емес кеңсесіне ауыстырды, ал Сэр Сэмюэл Хоэрді Вудтың орнына Әуе министрлігіне тағайындады. Вудтың міндеті – кабинеттің Ішкі саясат комитетін төрағалық ету болды, ол «барлық әлеуметтік қызметтер мен басқа да ішкі мәселелерді қарастырып, заңнамалық ұсыныстарды зерделейтін» және «азық-түлік саясаты мен отандық ауыл шаруашылығының мәселелерін қадағалайтын» Азық-түлік саясаты комитетін басқарды. Ол бұл лауазымда бірнеше апта ғана болды; Чемберленнің құлдырауы Вудқа күтпеген әсер етті. 1940 жылдың мамырында, сенімді досы ретінде Вуд Чемберленге «жақсы ниетпен, бірақ қатаң түрде» Норвегиядағы британдық жеңілістен кейін және одан кейінгі палатадағы пікірталасқаннан кейін премьер-министр лауазымында қалуы мүмкін емес екенін және ол отставкаға кетуі керегін айтты. Ол сондай-ақ Уинстон Черчилльге Чемберленнің орнын Лорд Галифакс емес, Черчилль басуын қалағандардың қысымын елемеуге кеңес берді. Екеуі де Вудтың кеңесіне құлақ қойды. Черчилль 1940 жылдың 10 мамырында премьер-министр болды; Вуд 12 мамырда Қаржы министрі болып тағайындалды.
Wood was born in Hull, eldest of three children of the Rev. Arthur Wood, a Wesleyan Methodist minister, and his wife, Harriett Siddons, née Howard. His father was appointed to be minister of Wesley's Chapel in London, where Wood grew up, attending nearby Central Foundation Boys' School. He was articled to a solicitor, qualifying in 1903 with honours in his law examinations. In 1905 Wood married Agnes Lilian Fawcett (d. 1955); there were no biological children of the marriage, but the couple adopted a daughter. but Jenkins writes that Wood's knighthood was essentially for his work in the insurance field. When Baldwin succeeded Law in 1924, Wood was appointed Parliamentary Secretary to the Ministry of Health, as junior minister to Neville Chamberlain. The two served at the Ministry of Health from 11 November 1924 to 4 June 1929, becoming friends and firm political allies. Wood's political standing was marked by his appointment as a civil commissioner during the general strike of 1926, In 1930 he was elected as the first chairman of the executive committee of the National Union of Conservative and Unionist Associations. and set up a national teleprinter service. For the telephone service, still mostly dependent on manual operators, the GPO introduced a programme of building new automated exchanges. For the postal service, the GPO built up a large fleet of motor vehicles to speed delivery, with 3,000 vans and 1,200 motor cycles. Wood was a strong believer in publicity; he set up an advertising campaign for the telephone system which dramatically increased the number of subscribers, and he established the GPO Film Unit which gained a high aesthetic reputation as well as raising the GPO's profile. Most importantly, Wood transformed the senior management of the GPO and negotiated a practical financial deal with HM Treasury. The civil service post of Secretary to the Post Office was replaced by a director general with an expert board of management. The old financial rules, by which all the GPO's surplus revenue was surrendered to the Treasury had long prevented reinvestment in the business; Wood negotiated a new arrangement under which the GPO would pay an agreed annual sum to the Treasury and keep the remainder of its revenue for investment. By the outbreak of the Second World War, Britain was producing as many new warplanes as Germany. By early 1940, Wood was worn out by his efforts, and Chamberlain moved him to the non departmental office of Lord Privy Seal, switching the incumbent, Sir Samuel Hoare, to the Air Ministry in Wood's place. Wood's job was to chair both the Home Policy Committee of the cabinet, which considered "all social service and other domestic questions and reviews proposals for legislation" and the Food Policy Committee, overseeing "the problems of food policy and home agriculture". He held this position for only a few weeks; the downfall of Chamberlain affected Wood in an unexpected way. In May 1940, as a trusted friend, Wood told Chamberlain "affectionately but firmly" that after the debacle of the British defeat in Norway and the ensuing Commons debate, his position as Prime Minister was impossible and he must resign. He also advised Winston Churchill to ignore pressure from those who wanted Lord Halifax, not Churchill, as Chamberlain's successor. Both men acted on Wood's advice. Churchill became Prime Minister on 10 May 1940; Wood was appointed Chancellor of the Exchequer on 12 May.
Қаржы канцлері және қайтыс болуы
Вудтың қазынашылыққа тағайындалуының себептерінің бірі Черчилльдің өте жек көретін қазіргі қазынашылық канцлері сэр Джон Саймоннан азат болуға асыққандығы болған сияқты. Бейбіт уақытта қазынашылық канцлері көбінесе премьер-министрден кейін кабинеттегі ең маңызды мүше болып саналады. Ол Парламентке төрт бюджет ұсынды. Оның біріншісі 1940 жылдың шілдесінде көп назарсыз өтті және оның ізашары жоспарлаған бірнеше шағын өзгерістерді күшіне енгізді. Одан да ұзақ мерзімді әсер еткені – сол айда экономикалық кеңесшілер кеңесін құруы болды, олардың ішіндегі ең белгілісі Джон Мейнард Кейнс тез арада қазынашылықтың толық уақытты кеңесшісі болып тағайындалды. Дженкинс 1941 жылдың сәуірінде Вудтың екінші бюджетіне Кейнстің ықпалын анықтады. Ол табыс салығының ең жоғары мөлшерлемесін 19 шиллинг 6 пенс (ондық валютада 97,5 пенс) етіп белгіледі және табыс салығын төлейтін азаматтардың санын екі миллионға арттырды; Ұлыбритания тарихында алғаш рет халықтың көпшілігі табыс салығын төлеуге міндетті болды. Ол 62 жаста еді. Вуд Майкл Фут, Фрэнк Оуэн және Питер Ховардтың (қазақша "Катон" псевдонимімен жазған) 1940 жылы жарық көрген «Кінәлі адамдар» кітабында еске алынды, бұл кітап қоғамдық тұлғалардың қарулануға жеткіліксіз дайындық жасауы мен нацистік Германияға ыңғайласуына қарсы шабуыл болды.
One of the reasons for Wood's appointment to the Treasury seems to have been Churchill's urgent desire to be rid of the incumbent Chancellor of the Exchequer, Sir John Simon, whom Churchill detested. In peacetime, the Chancellor of the Exchequer is often the most important member of the cabinet after the Prime Minister, He presented four budgets to Parliament. His first, in July 1940, passed with little notice, and brought into effect some minor changes planned by his predecessor. Of more long lasting impact was his creation in the same month of a council of economic advisers, the most notable of whom, John Maynard Keynes, was quickly recruited as a full time adviser at the Treasury. Jenkins detects Keynes's influence in Wood's second budget, in April 1941. It brought in a top income tax rate of 19s 6d (97½ pence in decimal currency) and added two million to the number of income tax payers; for the first time in Britain's history the majority of the population was liable to income tax. He was 62. Wood was referred to in the book Guilty Men by Michael Foot, Frank Owen and Peter Howard (writing under the pseudonym "Cato"), published in 1940 as an attack on public figures for their failure to re arm and their appeasement of Nazi Germany.