Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық мыс өндіру компаниясы
American copper mining company
Cyprus Mines Corporation – ХХ ғасырдың басында Кипрде орналасқан американдық кен өндіру компаниясы. 1914 жылы Чарльз Г. Гунтер ежелгі кітаптарда аралдың мысқа бай екенін оқып, сондай-ақ аймақтағы үміттендіретін ежелгі римдік шлак қалдықтарын байқағаннан кейін Скуриотисса аймағында іздеу-талдау жұмыстарын бастады. Компания 1916 жылы полковник Сили В. Мадд, оның ұлы Харви Сили Мадд және тау-кен инженері/іскерлес Филип Вайзман құрған. Оның отбасы Маддтармен бірге Кипр тау-кендерінің басты иелері болды, ол 1970-жылдардың басына дейін, Amoco компаниясына сатылғанға дейін сақталды.
The Cyprus Mines Corporation was an early twentieth century American mining company based in Cyprus. In 1914, Charles G. Gunther began prospecting in the Skouriotissa area after reading in ancient books that the island was rich in copper and noticing promising ancient Roman slag heaps in the area. The company was established in 1916 by Colonel Seeley W. Mudd, his son, Harvey Seeley Mudd, and mining engineer/business partner, Philip Wiseman, whose family, along with the Mudds, were the primary owners of Cyprus Mines until the early 1970s when it was sold to Amoco.
Тарих
Бастапқыда шахта қиындыққа тап болды, бірақ ақырында кедергілер жеңіліп, шахта пайда табуға мүмкіндік алды. Түрік және грек кипрліктері жұмысқа алынды, ал Скоуриотисса қаласы көптеген кеншілердің көшіп келуіне байланысты өркендеді. Корпорация жұмыскерлерге қатысты ескі үлгідегі, әкешелік көзқарас танытты және шахтаның маңында компаниялық қала құрды. Харви Сили Мадд Кипр тау-кен корпорациясындағы тәжірибесінің, ол құрған инженерлік колледжде – Харви Мадд колледжінде гуманитарлық ғылымдарды дамытуға ықпал еткенін айтты. Кипр тау-кен корпорациясы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін нацистік Германияға мыс жеткізіп тұрды. Компания Германияға мыс сатудың бір бөлігінің нацистік әскер үшін қару-жарақ жасауға қолданылатынын білгенімен, соғысқа дейінгі кезеңде Германия көптеген елдермен ресурстар саудалағандықтан, кеннің иесі бұл экспортты тоқтату Кипрге зиян келтіретінін мәлімдеді. Дегенмен, олар Гитлердің еврейлерді қуғындау саясатына алаңдады және 1938 жылдың соңында CMC өзінің өкілімен бірлесіп, бұрынғы бизнес серіктестеріне Германиядан қашуға көмектесу үшін көмек қорын құрды. 1948 жылы Панкипрлік еңбек федерациясы және түрік кипрлік кәсіподақтар ұйымдастырған ұзақ ереуілдер болды. Бастапқы бес күндік ереуілді ұзартқаннан кейін, кәсіподақ үкіметтен араласуды сұрады. Үкімет жалақының төмен еместігіне байланысты тергеу бастай алмайтынын мәлімдеді. 1955 жылға қарай компанияның Кипрдегі мыс кен орындары аралдың ең ірі өнеркәсібіне айналып, жылына шамамен миллион тонна мыс экспорттады. Маддтың Кипрдегі мыс кен орындары аралдың 2000 тұрғынын жұмыспен қамтып, аралдың жылдық кірісінің 25 пайызынан астамын құрады. Cyprus Mines компаниясы қызметкерлеріне аралдағы орташа жалақыдан 15-20 пайыз жоғары төледі. Компания қызметкерлері үшін 65 төсектік заманауи аурухананы, көптеген арзан бағалы үйлерді салды және отбасылары үшін мектептер, спорт клубтары, әлеуметтік орталықтар мен жазғы лагерьлерді ұйымдастыруға көмектесті. 1974 жылы Түркияның Кипрге басып кіруінен кейін компанияның жұмыс істеп тұрған кен орындарының бірі мен өңдеу зауыты Солтүстік Кипрдегі атысты тоқтату желісінің солтүстігіне түсті, ал компанияның қалған кен орындары Жасыл желінің ар жағында қалды. Бұл шешілмейтін мәселеге байланысты Кипр тау-кен корпорациясы Кипрден шығып кетті, ал Мавровуни кен орны мен өңдеу зауыты Кипр Республикасының үкіметі бақыламайтын аймақта қалды.
Initially the mine struggled, but eventually obstacles were overcome and the mine produced money. Turkish and Greek Cypriots were hired, and the town of Skouriotissa became a hub as many miners moved there. The corporation took an old style, paternalistic attitude towards workers, building a company town around the mine. Harvey Seeley Mudd claimed his experience with the Cyprus Mines Corporation influenced him to push the study of humanities in the engineering college he started, Harvey Mudd College. The Cyprus Mines Corporation provided copper to Nazi Germany right up until the start of the World War II. Although the company knew that some of its copper sales to Germany would be used to produce weapons for the Nazi military, at a time before the war when Germany traded for resources with many countries, the owner of the mine argued that stopping those exports would have adversely affected Cyprus. They were, however, disturbed by Hitler's policy of Jewish persecution, and in late 1938, CMC established a relief fund along with their agent to help former business associates get out of Germany. Long strikes took place in 1948, organized by the Pancyprian Federation of Labour and the Turkish Cypriot trade unions. After extending the initial five day strike, the union asked for government intervention. The government declared that they could not start an inquiry since wages were not substandard. As of 1955, the company's copper mines on Cyprus had become the island's largest industry, exporting nearly a million tons of copper a year. Mudd's copper mines on Cyprus supported 2,000 of the island's inhabitants and provided more than 25 percent of the island's entire annual revenue. Cyprus Mines paid its employees 15–20 percent above the island average. The company ran an up to date, 65 bed hospital for its employees, built scores of low cost houses for them to live in, and helped to run schools, sports clubs, welfare centers, and summer camps for their families. One of the operating mines and the company's processing plant fell north of the cease fire line in Northern Cyprus following the Turkish invasion of Cyprus in 1974, whilst the rest of the company's mines were the other side of the Green Line. Given this insurmountable problem, the Cyprus Mines Corporation pulled out of Cyprus and the Mavrovouni mine and processing plant remained in an area not controlled by the government of the Republic of Cyprus.
Таразы
Көптеген кен орындарындағыдай, кенді өңдеуден қалған қалдықтар мәселе тудырады, бірақ Кипр үшін олар да тиімді болды. Римдіктер Кипрде қалдырған мыс қалдықтарының табылуы мен талдануы компанияның құрылуына және Кипрдің қазіргі экономикалық дамуына маңызды үлес қосты. 2006 жылға дейін қалдықтарды тазалау жоспарланбаған. Компания жұмыс істеген кездегідей, Кипр қоршаған ортаны қалпына келтіруге қаражат жұмсамастан, кен өндіруден алынған бұрынғы экономикалық пайданы сақтап қалуды жөн көреді, әсіресе енді кен орындарынан табыс түспейтінімен және ластанған жерлерді пайдалану да мүмкін емес екенімен байланысты, қазіргі Кипрдың тазалауға төлеуге шамасы жетпейді деп мәлімдейді. Жергілікті шаруалар цитрус жемістерінің өнімділігінің ластанған шаңның салдарынан төмендегенін айтады. Жергілікті жемістерді зерттеу нәтижесінде ауыр металдардың жоғары деңгейі, сондай-ақ жемістердің мөлшері мен сапасының нашарлағаны анықталды. Кеннің салдары Кипр экологиялық белсенділері мен қоғамдық ұйымдар үшін маңызды мәселеге айналуда. NOTOC
As in most mines, the tailings, waste left over from processing ore, are a problem, although in Cyprus' case they were also a boon. The discovery and analysis of copper tailings left on Cyprus by Romans had been important factors in the founding of the company and the modern economic development of Cyprus. As of 2006, there are no plans to clean up the tailings. As the company did while it operated, Cyprus prefers to retain the past economic benefits of mining without spending funds on environmental remediation, particularly with no more income from the mines nor the use of the polluted land surrounding those mines, asserting that modern Cyprus has no way to pay for the cleanup. Local farmers claim that citrus crop yields have been reduced by contaminated dust blowing in. Studies of local fruit have found high heavy metal levels and decreased fruit size and quality. The effect of the mine is a growing issue for Cypriot environmentalists and NGOs. NOTOC
Шығарындылар
Климаттық есеп беру институтының мәліметтері бойынша, Кипр Amax 2017 жылға дейін жаһандық өндірістік парниктік газдар эмиссиясының 0,1%-ына жауапты болды.
According to the Climate Accountability Institute, Cyprus Amax was responsible for 0.1% of global industrial greenhouse gas emissions up to 2017.
Құрама және сатып алулар
1979 жылы Cyprus Mines Corporation компаниясы Amoco Corporation компаниясына сатылды. Amoco Кипрді әртараптандырылған, бүкіл әлемге тараған тау-кен компаниясына айналдырды. 1985 жылы Amoco Cyprus Minerals компаниясын бөліп шығарды. 1986 жылы Кипр Аризона штатының Тусон қаласының жанындағы Сиеррита мыс және молибден кенішін сатып алды. 1988 жылдың шілдесінде Cyprus Minerals Майамидегі (Аризона штаты) Inspiration кеніші мен балқыту кешенін сатып алды. Salt River жобасынан арзан бағамен электр энергиясын алуға жасалған келісім мерзімі біткен соң, Cyprus Minerals мыс балқыту зауытына ISASMELT пешін орнатты. Бұл Mount Isa Mines Limited және Австралия үкіметінің Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation ("CSIRO") бірлесіп әзірлеген ISASMELT технологиясының алғашқы ірі масштабты қолданылуы болды. 1993 жылы AMAX пен Cyprus Minerals Company бірігіп, Cyprus Amax Minerals Company құрды. Cyprus Amax әлемдегі молибден мен литийдің, сондай-ақ мыс пен көмірдің жетекші өндірушісі болды. Компания 24 штат пен алты континентте жұмыс істеді. 1999 жылдың соңында Cyprus Amax Minerals компаниясын Phelps Dodge Corporation сатып алды, ал оны 2007 жылы Freeport McMoRan (NYSE: FCX) сатып алып, әлемдегі ең ірі мыс өндіруші компанияны құрды.
In 1979 Cyprus Mines Corporation was acquired by Amoco Corporation. Amoco expanded Cyprus into a diversified worldwide mining company. Amoco spun off Cyprus Minerals Company in 1985. In 1986, Cyprus acquired the Sierrita copper and molybdenum mine near Tucson, Arizona. In July 1988, Cyprus Minerals bought the Inspiration mine and smelting complex in Miami, Arizona. With the expiry of an agreement to purchase electricity at a favorable rate from the Salt River Project, Cyprus Minerals installed an ISASMELT furnace in its copper smelter. This was the first large scale installation of the ISASMELT process, which was developed jointly by Mount Isa Mines Limited and the Australian government's Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation ("CSIRO"). In 1993, AMAX merged with the Cyprus Minerals Company to form Cyprus Amax Minerals Company. Cyprus Amax was the world's leading producer of molybdenum and lithium, and a leading producer of copper and coal. The company had operations in 24 states and on six continents. In late 1999, Cyprus Amax Minerals was acquired by Phelps Dodge Corporation, which in turn was acquired by Freeport McMoRan (NYSE: FCX) in 2007, forming the world's largest copper producer.