Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық ғарышкер (туған 1958)
Dutch astronaut (born 1958)
Андре Куйперс (; туған 5 қазан 1958) – голландиялық дәрігер және Еуропа ғарыш агенттігінің ғарышкері. 2004 жылғы 19 сәуірде "Союз ТМА-4" ұшырылған кезде ол екінші голландиялық азамат, үшінші Голландияда туған және бесінші голландия тілінде сөйлейтін ғарышкер атанды. Куйперс 11 күннен кейін "Союз ТМА-3" көлігімен Жерге оралды. Куйперс ғарышқа қайта оралған алғашқы голландиялық ғарышкер. 2009 жылғы 5 тамызда Нидерландтың экономикалық істер министрі Мария ван дер Ховен Куйперстің Халықаралық ғарыш станциясының (ХҒС) 30 және 31 экспедицияларына ғарышкер ретінде таңдалғанын жариялады. Ол 2011 жылғы 21 желтоқсанда ғарышқа ұшырылып, 2012 жылғы 1 шілдеде Жерге оралды.
André Kuipers (; born 5 October 1958) is a Dutch physician and ESA astronaut. He became the second Dutch citizen, third Dutch born and fifth Dutch speaking astronaut upon launch of Soyuz TMA 4 on 19 April 2004. Kuipers returned to Earth aboard Soyuz TMA 3 11 days later. Kuipers is the first Dutch astronaut to return to space. On 5 August 2009, Dutch minister of economic affairs Maria van der Hoeven, announced Kuipers was selected as an astronaut for International Space Station (ISS) Expeditions 30 and 31. He was launched to space on 21 December 2011 and returned to Earth on 1 July 2012.
Жеке өмір және білім
Андре Куйперс 1958 жылғы 5 қазанда Нидерландының Амстердам қаласында дүниеге келген. Ол 1977 жылы Амстердамдағы орта мектепті бітіріп, 1987 жылы Амстердам университетінен медицина мамандығы бойынша білім алды. Ол үйленген, үш қызы мен бір ұлы бар. Жастық шағы туралы сұрақтарға жауап берген кезде, Куйперс өмір бойы ғарышкер болуды армандағанын айтты. 1998 жылы Еуропалық ғарышкерлер тобына іріктелгенде оның арманы шын болды.
André Kuipers was born on 5 October 1958 in Amsterdam, in the Netherlands. He graduated from high school in Amsterdam in 1977, and received a medical degree from the University of Amsterdam in 1987. He is married and has three daughters and a son. When interviewed about his youth, Kuipers stated that he dreamed of becoming an astronaut ever since he was a teenager. His dreams became reality when he was selected to the European Astronaut Corps in 1998.
Ғарыш ұшу тәжірибесі
Кейперс екі ғарыш миссиясына қатысты: алғашқысы – 2004 жылғы DELTA миссиясы. 2009 жылдың мамыр айында ол бельгиялық астронавт Франк де Виннеге қосалқы құрам ретінде көмектесті, ол кейіннен экспедиция 21 командирі атанды, оның алты айлық миссиясының соңғы кезеңінде. 2011 жылдың 21 желтоқсанында Куйперс екінші ғарыш сапары PromISSe бағдарламасымен 30-шы және 31-ші экспедицияларға ұшырылды. Ол 2012 жылдың 1 шілдесінде Жерге қайтып оралды.
Kuipers has flown two space missions: first the DELTA mission in 2004. In May 2009, he served as the backup of Belgian astronaut Frank de Winne, who later became the Expedition 21 commander, during the later part of his six month mission. On 21 December 2011, Kuipers was launched for his second spaceflight PromISSe on Expedition 30 and Expedition 31. He returned to Earth on 1 July 2012.
Ұшыру және сүйрелу
2004 жылдың 19 сәуірінде таңертең Куйперс және оның әріптестері – Геннадий Падалка (Ресей) және Майкл Финке (АҚШ) «Союз FG» зымыранының үстіне орнатылған «Союз TMA 4» ғарыш кемесімен Халықаралық ғарыш станциясына (ISS) қарай ұшырылды. Екі күннен кейін ғарыш кемесі ISS-ке қатесіз жалғасты.
Using the Soyuz TMA 4, mounted atop a Soyuz FG rocket, Kuipers and his fellow cosmonauts Gennady Padalka (Russia) and Michael Fincke (USA) rocketed towards the ISS in the early morning of 19 April 2004. The spacecraft flawlessly docked to the ISS two days later.
Тәжірибелер
Өзінің DELTA миссиясының бір бөлігі ретінде Куйперс орбитада физиология, биология, микробиология, медицина, технологиялық даму, физика және Жерді бақылау сияқты кең ауқымды салаларды қамтитын 21 эксперимент жүргізді. Технологиялық даму саласындағы эксперименттердің бірі энергияны үнемдеу үшін жарықтандыруды жетілдіруге қатысты. Куйперстің экспериментінің бір бөлігі болған "Аргес" жобасы Эйндховен технологиялық университеті мен Philips Electronics компаниясының тапсырысымен жүзеге асырылды. Ең танымал эксперименттердің бірі – өсімдіктердің өсуі: "Ғарыштағы тұқымдар". Куйперс Нидерландыдағы бастауыш мектеп оқушыларымен бірлесіп, орбитадағы және Жердегі өсімдіктердің өсу нәтижелерін салыстырды.
As part of his DELTA mission, Kuipers conducted 21 experiments in orbit on a wide range of subjects: physiology, biology, microbiology, medicine, technological development, physics and Earth observation. One of the experiments in the field of technological development was related to the development of more energy efficient lighting. The so called Arges project, of which Kuipers' experiment formed a part, was commissioned by Eindhoven University of Technology and Philips Electronics. Maybe the best known experiment involved plant growth: Seeds in Space. Kuipers cooperated with primary school children in the Netherlands to compare results of plant growth from orbit with those from Earth.
Құтқару
Падалка мен Финке 9-шы экспедиция экипажы ретінде ISS-те алты ай бойы қалды. Kuipers 30 сәуірде ұшырылғаннан кейін шамамен он бір күннен кейін Жерге оралды, ал оған ISS экипажының келіп жатқан мүшелері – Александр Калери (Ресей) және Майкл Фоул (АҚШ) қосылды, осылайша олар ISS-тегі алты айлық міндеттемелерін аяқтады.
Padalka and Fincke remained on board the ISS for six months, as the Expedition 9 crew. Kuipers returned to Earth nearly eleven days after launch on 30 April, joined by departing ISS crew members Alexander Kaleri (Russia) and Michael Foale (US), who thereby ended their six month stay on board the ISS.
30/31 экспедициясы
2008 жылдың 26 қарашасында Нидерландтың экономика министрі Мария ван дер Ховен 2011 жылы Куйперс үшін екінші, алты айлық миссияны іске қосуды ұсынды. Сол сөйлеуінде ол ХҒС жобасын қосымша "бірнеше" миллион еуромен қолдайтынын мәлімдеді. Куйперс ХҒС-ның 30 және 31-ші экспедицияларына іріктелінген алғашқы ғарышкер болды. 2011 жылдың 21 желтоқсанында Куйперс "Союз ТМА-03М" ғарыш кемесімен екі экипаж мүшесімен бірге – Ресей Ғарыш агенттігі "Роскосмос" космонавты Олег Кононенко және НАСА өкілі Дон Петтитпен бірге ұшырылды. Олар 2011 жылдың 23 желтоқсанында станцияға жетті, олардың "Союз" кемесі Ресейлік "Рассвет" модуліне қосылды. Олар 2012 жылдың 1 шілдесінде Жерге қайтып оралды, олардың "Союз ТМА-03М" кемесі Қазақстан даласына қонды.
On 26 November 2008, Dutch minister of economic affairs Maria van der Hoeven pushed for a second, six month mission for Kuipers in 2011. In the same speech, she said she would support the ISS project with an extra "few" million euros. Kuipers was the first astronaut to be selected for ISS Expeditions 30 and 31. Kuipers launched on 21 December 2011 on the Soyuz TMA 03M flight with his two fellow crew members Cosmonaut Oleg Kononenko from the Russian Space Agency Roscosmos, and Don Pettit from NASA. They arrived at the station on 23 December 2011 when their Soyuz docked to the Rassvet module on the Russian side. They returned to Earth on 1 July 2012, when their Soyuz TMA 03M touched down in the steppe of Kazakhstan.