Эрнест Бевин: Британ саяхатшысы, профсоюз жетекшісі және мемлекет қайраткері

Кіріспе

Британдық кәсіподақ жетекшісі, саясаткер және мемлекет қайраткері (1881–1951) мемлекет қайраткері және саясатшы.

Эрнест Бевин (9 наурыз 1881 – 14 сәуір 1951) – британдық мемлекет қайраткері, кәсіподақ жетекшісі және Лейборист партиясының саясаткері. Ол 1922–1940 жылдары құдіретті Көлік және жалпы жұмысшылар одағының бас хатшысы болды және соғыс кезеңіндегі коалициялық үкіметте Еңбек және ұлттық қызмет министрі қызметін атқарды. Ол қарулы күштер мен отандық өнеркәсіптік өндіріс үшін британдық еңбек күшін барынша арттыруға, еңбек аспаптары мен бұзылыстарды азайтуға қол жеткізді. Оның ең маңызды рөлі 1945–1951 жылдардағы соғыстан кейінгі Лейборист үкіметіндегі Сыртқы істер министрі болып табылды. Ол Маршалл көмегін қамтамасыз етті, коммунизмге күшті қарсылық көрсетті және НАТО құруға көмектесті. Бевин сонымен қатар Британдық Сыртқы істер министрлігінің құпия үгіт-насихат бөлімі – Ақпараттық зерттеу департаментінің (ARD) құрылуына зор үлес қосты, ол дезинформация, антикоммунизм және отаршылдық пропагандасына маманданған. Бевиннің қызмет ету кезеңінде Үндістандағы британдық үкім аяқталды, Үндістанның және Шығыс және Батыс Пәкістанның (Бангладеш және Пәкістан) тәуелсіздігі жарияланды, сондай-ақ Палестина мандаты аяқталды және Израиль мемлекеті құрылды. Оның өмірбаяуын жазған Алан Буллок Бевиннің "19 ғасырдың бірінші жартысында Кастлерег, Каннинг және Палмерстон қалыптастырған дәстүрдегі сыртқы істер министрлерінің соңғысы" екенін айтты.

Ерте өмір

Бевин Англияның Сомерсет графтығындағы Уинсфорд ауылында дүниеге келді, анасы Диана Бевин 1877 жылдан бері өзін жесір деп есептейтін. Әкесі белгісіз. 1889 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін, жас Бевин жарты қарындасының отбасымен бірге Девон графтығындағы Копплстоунға көшіп өтті. Ол формальды білім аз алған; ол қысқа мерзімге екі ауыл мектебінде, содан кейін 1890 жылы басталып, 1892 жылы бітірген Кредитон қаласындағы Хэйворд мектебінде оқыды. Кейін ол бала кезінде отбасындағы сауатсыз ересектерге газетті оқып беруін сұрағанын еске алды. Он бір жасында ол жұмысшы болып жұмыс істеді, содан кейін Бристольде жүк көлігінің жүргізушісі болды, онда ол Бристоль социалистік қоғамына қосылды. 1910 жылы ол Док, Уорф, Риверсайд және жалпы жұмысшылар одағының Бристоль бөлімшесінің хатшысы болды, ал 1914 жылы одақтың ұлттық ұйымдастырушысы болды. Бевин ірі денелі, күшті адам болды және саяси беделге ие болған кезде салмағы артып, ауыр болды. Ол Батыс аймағына тән қалың акцентпен сөйлейтін, сондықтан бірде үкімет отырысындағылар оның «Хью мен Най (Гайтскелл мен Беван)» немесе «сен және мен» туралы айтып тұрғанын анықтау қиын болды. Ол баптист дін қызметкері ретінде сөйлеу өнерін дамытты, бірақ толық уақытты еңбек белсендісі болу үшін осы қызметтен бас тартты. Бевин Бристольдегі шарап сатушылардың бірінің шарапты татып көрушісі Флоренс Таунлидің қызына үйленді. Олардың бір қызы болды, оның аты Квин Милдред Уинн (6 мамыр 1911 – 31 қаңтар 2000). Флоренс Бевин (1968 жылы қайтыс болды) 1952 жылы Британ империясы орденінің Дам Командоры (DBE) атағымен марапатталды.

Көлік және жалпы жұмысшылар одағы

1922 жылы Бевин Ұлыбританияның ең ірі кәсіподағына айналған Транспорт және жалпы жұмысшылар одағының (TGWU) негізін қалаушы көшбасшыларының бірі болды. Одақтың Бас хатшысы болып сайланғаннан кейін ол елдің жетекші еңбек көшбасшыларының бірі және Еңбек партиясы ішіндегі ең күшті кәсіподақ жақтаушысы болды. Саяси тұрғыдан ол Еңбек партиясының оң қанатында болды. Ол коммунизмге және тікелей әрекеттерге қатысты қарсылық білдірді. Оның қарсыластары бұл, ішінара, антисемиттік алаңдаушылықтан туындады деді, бұл оған коммунизмді Ұлыбританияға қарсы "жұдайық қастандық" ретінде көрсетті. 1926 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы ереуілге қатысты, бірақ ынтасы жоқ еді. Бевин парламенттік саясатқа көп сенім артпады, бірақ партияның құрылған сәтінен бастап мүшесі болды және 1918 жылғы жалпы сайлауда Бристоль орталық округі үшін сәтсіз күресті. Ол коалициялық консерватор Томас Инскиптен жеңілді. Оның алғашқы Еңбек партиясының премьер-министрі Рамзи Макдональдпен қарым-қатынасы жақсы болған жоқ және 1931 жылғы экономикалық дағдарыс кезінде Макдональдтың консерваторлармен Ұлттық үкімет құрғанына таңқалмады, осының салдарынан Макдональд Еңбек партиясынан қуылды. 1931 жылғы жалпы сайлауда Бевин Еңбек партиясының қалған көшбасшыларының ықпалымен Гейтсхедтен үміткер болуға көндірілді, егер жеңіске жетсе, TGWU-ның бас хатшысы лауазымында қала беретіні туралы уағда берілді. Ұлттық үкімет үлкен жеңіске жетті, нәтижесінде Гейтсхед Либералды-ұлттық Томас Магнайға үлкен айырмамен жеңіліп қалды. Бевин мүшелеріне тікелей келіссөздер арқылы материалдық игіліктер ұсынуға сенетін кәсіподақ жетекшісі болды, ереуілді соңғы шара ретінде қолдануға дайын еді. Мысалы, 1930 жылдардың соңында Бевин Сауда-өнеркәсіптік одақтар конгресінің (Trades Union Congress) жұмыс күшінің кең ауқымына жалақылы демалыс беруді көздеген сәтті науқанына көмектесті. Бұл 1938 жылғы «Жалақымен демалыс туралы» заңға ұласты, ол 1939 жылдың маусым айына қарай шамамен 11 миллион жұмысшыға жалақымен демалысқа құқық берді.

Сыртқы саясат мүдделері

1930 жылдары Еңбек партиясы бөлініп, әлсіреген кезде Бевин консерваторлар басымдығы бар Ұлттық үкіметпен практикалық мәселелер бойынша ынтымақтастық жасады, бірақ осы кезеңде ол шетелдік саясатқа көбірек араласты. Ол фашизмге және британдықтардың фашистік державаларды бағындыру саясатына қатаң қарсы болды. 1935 жылы Фашистік Италияның Абиссинияға жасаған шабуылы үшін санкциялар салу керек деп, ол Еңбек партиясындағы бейбітшілдерге шабуыл жасады және партия конференциясында Еңбек партиясының жетекшісі Джордж Лэнсбериді "өзінің санасын сатуға тырысып" және оған не істеу керектігін айтуды сұрады деп айыптады. Бевиннің санкцияларды қолдауға бағытталған күш-жігері сәтті аяқталды, делегаттардың көпшілігі санкцияларды қолдады. Конференциядағы дауыс беруден кейін Лэнсбери отставкаға кетті, ал оның орнына оның орынбасары Клемент Аттли келді. Ол Лэнсбери мен Стаффорд Криппстің қатарында 1931 жылғы жалпы сайлауда осы партия таңбасымен қайта сайланған үш бұрынғы Еңбек министрінің бірі болды. 1935 жылдың қараша айында өткен жалпы сайлаудан кейін, жаңадан Парламентке оралған Герберт Моррисон Аттлиге қарсы күресті, бірақ жеңіліске ұшырады. Кейінгі жылдары Бевин Аттлиге, оны жеке түрде "кішкентай Клем" деп атаған, берік қолдау көрсетті, әсіресе 1947 жылы Моррисон мен Криппс Аттлиге қарсы тағы да сыбырлағанда. Бевин британдық одақтастық қатынастары жөніндегі екінші конференцияға британдық делегацияның құрамында қатысты. Конференция 1938 жылы Австралияның Сидней қаласындағы Лапстонда, Чатем Хаус пен Австралияның халықаралық істер институтының ұйымдастыруымен, барлық қолданыстағы Ұлт Достастығы елдерінен делегациялардың қатысуымен өтті.

Соғыс уақытындағы еңбек министрі

1940 жылы Уинстон Черчилль Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде елді басқару үшін барлық партиялық коалициялық үкімет құрды. Черчилль Бевиннің кәсіподақтардың бейбітшілікке шақыруына қарсылығымен және оның еңбекқорлығымен әсерленді (Черчилльдің сөзімен айтқанда, Бевин «менің өмірімде Еңбек партиясы танытқан ең көрнекті тұлға» болды). Ол Бевинді Еңбек және ұлттық қызмет министрі лауазымына тағайындады. Бевин сол кезде парламент депутаты болмағандықтан, туындаған конституциялық қайшылықты жою үшін оған жеделдетіп парламенттік орын табылды, және Бевин Лондонның Уондсворт Орталық сайлау округінен Парламент мүшесі (депутат) ретінде қарсылығызсыз сайланды. 1939 жылғы Төтенше жағдайлар (қорғаныс) заңы Бевинге еңбек ресурстарын және оларды бөлуді толық бақылауға беруге мүмкіндік берді, ол бұл бұрын-соңды болмаған билікті соғысты жеңуге ғана емес, соғыстан кейін кәсіподақтардың ұстанымын күшейтуге де пайдалануға ниеттенді. Бевин бірде: «Глэдстон 1860 жылдан 1930 жылға дейін Қаржы министрлігінде болды дейді. Мен 1940 жылдан 1990 жылға дейін Еңбек министрлігінде болам» деді, бұл оның доктриналарын Глэдстонның экономикалық саясаты Қаржы министрлігінің бағытын анықтағандай, Еңбек министрлігінде сақтап қалуға ұмтылғанын көрсетеді. Ол енгізген өнеркәсіптік келісімдер 1980 жылдардың басында Маргарет Тэтчер үкіметінің реформаларына дейін соғыстан кейінгі кезеңдегі әкімшіліктермен көп өзгермеді. Соғыс кезінде Бевинге көмір өнеркәсібінде жұмыс істеу үшін шамамен 48 000 әскери шақырушыны ауыстыру жүктелді (бұл жұмыскерлер «Бевин Бойз» деп аталды), және ол осы лауазымын жұмысшы табының жалақысын және еңбек жағдайларын жақсарту үшін пайдаланды. Ол сондай-ақ миллиондаған әскерилер мен азаматтық соғыс жұмыскерлерін бейбіт уақыттағы экономикаға қайтару үшін демобилизация жоспарын жасады. Бевин 1945 жылға дейін Еңбек министрі қызметін атқарды, одан кейін Еңбек партиясы коалициялық үкіметтен шықты. Жеңіс күні ол Черчилльдің қасында Уайтхоллдағы халыққа қарап тұрды.

In 1940, Winston Churchill formed an all party coalition government to run the country during the Second World War. Churchill was impressed by Bevin's opposition to trade union pacifism and by his appetite for work (according to Churchill, Bevin was by "far the most distinguished man that the Labour Party have thrown up in my time"). He appointed Bevin to the position of Minister of Labour and National Service. As Bevin was not actually an MP at the time, to remove the resulting constitutional anomaly, a parliamentary position was hurriedly found for him, and Bevin was elected unopposed to the House of Commons as Member of Parliament (MP) for the London constituency of Wandsworth Central. The Emergency Powers (Defence) Act 1939 gave Bevin complete control over the labour force and the allocation of manpower, and he was determined to use the unprecedented authority not just to help win the war but also to strengthen the bargaining position of trade unions in the postwar future. Bevin once quipped: "They say Gladstone was at the Treasury from 1860 until 1930. I'm going to be at the Ministry of Labour from 1940 until 1990," suggesting he aspired to have his doctrines remain at the Ministry of Labour as long as Gladstone's economic policies had governed the Treasury's approach. The industrial settlement he introduced remained largely unaltered by successive postwar administrations until the reforms of Margaret Thatcher's government in the early 1980s. During the war, Bevin was responsible for diverting nearly 48,000 military conscripts to work in the coal industry (the workers became known as the Bevin Boys), and he used his position to secure significant improvements in wages and working conditions for the working class. He also drew up the demobilisation scheme that ultimately returned millions of military personnel and civilian war workers into the peacetime economy. Bevin remained Minister of Labour until 1945 when Labour left the Coalition government. On VE Day, he stood next to Churchill in looking down on the crowd on Whitehall.

Сыртқы істер министрі

1945 жылғы жалпы сайлаудан кейін Атли Бевинді канцлер, ал Хью Далтонды сыртқы істер министрі етіп тағайындауды жоспарлаған, бірақ соңында шешімінен қайтып, оларды орнымен алмастырды. Мұның бір себебі Бевин мен Герберт Моррисон арасындағы шиеленісті қарым-қатынас болуы мүмкін, өйткені Моррисон Лейбористердің ішкі саясатында маңызды рөл атқаруға тиіс болған. Дипломаттар көбінесе жеке мектептерден таңдалып алынды, және Бевин туралы, сыртқы істер министрлігінде басқа қызметке, тіпті ескі және қатал лифтші қызметінен басқа, оны көзге елестету қиын деген пікір тарады. Бевинге жоғары баға берген сыртқы істер министрлігінің тұрақты хатшысы Александр Кадоган: "Ол өте көп біледі, қанша материал берілсе де оқуға дайын, оқығандарын түсінеді, өз пікірін қалыптастыра алады және өз (және біздің) ұстанымын кез келген адамға қарсы қорғай біледі" деп жазған.

Америка Құрама Штаттары

Тарихшы Мартин Х. Фолли Бевиннің бастапқыда Америкаға жақын болмағанын айтады. Оның орнына, ол Вашингтондағы елшілігіне Америка тарапынан келген сынды жоюға бағытталған Ұлыбритания туралы көзқарасты ұсынуға тырысты. Ол Ұлыбританияның проблемаларының бір бөлігінің себебі американдық жауапсыздық деп санайтын. Ол американдықтардың көзқарастарына наразы болды. Оның стратегиясы Вашингтонды Ұлыбританияның саясатын қолдауға көндіру болды, сондай-ақ Ұлыбритания американдық қолдауға лайық екенін және нацистерге қарсы күрестегі құрбандықтары үшін сыйақы алуға тиіс екенін дәлелдеді. Фолли Бевиннің салқынқанды прагматик, сөзсіз Америкаға жақын немесе Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігінің құлы емес екенін мәлімдейді. Бевиннің АҚШ-қа қатысты күрделі ұстанымын келесі цитата көрсетеді, ол Бевиннен неге оның үстелінің артында Джордж III-нің суреті ілулі тұрғанын сұраған американдық мейманға берген жауабы: "[Ол] менің қаһарманым. Егер ол осылай ақымақ болмағанда, сіз соғыста бізге көмектесуге жеткілікті күшті болмас едіңіз".

Қаржы

1945 жылы Ұлыбритания соғыстың салдарынан дерлік банкротқа ұшырады, бірақ әлемдік держава статусын сақтап қалу үшін үлкен әуе күшін және міндетті әскерге шақырылған армияны күйінде ұстап тұрды. Бевин елдің банкротқа ұшырауына жалғыз нақты балама ретінде, төмен пайыздық 3,75 миллиард долларлық ағылшын-американдық қарызды алуда маңызды рөл атқарды. Ол бастапқыда 5 миллиард доллар сұраған еді. Қайта құруға кеткен шығындар экспорттық табысты барынша арттыру үшін ішкі үнемдеуді қажет етті, ал Ұлыбританияның колониялары мен клиенттік мемлекеттері өздерінің резервтерін фунт стерлингінде "стерлингтік баланс" ретінде сақтауға міндетті болды. 1948-1950 жылдар аралығындағы Маршалл жоспарынан қосымша қаржы келді, оны қайтару қажет болмады, сонымен қатар Ұлыбританиядан бизнес практикасын жаңарту және сауда кедергілерін жою талап етілді.

Еуропа

Бевин Суық соғыстың басында Батыс Еуропаны әскери одаққа біріктірудің жолдарын іздеді. Алғашқы әрекеттерінің бірі – 1947 жылы Франциямен Дюнкерк шарты жасасу. Батыс Еуропа қауіпсіздігі жүйесіне берілгендігі оны 1948 жылы Брюссель шартына қол қоюға жетеледі. Бұл шарт Ұлыбритания, Франция, Бельгия, Нидерланды және Люксембургті ұжымдық қауіпсіздік үшін келісімге келтірді және 1949 жылы НАТО құрылуына жол ашты. НАТО, негізінен, кеңестік экспансияға қарсы қорғаныс шарасы ретінде құрылды, бірақ ол мүше елдерді жақындастыруға, әскерлерін параллель бағыттарда жаңғыртуға және Ұлыбританиядан қару-жарақ сатып алуға да мүмкіндік берді. Бевин Еуропа Кеңесінің құрылуына да зор үлес қосты, оның Статутына 5 мамырда 1949 жылы Лондонның Сент-Джеймс сарайында Бельгия, Дания, Франция, Ирландия, Италия, Люксембург, Нидерланды, Норвегия, Швеция және Ұлыбританияның Сыртқы істер министрлері қол қойды. Ұлыбритания Франциямен тығыз одақтас болып қала берді, және екі ел де 1960 жылға дейін американдықтар мен кеңестік өкілдермен бірге халықаралық саммиттерде маңызды серіктестер ретінде қарастырылды. Жалпы алғанда, бұл саясат 1950 жылдардың соңына дейін Ұлыбританияның сыртқы саясатын құрады, бірақ 1956 жылғы Суэц дағдарысының әсері және Континенттік Еуропаның экономикалық өркендеуі, оның көп бөлігі енді "Ортақ нарық" ретінде біріккендіктен, қайта қарауға себеп болды.

Империя

Бевин британ империясына қатысты сезімталдық танытпады, себебі ұлтшылдықтың артуы тікелей басқаруды енді мүмкін етпейді деп санады. Ол 1947 жылы Үндістаннан және көршілес колониялардан британдықтардың жылдам шығуын мақұлдаған Кабинет мүшесі болды. Дегенмен, Ұлыбритания Таяу Шығыста клиенттік мемлекеттер желісін сақтап (1952 жылға дейін Египет, 1959 жылға дейін Ирак және Иордания) және Кипр мен Суэц сияқты жерлерде (1956 жылға дейін) маңызды базаларын ұстады, сондай-ақ Африканың бір бөлігін көп жылдар бойы бақылауда ұстауды жоспарлады. Бевин Шығыс Африкада үлкен жаңа база құрылысын мақұлдады. Бевин былай деп жазды: «Бізде отаршылдық империяның материалдық ресурстары бар, егер біз оларды дамытсақ, онда біз АҚШ немесе Кеңес Одағына бағынышты емес екенімізді анық көрсете аламыз». Ол кезде колониялық экспорттан жылына 150 миллион доллар табыс түсті, оның көп бөлігі Малайя каучугі, Батыс Африка какаосы, және Батыс Индиядан қант пен сизаль болды. 1948 жылдың соңына қарай колониялық экспорт соғысқа дейінгі деңгейден 50%-ға жоғары болды, ал 1948 жылдың бірінші жартысында колониялық экспорт Ұлыбританияның импортының 10,4%-ын құрады. Соғыстан кейін Ұлыбритания Франция мен Нидерландыға Француз Индоқыстаны мен Голланд Ост-Индиясындағы отарларын қайта құруға көмектесті, бұл үшінші күштік одақтың құрылуына әкелуі мүмкін деп үміттенді. Бевин Париждегі британдық елшісі Дафф Купермен келісіп, Дюнкерк шарты осы бағыттағы қадам болады деп санады және Купер алғаш ұсынған кезде Эденнің 1944 жылғы қарсылығы, мұндай қадамдар кеңестіктерді наразылыққа ұшыратуы мүмкін деген ойы енді қолдануға жарамайды деп ойлады. 1947 жылдың желтоқсанында Бевин АҚШ Ұлыбританияның «Орта Шығыстағы стратегиялық, саяси және экономикалық позициясын» қолдайды деп үміттенді (бірақ бұл орындалмады). 1950 жылдың мамырында Бевин Лондондағы сыртқы істер министрлерінің мәжілісінде «АҚШ билігі бізді Еуропамен экономикалық интеграцияны біз ойлағаннан да кеңірек қабылдауға итермелеуге дайын көрінеді» деді. Ол Еуропалық көмір және болат қауымдастығын құру жөніндегі Шуман жоспарына сілтеме жасады. 1950 жылдың мамырында ол АҚШ және Ұлтақ Достастығымен байланыстарының арқасында Ұлыбритания «басқа еуропалық елдерден өзгеше және олармен толыққанды интеграцияға қабілетсіз» екенін айтты.

Bevin was unsentimental about the British Empire in places for which the growth of nationalism had made direct rule no longer practicable. He was part of the Cabinet that approved a speedy British withdrawal from India in 1947 and neighbouring colonies. However, Britain still maintained a network of client states in the Middle East (Egypt until 1952, Iraq and Jordan until 1959) and major bases in such places as Cyprus and Suez (until 1956) and expected to remain in control of parts of Africa for many more years. Bevin approved the construction of a huge new base in East Africa. Bevin wrote that “we have the material resources in the Colonial Empire, if we develop them which will show clearly that we are not subservient to the United States or to the Soviet Union”. Colonial exports then earned $150 million a year, mostly Malayan rubber, West African cocoa, and sugar and sisal from the West Indies. By the end of 1948, colonial exports were 50% higher than before the war, and in the first half of 1948, colonial exports accounted for 10.4% of Britain's imports. After the war, Britain helped France and the Netherlands recover their Far Eastern colonies in the French Indochina and Dutch East Indies in the hope that could lead towards the formation of a third superpower bloc. Bevin agreed with Duff Cooper, the British Ambassador in Paris, that the Dunkirk Treaty would be a step in this direction and thought that Eden's objection in 1944, when Cooper first proposed it, that such moves might alienate the Soviets no longer applied. In December 1947, Bevin hoped (in vain) that the US would support Britain's "strategic, political and economic position in the Middle East". In May 1950 Bevin told the London meeting of foreign ministers that “the United States authorities had recently seemed disposed to press us to adopt a greater measure of economic integration with Europe than we thought wise”. He was referring to the Schuman Plan to set up the European Coal and Steel Community. In May 1950, he said that because of links with the US and the Commonwealth, Britain was “different in character from other European nations and fundamentally incapable of wholehearted integration with them”.

Қырғи қабақ соғыс

Бевин коммунистерге және кеңестік режимге қарсы тұрақты көзқараста болды. 1946 жылы өткен конференцияда Кеңес Одағының сыртқы істер министрі Вячеслав Молотов британдық ұсыныстарды қайталап сынап, кеңестік саясатты қорғады. Бевин шектен шығып, ашуланып, министрге қарай ұмтылып, "Менің шыдамым таусылды!" деп айқайлады. Оны күзет қызметкерлері тоқтатып қалды. Ол АҚШ-ты Суық соғыстың басында коммунизмге қарсы белсенді сыртқы саясат жүргізуге ынталандырды. Корея соғысындағы британдық әскери операциялардың жақтаушысы болды. Соғыстан кейінгі әлемнің екі маңызды институты – НАТО және соғыстан кейінгі Еуропаға көмек көрсету мақсатындағы Маршалл жоспары, осы жылдарда Бевиннің күш-жігерінің нәтижесінде құрылды. Бұл саясат консерваторлардың саясатынан көп ерекшеленбеді ("Антони Иден семіріп кетті ме?" деген әзілдер тарады), бұл кейбір лейбористтік депутаттардың наразылығын тудырды. Олар 1945 жылғы парламентте "Солға бет бұру" тобын құрып, солшыл бағытты сыртқы саясатты ілгерілетуге тырысты. 1950 жылы Бевин Қытай Халық Республикасын мойындауды ұсынды.

Атомдық бомба

Атли мен Бевин британдық атом бомбасын жасау туралы шешімді, еңбекші партияның кеңесшіл бағытталған топтарының қарсылығына қарамастан, бірлесіп қабылдады, Бевин осы топтарды жек көретін. Шешім шағын министрлер кабинеті комитеті тарапынан құпия түрде қабылданды. Бевин 1946 жылғы қазанда комитетке: "Біз бұл нәрсені қалай болса да, қанша тұрса да осында жасауымыз керек. Оның үстіне, оның үстінде қанды Ұлыбритания туы (Юнион Джек) желбіреуі керек" деді. Бұл мәртебе мен ұлттық қауіпсіздік мәселесі болды. Құнына байланысты бомбаға қарсы болған министрлер Хью Далтон мен сэр Стаффорд Криппс 1947 жылғы қаңтарда соңғы шешім қабылданған отырыстан шеттетілді.

Палестина мен Израиль

Бевин Палестинаға мандат аяқталған және Израиль мемлекеті құрылған кезеңде сыртқы істер министрі болды. 1945 жылғы британдық сайлау кезінде Лейбористер 1939 жылғы Ақ кітапты күштен шығаруға, Палестинаға еврейлердің еркін көшіп келуіне, тіпті арабтарды көшіруге рұқсат беруге және Палестинаны еврей мемлекетіне айналдыруға уәде берді. Бірақ Бевин билікке келгеннен кейін бұл уәдесін дереу бұзды, себебі ол Таяу Шығыстағы британдық гегемонияны қорғауды қалады және Балфур декларациясының өзін қателік деп санады. Ол еврей мемлекеті «расалық мемлекет» болып қалуы мүмкін деп қорқынышпен қарады. Бевиннің саясаты 1945 және 1947 жылдар аралығында Палестинада британдық қауіпсіздік күштері мен сионистік бүлікшілер арасында соғысқа алып келді. Бевинмен таныс, сионистік Лейбористік партияның депутаты Ричард Кросман соғыстың «еврейлерге сабақ беріп үйретуге бір адамның қажырлы ниетінен» туғанын айтты. Бевин бұл сыртқы саясат саласындағы британдық мақсаттарға – жағдайды бейбітшілікпен шешуге және халықтың қалаусыз көшірілуіне жол бермеуге – қол жеткізе алмады. Бевиннің Таяу Шығыс жағдайын шешу әдісіне қатысты бірнеше сарапшылардың ішінде Дэвид Лейч оның дипломатиялық шеберлігі жеткіліксіз деп санайды. Лейч Бевиннің жаман жағдайды одан да нашарлатуға бейім екенін, себебі ол ойсыз, тікенді сөздер айтқан. Бевин, сөзін жеткізуден тартынбаған адам болғандықтан, көптеген адамдарға сезімсіз болған пікірлер білдірді. Оны антисемиттік көзқарастармен айыптады. Оның айтқан сөздерінің арасында ең көп наразылық тудырғаны – АҚШ президенті Гарри Трумэн Ұлыбританиядан Холокосттан аман қалған 100 мың еврей босқынын, Палестинаға көшіп келуге ниеттенгендерді дереу қабылдауға талап еткен кезде айтқан сөзі болды. Бевин Лейбористік партияның отырысында американдық қысымның себептерін түсіндірді: «Америкада, әсіресе Нью-Йоркте, 100 мың еврейді Палестинаға орналастыру туралы үгіт-насихат жүргізіліп жатыр. Менің Америкада дұрыс түсінілмесем деп үміттенемін, егер мен бұл ұсынысты ең таза ниетпен жасадым десем. Олар Нью-Йоркте еврейлердің көп болуын қаламайды». Ол АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джеймс Бёрнстің айтқандарын қайталап отырды. Бевиннің өмірбаяуын жазған Алан Буллок Бевиннің жеке антисемитизмге ұшырағаны туралы пікірлерді қабылдамады. Ұлыбританияның экономикалық әлсіздігі және АҚШ-тың қаржылық қолдауына тәуелділігі (1946 жылы Ұлыбритания үлкен американдық қарыз алды, ал Маршалл жоспары 1947 жылдың ортасында басталды) оған Палестина саясаты бойынша американдық қысымға мойынсұнудан басқа амал қалдырмады. 1947 жылдың қаңтарында Лондон конференциясында еврей тарапы бөлінуді, ал араб тарапы араб көпшілігін құрайтын біртұтас мемлекетті қабылдауға дайын болды. Екеуі де британдық билік астында шектеулі автономияға келісуге құлық танытпады. Келісімге келе алмағандықтан, Бевин мәселені Біріккен Ұлттар Ұйымына берумен қорқытты. Бұл қауіп екі тарапқа да әсер етпеді, еврей өкілдері Бевиннің әрекетіне сенбегендіктен, ал араб өкілдері БҰҰ Бас Ассамблеясында өздерінің ісі жеңіске жетеді деп ойлағандықтан. Сондықтан Бевин «БҰҰ-дан Палестина мәселесін қарастыруды сұрайтынын» жариялады. Бір аптадан кейін, Ұлыбританияның Палестинада қалу стратегиясы сол жылдың тамызында Үндістаннан кету ниеті жарияланғанда жойылды. Еврей және араб қауымдастықтары арасындағы қақтығыс мандат аяқталғанға дейін күшейе берді. Ұлыбританияның Палестинадан соңғы шығарылуы Израильдің Тәуелсіздік декларациясымен және 1948 жылғы Араб-Израиль соғысының басталуымен белгіленді, онда бес араб мемлекеті қауымдастықтар арасындағы шайқасқа араласты. Араб әскерлеріне ең тиімді мемлекет – Иордания жетекшілік етті, оның әскери күштері британдық офицерлермен оқытылып, басқарылды. Соғыс Израильдің жеңісімен аяқталды, ол БҰҰ еврей мемлекетін құруға тағайындаған аумақтан басқа, БҰҰ араб мемлекетін құруға тағайындаған мандат аумағының көп бөлігін де бақылауға алды. Қалғаны Иордания мен Египет арасында бөлінді. Жүздеген мыңдаған, басым көпшілігі арабтар тұратын, бейбіт тұрғындар жер аударылды. Бевин еврей экстремистік топтары – Иргун мен Лехи, көбінесе Стерн Бандасы деп аталатын топтардың британдық әскерлерге жасаған шабуылдарынан ашуланды. Хагана Король Давид қонақүйін бомбалауға дейін тікелей шабуылдар жасаған жоқ, содан кейін ол заңсыз көші-қонмен айналысты. Бевин Иракпен Портсмут шартын (1948 жылдың 15 қаңтарында қол қойылды) келісті, ол Ирактың сыртқы істер министрі Мұхаммед Фадель әл-Жамалидың мәлімдемесіне сәйкес, Палестинадан арабтардың барлық аумақты жылдам басып алуын қамтамасыз ету үшін британдық тараптың Палестинадан шығуын қамтитын шарт болды.

Bevin was Foreign Secretary during the period when the Mandate for Palestine ended, and the State of Israel was created. During the 1945 British election, Labour pledged that to revoke the White Paper of 1939, permit free Jewish immigration to Palestine, and even the transfer of Arabs, and turn Palestine into a Jewish state. However, in office, Bevin immediately broke this promise, wanting to protect British hegemony in the Middle East and viewing the Balfour Declaration itself as a mistake. He feared that a Jewish state could become a "racial state". Bevin's policies would spark a war between British security forces and Zionist insurgents in Palestine between 1945 and 1947. Richard Crossman, a pro Zionist Labour MP who knew Bevin, said the war was fueled almost entirely by "one man's determination to teach the Jews a lesson." Bevin failed to secure the stated British objectives in that area of foreign policy, which included a peaceful settlement of the situation and the avoidance of involuntary population transfers. Regarding Bevin's handling of the Middle East situation, at least one commentator, David Leitch, has suggested that Bevin lacked diplomatic finesse. Leitch argued that Bevin tended to make a bad situation worse by making ill chosen abrasive remarks. Bevin, undeniably a plain spoken man, made some remarks that struck many as insensitive. Critics have accused him of being antisemitic. One remark which caused particular anger was made when US President Harry Truman was pressing Britain to immediately admit 100,000 Jewish refugees, survivors of the Holocaust who wanted to immigrate to Palestine. Bevin told a Labour Party meeting the reasons that he thought were behind the American pressure: pressure was being applied because "There has been agitation in the United States, and particularly in New York, for 100,000 Jews to be put in Palestine. I hope I will not be misunderstood in America if I say that this was proposed by the purest of motives. They did not want too many Jews in New York." He was merely restating what he said had been told to him by James F. Byrnes, the US Secretary of State. Bevin's biographer Alan Bullock rejected suggestions that Bevin was motivated by personal antisemitism. Britain's economic weakness and its dependence on the financial support of the United States (Britain had received a large American loan in 1946, and the Marshall Plan began in mid 1947) left him little alternative but to yield to American pressure over Palestine policy. At the reconvened London Conference in January 1947, the Jewish negotiators were prepared to accept only partition and the Arab negotiators only a unitary state, which would automatically have had an Arab majority. Neither would accept limited autonomy under British rule. When no agreement could be reached, Bevin threatened to hand the problem over to the United Nations. The threat failed to move either side, the Jewish representatives because they believed that Bevin was bluffing and the Arab representatives because they believed that their cause would prevail before the UN General Assembly. Bevin accordingly announced that he would "ask the UN to take the Palestine question into consideration." A week later, the strategic logic of Britain retaining a presence in Palestine was removed when the intention to withdraw from India in August that year was announced. The fighting between the Jewish and Arab communities continued to escalate until the end of the Mandate. Britain's final withdrawal from Palestine was marked by the Israeli Declaration of Independence and the start of the 1948 Arab Israeli War, when five Arab states intervened in the intercommunal fighting. The Arab armies were led by Jordan, the most effective state, whose military forces were trained and led by British officers. The war ended with Israel, in addition to the territory assigned by the UN for the creation of a Jewish state, also in control of much of the Mandate territory that had been assigned by the UN for the creation of an Arab state. The remainder was divided between Jordan and Egypt. Hundreds of thousands of overwhelmingly Arab civilians had been displaced. Bevin was infuriated by attacks on British troops carried out by the more extreme of the Jewish militant groups, the Irgun and Lehi, commonly known as the Stern Gang. The Haganah carried out less direct attacks until the King David Hotel bombing, when it restricted itself to illegal immigration activities. Bevin negotiated the Portsmouth Treaty with Iraq (signed on 15 January 1948), which, according to Iraqi Foreign Minister Muhammad Fadhel al Jamali, was accompanied by a British undertaking to withdraw from Palestine in such a fashion as to provide for swift Arab occupation of all its territory.

Кейінгі өмірі

Денсаулығы нашарлағандықтан, Бевин 1951 жылдың наурыз айында Лорд-привитінің мөрі болып тағайындалды. "Мен лорд емеспін, жеке кеңесші де емеспін, мөр де емеспін", - деген сөзді айтқан екен. Ол келесі айда жүрек талмасынан қайтыс болды, әлі де қызыл жәшігінің кілті оның қолында болды. Оның күлі Вестминстер аббаттығында жерленді. 1952 жылы Стаффорд Криппстің қайтысымен, Клемент Атли (сол кезде Оппозиция жетекшісі) BBC арқылы құрмет көрсету үшін сөз сөйлеуге шақырылды. Оған диктор Франк Филлипс көмектесті. Сөзден кейін Филлипс Атлиді қонақ бөлмесіне шақырып, ішімдік ішкенде, сұрақ қойды: "Сіз сэр Стаффордты сағынасыз ба, мырза?" Атли оған тіке қарап: "Сіз Эрни Бевинды білесіз бе?" деді. "Мен онымен танысқанмын, мырза", - деп жауап берді Филлипс. "Міне, мен сағынған адам". Джеймс Чутер Эде, Бевин Сыртқы істер министрлігінде қызмет еткен кезде (және оның қайтысынан кейін бірнеше ай бойы) Черчилль, Атли, Кейнс және тағы да көптеген маңызды тұлғалармен бірге жұмыс істеді. Бевиннің өмірбаяуын жазған Алан Буллок Чутер Эдеден Бевин туралы ойын сұрағанда, ол былай деп жауап берді: "Еңбек қозғалысында кездескен ең ірі тұлға ол болды ма? Мен кез келген қозғалыста кездескен ең ірі адам ол еді". Бевиннің бюсті Девон Маншнсқа қарап, Оңтүстік Лондондағы Тули көшесіндегі бұрынғы Сент-Олав гимназиясының алдына қойылды. Бевиннің беделі артып, оған көптеген наградалар ұсынылды, бірақ ол олардың барлығынан бас тартты.

Бағалаулар

Мартин Фолли Бевиннің сыртқы істер министрі қызметіне қатысты бағалаулар екі бағытқа бөлінеді деп санайды. Британдық архивтер ашылғаннан кейін, тарихшылар, биограф Алан Буллок жетекшілігімен, Бевинды британдық дипломатия тарихындағы ұлы тұлғалардың бірі деп мойындады. Олар оның сыртқы саясатқа үстемдік еткенін, мінез-құлқының күшімен және көрегендігімен Сыртқы істер министрлігін басқарғанын, әсіресе АҚШ-пен тығыз одақтастықтағы Ұлыбританияның әлемдік аренадағы жаңа рөлін, НАТО-ны қолдауын және партиясының сол қанаты ұсынғандай, Ұлыбританияның бейтарап үшінші күш ретіндегі баламасын қабылдамағанын айтты. Ол АҚШ-ты Ұлыбританияның, әсіресе Грекияның, жүктемесінің бір бөлігін өз мойнына алуға ықпал етті. Осы арқылы ол Трумэн доктринасы, Маршалл жоспары, НАТО және «суық соғыс» арқылы АҚШ-ты көшбасшылыққа итеруде маңызды рөл атқарды. Дегенмен, 1980-жылдардың соңында ревизионистік көзқарас пайда болды. Ол Бевинды шеңберлі ойлы антикоммунист ретінде көрсетеді және жаңа сыртқы саясатта Сыртқы істер министрлігінің үлесін бағалайды. Осы тұжырымдама бойынша, Бевин Ұлыбританияны Еуропадағы жетекші күшке айналдыру мүмкіндігінен қол үзіп, Американың бағынышты құралына айналды.

Танымал мәдениетте

Бевин Кевин МакМонагл ойнаған Джек Торнның 2023 жылғы «When Winston Went to War with the Wireless» пьесасында маңызды рөлде бейнеленді.