Pandanales тәртібі: Гүлді өсімдіктер тобының сипаттамасы
Pandanales
Pandanales гүлді өсімдіктері: жіктеме, молекулалық филогенетика, 5 тұқымдасы, 1610 түрі. Субтропикалық аймақтарда таралған. Өсімдіктер әлемі туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Монокотты гүлді өсімдіктер тобы
Order of monocot flowering plants
Pandanales, пандалар немесе бұрандалы қарағайлар – Angiosperm Phylogeny Group және Angiosperm Phylogeny Web жүйелеріндегі монокотты топқа жататын гүлді өсімдіктер тобы. Монокотар ішінде Pandanales лилиоидты монокотарға топтастырылған, онда олар Dioscoreales тобымен туыс. Дәстүрлі түрде бұл топта әртүрлі жүйелерде әртүрлі отбасылар болған, бірақ қазіргі классификация негізінен молекулалық филогенетикаға негізделген, әртүрлі морфологияға қарамастан, бұрын көптеген отбасыларды сыртқы ұқсастықтарына байланысты басқа топтарға жатқызған. Топтың өкілдері субтропиктік аймақтарда таралған және ағаштар, бұталар, жүзімдер, сондай-ақ шөптесін өсімдіктерді қамтиды. Топ 5 отбасыны, 36 туысты және шамамен 1610 түрді құрайды.
Pandanales, the pandans or screw pines, is an order of flowering plants placed in the monocot clade in the Angiosperm Phylogeny Group and Angiosperm Phylogeny Web systems. Within the monocots Pandanales are grouped in the lilioid monocots where they are in a sister group relationship with the Dioscoreales. Historically the order has consisted of a number of different families in different systems but modern classification of the order is based primarily on molecular phylogenetics despite diverse morphology which previously placed many of the families in other groupings based on apparent similarity. Members of the order have a subtropical distribution and includes trees, shrubs, and vines as well as herbaceous plants. The order consists of 5 families, 36 genera and about 1,610 species.
Сипаттама
Панданальдер өте әртүрлі, олардың ішінде тропикалық жаңбырлы ормандар мен жағалау аймақтарындағы ірі ағаш тәрізді өсімдіктер, өрмелегіш өсімдіктер мен лианалар, сондай-ақ өте кішкентай ахлорофилдік (микогетеротрофтық) және сапрофиттік шөптесін орман төбесінде өсетін түрлер бар. Бұл синапоморфияларды сенімді анықтауды қиындатты, бірақ тримерияның жоғалуы олардың көпшілігін басқа лилиоидты монокотттардан ажыратады. Панданальдер тобы өте өзгермелі және анықтау қиын гүлдер морфологиясымен ерекшеленеді, әсіресе, аталықтардың саны мен құрылымы, сондай-ақ көптеген басқа да белгілерімен. Кейбір түрлерде репродуктивті құрылымдардың құрамы мен ұйымдастырылуына қатысты әртүрлі пікірлер бар. Бұл топқа монокотттардың басқа топтарымен салыстырғанда ерекше белгілері бар өсімдіктер кіреді. Мысалы, аналық репродуктивті мүшесі және гүлдің басқа бөліктерімен салыстырғандағы орналасуы. Pandanaceae және Stemonaceae тұқымдастарына жататын кейбір түрлерде гүлдер тек бір карпельден тұрады, ал хлорофилл жоқ Triuridaceae тұқымдасында карпельдер бір-бірінен бөлек болады. Шындығында, Triuridaceae-дегі гүлдер морфологиясы бұл топтағы ең "типі" емес болып табылады.
Pandanales are highly diverse including large arboraceous plants of tropical rainforests and coastal areas, climbing vines and lianas, as well as very small achlorophyllous (mycoheterotrophic) and saprophytic herbaceous forest floor species. This has made it difficult to reliably define synapomorphies, but the loss of trimery distinguishes many of them from other lilioid monocots. The Pandanales order is distinctive with its highly variable and hardly definable floral morphology, especially the number of stamens and their structure as well as many other characteristics. In some of the members, different interpretations exist regarding the composition and organization of the reproductive structures. The order includes plants with traits that seem atypical when compared to other groups of monocots. A good example is the female reproductive organ and its position relative to other parts of the flower. Some of the species included in the families Pandanaceae and Stemonaceae show flowers formed from only one carpel, while in the Triuridaceae, a family that lacks chlorophyll, the carpels are free from each other. In fact, the Triuridaceae possess the least "typical" flower morphology in the order.
Ангиоспермдер филогенезиялық тобы
APG III жүйесі (2009) Pandanales тұқымдастарын бір жапырақтыларға жатқызады. APG III және APG II жүйелері бұл рет бойынша бес туысқандықты қамтиды.
The APG III system (2009) places the Pandanales in the monocots. Both the APG III and APG II systems include five families in this order.
Тарату
Орденге жататын түрлер негізінен әлемнің тропикалық және субтропикалық аймақтарында, Жаңа және Ескі әлемде (Африка, Оңтүстік Америка, Австралия және Азияны қоса алғанда) кеңінен таралған. Сондай-ақ, Қытайда осы орденге жататын бір түр кездеседі.
The order contains members mainly distributed in all the tropical and subtropical regions of the world, both New and Old World (including Africa, South America, Australia and Asia). Also, a species is present in China.
Экология
Түрлер әр түрлі экологиялық топтарға жатады, олардың ішінде тропикалық бұталар, лианалар және ағаштар, шөлейт өсімдіктері, микогетеротрофтар, сондай-ақ әртүрлі шөптесін өсімдіктер бар.
The species are members of various ecological groups, including tropical shrubs, lianas and trees, xerophytic plants, mycoheterotrophs, as well as different herbaceous representatives.
Қолданылуы
Бұл реттің бірнеше түрі себет және кілем тоқуға қолданылатын жазық, бау тәрізді жапырақтарды өндіреді; Панданус (Pandanaceae) Океания аймағында шатыр, себет және мата жасау үшін пайдаланылады, ал Карлдудовика пальмата (Cyclanthaceae) жапырақтарынан Панама шляпалары тоқылады. Стемона сияқты басқа да түрлері дәстүрлі қытай медицинасында қолданылады және емдік қасиеттері бар. Кейбір түрлері жәндіктерге қарсы күресу үшін қолданылады. Панданустың кейбір түрлері әшекей өсімдіктері ретінде өсіріледі. Pandanus amaryllifolius Оңтүстік-Шығыс Азияда тағамдардың дәмін жақсарту үшін жиі қолданылады, ал karuka (Pandanus julianettii) Жаңа Гвинеядағы негізгі тағам болып табылады.
Several species in this order produce strap like leaves used for basketry and mats; Pandanus (Pandanaceae) is used across Oceania for thatch, basketry, and to make cloth, and Carludovica palmata (Cyclanthaceae) leaves are made into Panama hats. Other members as Stemona are present in traditional Chinese medicine and possess medical properties. Some species are used as insecticides. Some species of Pandanus are used as ornamentals. Pandanus amaryllifolius is a common food flavoring in Southeast Asia and karuka (Pandanus julianettii) is a staple food in New Guinea.