Арнульф де Монтгомери: Уэльс, Ирландия және Норман аристократиясының өкілі

Кіріспе

Арнульф де Монтгомери (1066 жылы туған, 1118/1122 жылдары қайтыс болған) – ағылшын-нормандық магнаты. Ол Роджер де Монтгомери мен Мейбл де Беллемнің кіші ұлы болды. Арнульфтің әкесі Нормандия мен Англияның маңызды магнаты болды және он бірінші ғасырдың соңында Уэльске англо-нормандықтардың шапқынында белсенді рөл атқарды. Монтгомерилердің уэльстіктерге қарсы жеңістерінен кейін Арнульф Пенбрукте бекінді, онда топырақ пен ағаштан құрылған қамал салынды және ол, әдетте, Пенбрук графы атағымен марапатталды. Он екінші ғасырдың басында Арнульф өкіметке жетті, оның иелігіне бұрынғы Уэльс патшалығы Дехьюбарттың көп бөлігі, сондай-ақ Йоркширдегі әртүрлі жерлер кірді. Мансабының осы шыңына жеткеннен кейін көп ұзамай, Арнульф үлкен ағасы Роберт де Беллемеге Англия королі Генрих I-ге қарсы бүлікке көмектесті. Осы шамада Арнульф Мюнстер королі Мюрхертах Уа Брианның қызына үйленді, бұл Англия тәжіне қарсы әскери қолдау алуға жасалған әрекет болған сияқты. Алайда, бүлік толығымен жеңіліске ұшырағаннан кейін Монтгомерилер заңнан тыс деп жарияланып, елден қуылды, ал Арнульф келесі жиырма жылдай уақытын Ирландия мен Нормандияда көшпенді өмір сүріп өткізді. Арнульфтің мансабы англо-норман аристократиясының кіші ұлдарына берілген мүмкіндіктерді көрсетеді. Арнульф 1118 және 1122 жылдары аралығында қайтыс болған болуы мүмкін. Ирландиядағы Талск қаласында Арнульфтің есімі және 1122 жылғы жазуы бар қабір тасы сақталған. Арнульф пен оның әйелі Лафракоф (Мюнстер королі Мюрхертах Уа Брианның қызы) 1115 жыл шамасында дүниеге келген Алиса есімді бір қызының болғаны белгілі; алайда, Europäische Stammtafeln мәліметтеріне сәйкес, Арнульф пен Лафракофтың Роберт және Алиса есімді екі баласы болды, олардың ұрпақтары болған.

Өмірбаян

Арнульф шамамен 1060-шы жылдардың соңында, мүмкін 1066 жылы туған. Ол Роджер де Монтгомери, Иемуа виконты және Мейбл де Беллемнің кіші ұлы болды. Арнульфтің ата-анасы шамамен 1050 жылы үйленген. Оның анасы Вильям де Беллемнің қызы және кейіннен оның мұрагері болды. Нормандия герцогинясы Матильданың тәрбиешісі ретінде Роджер және оның үлкен ұлдары 1066 жылғы Англияға нормандықтардың жорылысына қатыспады. Уильям 1067 жылы Нормандияға патша ретінде оралғанда, Роджер онымен бірге Англияға оралды және оған кең аумақтар берілді, соның ішінде Арундел мен Чичестердің Суссекс аймақтары, содан кейін Шропшир графтығы. Арнульф тарихи жазбаларда алғаш рет осы кезде пайда болады, ол және оның ағасы Роджер де Пуату 1082/1083 жылдары Уильямның олардың әкесіне Туарн Норман аббаттығына берген жерді растауына куә болды. 1088 жылы Роджер және кем дегенде үш ұлы Англия королі Вильгельм Руфусты тақтан құлатуға қатысты, оны Нормандия герцогы Роберт Куртозбен алмастыруды көздеді. Бұл бүлік бірнеше дереккөздерде, мысалы, тоғызыншы-он екінші ғасырлардағы ағылшын-саксон жылнамасында және он екінші ғасырлардағы Chronicon ex chronicis, Gesta regum Anglorum және Historia Anglorum мәтіндерінде сипатталған. Ағылшын-саксон жылнамасының "E" нұсқасына сәйкес – төртіншісінің жалғыз замандас дерегі – Роберт Куртоздың жақтастары Байо епископы Одоны тұтқындап, осылайша Рочестер қамалына бақылау алды. Бұл дереккөз бүлікке қатысқан бірнеше жетекші тұлғаларды, соның ішінде Роджердің аты-жөні аталмаған үш ұлын анықтайды. Бұл ағалар Роджердің үлкен ұлдары Роберт де Беллем, Хью де Монтгомери және Роджер де Пуату болуы мүмкін, бірақ соңғысы бүлікке қатыспаған және үшінші ағасы шын мәнінде Арнульф болған деуге болады. Көтеріліс толық сәтсіздікке ұшыраса да, король Роджерге ешқандай жаза бермеді және Роджер де Пуатуға он бірінші ғасырдың Domesday Book кітабында көрсетілгендей, бұрынғы иелігіндегі көптеген жерлерді қайтаруға рұқсат берді.

Arnulf was likely born in the late 1060s, possibly about 1066. He was a younger son of Roger de Montgomery, Vicomte of the Hièmois and Mabel de Bellême. Arnulf's parents likely married in about 1050. His mother was a daughter of, and eventual heiress of, William de Bellême, Lord of Alençon. As tutor to Matilda, Duchess of Normandy, Roger and his eldest sons did not embark on the 1066 Norman invasion of England. When William returned to Normandy as king in 1067, Roger accompanied him back to England, and was granted extensive lands, including the Sussex rapes of Arundel and Chichester, followed by the county of Shropshire. Arnulf makes his first appearance in the historical record at about this time when he and his elder brother, Roger de Poitou, witnessed William's confirmation of their father's grant to the Norman abbey of Troarn in 1082/1083. In 1088, Roger and at least three of his sons participated in plot to eject William Rufus, King of England from the throne with the intent to replace him with Robert Curthose, Duke of Normandy, William Rufus' elder brother. This rebellion is documented by several sources, such as the ninth to twelfth century Anglo Saxon Chronicle, and the twelfth century texts Chronicon ex chronicis, Gesta regum Anglorum, and Historia Anglorum. According to the "E" version of the Anglo Saxon Chronicle—the only strictly contemporary source of the four—Robert Curthose's followers captured Odo, Bishop of Bayeux and thereby gained control of the castle of Rochester. This source identifies several leading members of the insurrection, including three unnamed sons of Roger. Whilst it is possible that these brothers were Roger's eldest sons Robert de Bellême, Hugh de Montgomery, and Roger de Poitou, it is not impossible that the latter took no part in the rising, and that the third brother was in fact Arnulf himself. Although the rebellion was an ultimate failure, the king imposed no penalty upon Roger, and allowed Roger de Poitou to be reinstated with most of the lands that the eleventh century Domesday Book shows he previously held.

Көтеріліңіз

Арнульфтің әкесі Уэльс маршы деп аталатын аймақтағы Англия мен Уэльс шекарасында қоныстанған патшаның үш жақын серігінің бірі болды. Англо-нормандардың алғашқы нақты енуі 1070 жылдары болғанмен, Уэльсте тұрақты маркерлер қоныстары 11-ғасырдың соңғы онжылдығына дейін жоспарланбады. 1093 жылы маркер лордтары Брайхиниогта Дехьюбарт патшасы Рис ап Тьюдврды шабуылдап өлтірді. Замандастары Ристің құлауын Уэльстегі патшалықтың аяқталуы деп есептеді, ал оның өлімі Арнульф сияқты адамдар пайдаланған билік вакуумын қалдырды. Осылайша, оңтүстік-батыс Уэльстің гвалодедтері ("елдері") – Цередигон және Дифед жаулап алынып, басып келгендер қоныстанды. Бұл сақина тәрізді құрылыс екі толқынды шығанақтың арасындағы ең биік нүктеде орналасқан, дәл сол жерде бүгінгі Пемброк қамалы тұр. Алғашқы қамалдан ештеңе қалмаса да, 12-ғасырғы Itinerarium Kambriæ оны "қарақ пен шөптен салынған жұқа бекініс" деп сипаттайды. Вильям Руфус кейіннен Арнульфты өз қамалындағы иелікпен марапаттады. Арнульфтің Пемброк графы етіп тағайындалғанын көрсететін мол дәлел бар. Мысалы, оған Ансельм, Кентерберий архиепискобы, Itinerarium Kambriæ, 12-ғасырғы Vita Anselmi, 12-ғасырғы Historia ecclesiastica, 13 және 14-ғасырғы Brut y Tywysogyon, 12-ғасырғы Warenne Chronicle және Сент-Мартин де Сес аббаттығының картуляриясы латын стиліндегі атаулар берді. Пемброк қамалы батыс Уэльстегі басқа англо-нормандардың немесе ағылшын бекіністерінен айырмашылығы, ешқашан уэльстіктердің қолына түскен жоқ. 1097 мен 1108 жылдар аралығында Арнульфтің Пемброктағы кастеляны Джеральд де Виндзор Рис ап Тьюдврдың қызы Нестке үйленді. Brut y Tywysogyon мәлімдегендей, Арнульф Ристің жас ұлы Хайвелді тұтқындап, түрмеге қамады, бірақ кейін дене жарақаттарынан кейін қашып кетті. Арнульф Пемброкта бекініп алғаннан кейін Англияда тұрып, Джеральдты Пемброкта өзінің де-факто костосы немесе басқарушысы ретінде қалдырды. 1094 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Арнульфтің ағасы Хью де Монтгомери Шрусбери графтығын мұра етті. Сақталған деректер бауырластардың тығыз байланыста болғанын көрсетеді. Екі жыл ішінде олар алыс орналасқан Ла-Саув-Мажор аббаттығына бірлесіп қайырымдылық жасады. Сонымен қатар, Арнульф 1095–1098 жылдарға дейінгі келісімшартта Хью де Монтгомеридің аббаттыққа дапифер беруіне куә болды. Сент-Мартин де Сес аббаттығына латынша жазылған келісімшартта Арнульф өзінің ата-бабалары, мырзалары, достары және "өте жақын ағасы Хью" ("carissimi fratris sui Hugonis") атынан сыйлық берді. Бұл келісімшарттағы нақты сөздер оның ағасына деген шынайы сезімін көрсетеді, сондай-ақ Вильям Руфустың бұл мұраны мойындауға ниеттенгенін көрсетеді. Арнульфтің бекінісі осы тас қамалмен Пемброк графы Уильям Маршал ауыстырылды, ал құрылысты соңғысының мұрагерлері мен ізбасарлары жалғастырды. 11-ғасырдың соңында Уэльстің саяси жаулап алуының нәтижесінде англо-нормандар шіркеуі Уэльс шіркеуін бағындыруға және пайдалануға тырысты. Англия коронасының көзқарасы бойынша Уэльс шіркеуі оқшауланған, ескірген, бұрмаланған және өткенге қарайтын еді. Керісінше, англо-нормандар өздерін діни реформаторлар деп санады және уэльстіктерге өздерінің стандарттары мен тәжірибелерін таңуға тырысты. Англо-нормандар өздерінің шіркеулік билігін Уэльске епископтарды тағайындау және бақылау арқылы жүзеге асырды. 1093 жылдың желтоқсанында Кентерберий архиепископы болып тағайындалғаннан кейін бір жыл ішінде Ансельм Гламорган және Сент-Дэвидс епископтарын уақытша қызметтен шеттетуге мәжбүр болды, бұл епархиялық аумақтар Кентерберидің шіркеулік билігіне қарасты екенін көрсетті. 1095 жылдың мамырында Сент-Дэвидс епискобы Вильфрид Ансельммен келісімге келді. Соңғысы өз кезегінде Сент-Дэвидс епархиясында жер иеленген бірнеше жетекші англо-нормандарды ескертіп, оларды Вильфридті өздерінің епископы деп санауға және одан әділетсіз тартып алған жерлерін, ондықтарын және шіркеулерін қайтаруға шақырды. Ансельм ерекше атап өткен екі маркер лорды – Арнульф және Роберт де Беллем. Шындығында, 1097 жылы Арнульфтің Пемброктағы басқарушысы Джеральдтың Сент-Дэвидс жерін қиратуы туралы 13 және 14-ғасырғы Brenhinedd y Saesson, Brut y Tywysogyon, 11-13-ғасырғы Annales Cambriæ-ның "B" және "C" нұсқаларында жазылған. Архиепископтың досы болғандықтан, Арнульф Ансельмнің бұл шақыруын басқалардан гөрі көбірек құрметтеген болуы мүмкін. 1098 жылы Хью де Аванш, Честер графымен бірге Хью де Монтгомери Гвин...

Arnulf's father was one of three close supporters of the king who were settled along the Anglo Welsh border, in a region known as the Welsh marches. Although the first real penetration of Anglo Norman power occurred in the 1070s, it wasn't until the last decade of the eleventh century that more permanent marcher settlements were envisaged in Wales. In 1093, encroaching marcher lords engaged and slew Rhys ap Tewdwr, King of Deheubarth in Brycheiniog. Contemporaries marked Rhys' fall as the end of kingship amongst the Welsh, and his demise left a power vacuum in which men such as Arnulf seized upon. The south west Welsh gwladoedd ("countries") of Ceredigion and Dyfed were thus overwhelmed and settled by the conquering incomers. This ringwork, strategically seated on the highest point of a promontory between two tidal inlets, sat on the site where the castle of Pembroke stands today. Although nothing now remains of the original castle, it is described by the twelfth century Itinerarium Kambriæ as a "slender fortress built of stakes and turf". William Rufus subsequently rewarded Arnulf with a lordship seated at his castle. There is substantial evidence indicating that Arnulf was, in fact, made Earl of Pembroke. For example, he was accorded forms of the Latin style comes by Anselm, Archbishop of Canterbury, Itinerarium Kambriæ, the twelfth century Vita Anselmi, the twelfth century Historia ecclesiastica, the thirteenth and fourteenth century Brut y Tywysogyon, the twelfth century Warenne Chronicle, and the cartulary of the abbey of Saint Martin de Sées. The castle at Pembroke is remarkable in the fact that, unlike other Anglo Norman or English fortresses in west Wales, it never fell into the hands of the Welsh. At some time between 1097 and 1108, Arnulf's castellan at Pembroke, Gerald de Windsor, married Rhys' daughter, Nest. According to Brut y Tywysogyon, Arnulf captured and imprisoned Rhys' young son, Hywel, before the latter was able to escape after suffering certain bodily injuries. Having established himself at Pembroke, Arnulf appears to have resided in England, leaving Gerald at Pembroke as his de facto custos or steward. On his father's death in 1094, Arnulf's elder brother, Hugh de Montgomery, inherited the earldom of Shrewsbury. Surviving sources reveal that the brothers were closely associated with each other. Within two years they made a joint grant to the far off abbey of La Sauve Majeure. Furthermore, Arnulf appears to have witnessed a grant of Hugh de Montgomery's dapifer to the abbey, in a charter dated to 1095–1098. In a Latin grant to the abbey of Saint Martin de Sées, Arnulf bestowed a donation on behalf of his ancestors, lord, friends, and "very dear brother Hugh" ("carissimi fratris sui Hugonis"). Although the particular wording in this grant may reveal genuine affection for his brother, and that William Rufus intended to acknowledge this inheritance as well. Arnulf's fortress was replaced with this stone castle by William Marshal, Earl of Pembroke, and further construction was continued by the latter's heirs and successors.]] Partly as a result of the political conquest of Wales in the late eleventh century, the Anglo Norman Church endeavoured to subjugate and exploit the Welsh Church. From the perspective of the English Crown, the Welsh Church was isolated, archaic, deviant, and backward looking. Conversely, Anglo Normans regarded themselves as religious reformers, and sought to impose their own standards and practices upon the Welsh. One way in which the Anglo Normans imposed their ecclesiastical authority upon the Welsh was through the appointment and control of bishops. Within a year of his consecration as Archbishop of Canterbury in December 1093, Anselm temporarily suspended the Welsh bishops of Glamorgan and St David's, revealing that these diocesan territories had fallen under Canterbury's ecclesiastical authority. In May 1095, Wilfrid, Bishop of St David's came to terms with Anselm. In turn, the latter admonished several leading Anglo Normans holding lands in the diocese of St David's, urging them to regard Wilfrid as their bishop, and to return the lands, tithes, and churches that they had unjustly seized from him. Two marcher lords specifically singled out by Anselm were Arnulf and Robert de Bellême. In fact, the ravaging of the lands of St Davids in 1097 by Arnulf's steward at Pembroke, Gerald, is recorded by the thirteenth and fourteenth century Brenhinedd y Saesson, Brut y Tywysogyon, the "B" and "C" versions of the eleventh to thirteenth century Annales Cambriæ. As a friend of the archbishop, Arnulf may have been more liable to respect this call of restraint from Anselm than from anyone else. In 1098, together with Hugh d'Avranches, Earl of Chester, Hugh de Montgomery led a summer invasion of Gwynedd. Although the Anglo Normans easily defeated the Welsh defenders, the attackers were later overwhelmed on Anglesey in an encounter with the forces of Magnús Óláfsson, King of Norway. Arnulf appears to have learned of his brother's fate about a month later in Normandy, since he travelled to Sées, and founded a priory of the abbey's monks at Pembroke in dedication to the memory of Hugh de Montgomery and his father. Although Arnulf may well have hoped to inherit his brother's title and lands, William Rufus granted them to Arnulf's older brother Robert de Bellême, who had captured Helias de la Flèche, Count of Maine only months before, dutifully handing the count over to the king.

Төмендеу

XII ғасырдың басында Монтгомерилер Англияның ең беделді әулеттерінің бірі болды. Осы кезде Роберт де Беллем өзінің билігінің шыңына жетті және ол Англо-норман әлеміндегі ең күшті және табысты магнат болған көрінеді. Монтгомери мен Беллем отбасыларының кең континенттік жерлерін мұралаудан басқа, Шрусбери графтығына және Арунделдің зорлауына ие болған Роберт де Беллем сонымен қатар Ноттингемшир мен Оңтүстік Йоркширдегі Тикхилл құрметіне ие болды. Сонымен қатар, Роберт де Беллем өзінің әйелінің мұралық құқығымен Понтье деген шағын, бірақ маңызды континенталды округке ие болды. Оның ағасы Роджер де Пуату Англияның солтүстік-батысындағы ең күшті магнаттардың бірі болды, Ланкашир, Ноттингемшир, Эссекс, Йоркшир және Саффолк жерлерін иеленді. Ол әйеліне Ла-Марке аймағын иеленуге құқық алды. Олардың ағасы Арнульф болса, Пемброк графтығын иеленген, бұл бұрынғы Дехьюбарт патшалығының өзегін құраған көрінеді. Арнульф Шампан графтығының бұрынғы иегері Одоның құлдырауынан кейін Холдернс иелігін алды. Роберт құрлыққа қашып кеткенде, аман қалған дереккөздер Арнульф пен басқа да тағдыры жаман көтерілісшілердің Ирландияға паналағанын болжайды. Әрине, Gesta regum Anglorum Muirchertach пен Генри арасындағы қарым-қатынастың нашарлағанын атап өтті. Бір ықтималдық - бұл оқиға Мюрчертахтың Монтгомерилермен одақтасуы және олардың бүлігіне қатысқаны салдарынан болған. Сонымен қатар, Historia ecclesiastica Арнульф пен басқа да норманндар Мюрчертахқа әскери жағынан көмектескенін, әрине, Магнустың өзіне қарсы күштерге қарсы екенін айтады. Алайда, соңғысы Мюрчертахтың әскерлеріне қарсы шайқаста құлағаннан кейін, бұл деректе ирландтардың норманндарға қарсы бұрылғандығы және Мюрчертах Арнульфты Ирландиядан мүлдем қуғандығы айтылады. Шын мәнінде, бұл жазбадағы мәліметтер қате болуы мүмкін, өйткені Магнус Мюрчертахтың адамдарына емес, Улайдтарға қарсы құлаған сияқты. Арнульфтің Ирландиядан қашқаны және Мюрчертахтың оған қарсы жаулығы туралы мәлімдеме де қате болуы мүмкін, әсіресе Мюрчертах пен Анселмнің Арнульфке қатысты хаттары ескерілгенде. Ирландия мен Англия монархтары арасындағы мұндай арадастық Арнульф Мюрчертахтың король сотында тұрып жатқан кезде жүргізілген сияқты. Кез келген жағдайда, Historia ecclesiastica сақтаған жазбалар Генрихтің тұсында Ирландияға ағылшын жалдамалы әскерінің қатысқанын дәлелдеуі мүмкін. Арнульфтің Ирландияда Мюрчертахтың атынан шабуыл жасағаны және 1102 жылы Мюрчертахтың негізгі қарсыласы, Cenél nEógain патшасы Домналл Мак Локланды жеңу үшін Магнус пен Арнульфпен некелік одақ жасағаны мүмкін. Мюрчертах Арнульфты Магнустың болашақта сатқындыққа бармайтынына сақтандыру ретінде қараған болуы мүмкін. Қандай болған күнде де, Мюрчертахтың өкініші, Магнус келесі жылы болған шайқаста ғана өлмеді, сонымен қатар Мюрчертахтың күштері Маг Кобадағы Домналдың күштерімен апатты жеңіліске ұшырады. Егер Арнульфтың Ирландиядан қуылғандығы туралы мәлімдемесінде шындық болса, онда Historia ecclesiastica Мюрчертахтың Генрихпен қарым-қатынасты қалпына келтіру әрекеті болуы мүмкін. Роберт Куртоз бастапқыда Генриге қарсы, қазір Нормандияда және герцогқа қарсы болған Роберт де Беллемге қарсы қолдау көрсетуге келісті. 1103 жылдың маусым айына дейін Арнульф ағасының сенімін бұзған көрінеді, өйткені Historia ecclesiastica Арнульф Монтгомери отбасы бекінісі болған Альменеш қамалынан қол тартып алып, оны герцогқа тапсырған деп хабарлайды. Осы кезде Арнульф Ирландияға паналап кеткен болуы мүмкін. Қандай болған күнде де, Роберт де Беллемнің қаланы қайтарып алуы үшін жақын маңдағы Альменеш монастырын қиратып тастады. 1104 жылы герцогке қарсы әскери табыстары соңғысын келісімге келуіне мәжбүр етті. Осылайша Роберт де Беллем мен Роберт Куртоз татуласып, Генрих екеуіне қарсы шығып, ақырында оларды 1106 жылдың қыркүйегінде Тинчебрай қамалының маңында шайқаста жеңді. Брут и Тивузогионның бір нұсқасында Арнульф шайқасқа қатысқан деп айтылса да, Арнульфтің Альменеште бұрын сатқындыққа түскендігі туралы тарихқа қайшы келетінін білуге болады. Ансельмнің Генрих пен Арнульфті татуластырғанын дәлелдейтін хат-хабарларға қарамастан, соңғысы Англияда ешқашан жер иеленбеді және шамамен жиырма жыл бойы көшпендік өмірге төтеп берген көрінеді. Англияға барып келгендігіне дәлел ретінде, кем дегенде бір рет, Вита Ансельмиде сақталған, онда Арнульф Нормандиядан қайтып келгені туралы айтылған ("de Normannia Angliam rediens"). 1114 жылы Арнульф өзінің шөбересі, Пуату графы Филиппа мен Безье виконты Бернар Атон арасындағы келісімге куә болды. Арнульфтің Фульке сотындағы ықпалы 1118 жылы, олар патшаны Роберт Куртоздың заңсыз ұлы Уильям Клитомен алмастыруға тырысқан континенттік коалицияға қарсы күрескен кездегі белгілі бір әрекеттерімен дәлелденген сияқты. Альенсон аймағы Беллем отбасының бұрынғы билік орталығы болды және Historia ecclesiastica бойынша, қала тұрғындары Фулькеден Стивеннің зұлымдығы мен қысымына қарсы олардың атынан араласуын сұрады. Генрихтің ең үлкен жеңілісіне айналған оқиғада Фульке әскерлері қаланы басып алып, цитадельді қоршады, содан кейін Генрихтің көмекші күштерін талқандады, содан кейін Фульке цитадельді мәңгілікке иеленді. Арнульф, бәлкім, он жылдыққа жуық жасында, қалған дереккөздерде осы қақтығыс туралы ешқандай мәлімет жоқ. Дегенмен, ол және оның отбасы бұрынғы Монтгомери-Беллем жерлерінде Орталық Нормандияда шамамен осы уақытта болған көтеріліске жауапты болуы мүмкін. Бұл көтеріліс Генрихтің Роберт де Беллемнің ұлы Уильям III, Понтье графына Нормандиядағы бұрынғы Монтгомери-Беллем жерлерінің көп бөлігін қайтаруына ықпал еткен сияқты.

At the turn of the twelfth century, the Montgomerys were one of the leading families in England. At this point, Robert de Bellême had reached the height of his power, and appears to have been the most powerful and prosperous magnate in the Anglo Norman world. Besides inheriting the expansive continental lands of the Montgomery and Bellême families, and succeeding to the earldom of Shrewsbury and the rape of Arundel, Robert de Bellême also obtained the honour of Tickhill in Nottinghamshire and southern Yorkshire. Furthermore, by right of his wife's inheritance, Robert de Bellême gained the small but important continental county of Ponthieu. His brother, Roger de Poitou, was one of the most powerful magnates in northwest England, holding lands in Lancashire, Nottinghamshire, Essex, Yorkshire, and Suffolk. By right of his wife, he gained the continental county of La Marche. As for their brother, Arnulf, he likely held the Earldom of Pembroke, a lordship which appears to have constituted the core of the former Kingdom of Deheubarth. Arnulf gained the lordship of Holderness, following the downfall of its former lord, the disgraced Odo, Count of Champagne. Whilst Robert fled to the continent, surviving sources suggest that Arnulf—and likely others from the ill fated insurrection—sought refuge in Ireland. Certainly, Gesta regum Anglorum makes note of a deterioration in relations between Muirchertach and Henry before an English trade embargo forced reconciliation upon the Irish. One possibility is that this episode occurred as a consequence Muirchertach's alliance with the Montgomerys, and his part in their rebellion. Furthermore, Historia ecclesiastica claims that Arnulf and other Normans assisted the Muirchertach in a military capacity, apparently against the forces of Magnús himself. However, after the latter fell in battle against Muirchertach's forces, this source states that the Irish turned upon the Normans, and that Muirchertach forced Arnulf from Ireland altogether. In fact, the details of this account are likely erroneous, as Magnús appears to have fallen against the Ulaid, not Muirchertach's men. The claim of Arnulf's flight from Ireland, and Muirchertach's enmity against him, may be mistaken as well, especially in light of the emphatic letter between Muirchertach and Anselm concerning Arnulf. Such mediation between the Irish and English monarchs would seem to have been conducted whilst Arnulf was a resident at Muirchertach's royal court. In any event, the account preserved by Historia ecclesiastica may be evidence of English mercenarial involvement in Ireland during Henry's reign. It is conceivable that Arnulf did indeed campaign in Ireland on behalf of Muirchertach, and that the latter's marital alliances with Magnús and Arnulf in 1102 were undertaken in the context of offsetting Muirchertach's main rival, Domnall Mac Lochlainn, King of Cenél nEógain. It may have been that Muirchertach regarded Arnulf as insurance against the prospect of future treachery from Magnús. Whatever the case, unfortunately for Muirchertach, not only was Magnús slain in a skirmish in the following year, but Muirchertach's forces suffered a disastrous defeat at the hands of Domnall's forces at Mag Coba. If there is any truth to the claim of Arnulf being driven from Ireland, it is possible that Historia ecclesiastica may evince an attempt by Muirchertach to mend fractured relations with Henry. Robert Curthose initially agreed to support Henry against the banished Robert de Bellême, who was now in Normandy and hostile to the duke. At some point before June 1103, Arnulf appears to have betrayed his brother's trust, since Historia ecclesiastica states that Arnulf took the castle of Alménêches, a Montgomery family stronghold, and handed it over to the duke. It may have been at this point that Arnulf sought refuge in Ireland. Whatever the case, Robert de Bellême's efforts to recover the castle led to his razing of the nearby nunnery of Alménêches, where his sister, Emma, was abbess. By 1104, his military successes against the duke forced the latter to come to terms. With Robert de Bellême and Robert Curthose thus reconciled, Henry turned against the two and finally defeated them in battle, near the castle of Tinchebray in September 1106. Although a version of Brut y Tywysogyon suggests that Arnulf took part in the battle, the account of Arnulf's earlier betrayal at Alménêches preserved by Historia ecclesiastica may contradict this. Despite the correspondence evidencing Anselm's reconciliation of Henry with Arnulf, the latter never held land in England ever again, and appears to have endured a peripatetic career for about twenty years. Evidence that he visited England, at least on one occasion, may be preserved by Vita Anselmi which states that Arnulf made a returning voyage from Normandy ("de Normannia Angliam rediens"). [[File:Henry I (Royal MS 14 B VI, folio 5r). jpg|thumb|right|alt=Illustration of a seated mediaeval king|Henry as depicted on folio 5r of British Library Royal 14 B VI. In about 1114, Arnulf witnessed an act between his great niece, Philippa, Countess of Poitou, and Bernard Aton, Vicomte of Béziers. Arnulf's influence at Foulques's court appears to be evidenced by particular actions in 1118. whilst the latter were campaigning against a continental coalition attempting to replace the king with Robert Curthose's illegitimate son, William Clito. The region of Alençon was a former power centre of the Bellême family, and according to Historia ecclesiastica, the townsfolk requested that Arnulf intervene with Foulques on their behalf against Stephen's injustices and oppression. In what turned out to be Henry's single greatest defeat, Foulques' troops then seized the town and besieged the citadel, before crushing Henry's relief forces, after which Foulques secured the citadel once and for all. Arnulf, probably now in his fifties, is not noted in any of the surviving sources documenting the clash. Nevertheless, he and his family could well have been responsible for an uprising that appears to flared up at about the same time in former Montgomery Bellême lands in central Normandy. This insurrection seems to have contributed to Henry's restoration of much of the former Montgomery Bellême lands in Normandy to Robert de Bellême's son, William III, Count of Ponthieu, in June 1119.

Альменеш аббаттығы Арнульфтің әкесі, Роджер де Монтгомери құрған. Арнульф туралы келесі нақты мәлімет 1122 жылы пайда болады, ол Савиньидің Виталис шіркеу адамының қайтысынан кейін таратылған қабірлік тізімде тізімделген, онда Альменеш аббаттығының монахтары оны, оның ата-анасын және кіші інісі Филиппті еске алды. Сондықтан Арнульф 1118 мен 1122 жылдар арасында қайтыс болды. Historia ecclesiastica сақтаған Арнульфтің өлімі туралы сурет тарихи емес болуы мүмкін. Әйгілі ғалымдар Арнульфтің әйелі Лафракоттан қызы, Элис туғанын мәлімдейді, ол Морис Фитцджеральдқа, Ланстефан лордына үйленді.

Мұра

Қазіргі заманда Монтгомери отбасы мүшелерінің ерекше қатыгездік танытқаны туралы көптеген деректер сақталған, әсіресе Роберт де Беллем туралы. "Historia ecclesiastica" бойынша, Мейбелді оның жағымсыз мінезін көрсететін оқиға – оның вассалы өлтірген. "Historia ecclesiastica" Хью де Монтгомериді Мейбелдің ұлдарының ішіндегі жалғыз "ыңғайлы және сүйкімді" (mansuetus et amabilis) деп сипаттайды, ал Уэльс деректері оны әлдеқайда теріс бейнелейді. Арнульф туралы мәліметтердің бірі – ғалым Рыгифарх ап Сулиеннің құрастырған қайғылы латын әлемі "Plactus Ricemarch". Бұл дереккөз – 1093 жылғы англо-нормандық жаулап алудан кейін уэльстерге тиген мәдени дүмпу мен қысымды жоқтап жазған замандас туындысы – Арнульф пен оның әкесі тұсындағы бағындыруға сілтеме жасауы мүмкін. Монтгомери отбасының іс-әрекеттері нормандық отбасылардың қалай алыс аймақтарға тез тарағанын көрсетеді. Нормандық отбасылар көбінесе тұңғыш туғандықтағы дәстүрді сақтаса да, Англияны жаулап алу және Британияның ашылуы жерсіз аристократияның кіші ұлдары үшін жаңа пайдалану аймағын ашты. Англо-нормандық аристократияның кіші ұлдарының өмірі көбінесе жасырын болып келген, олардың қызметтерін көрсететін көздер аз сақталған. Роджер де Монтгомери мен Мейбелдің кіші ұлдары – ерекше жағдай. Арнульф мансабында кейін жерлерін жоғалтса да, сот айналымындағы оның көптеген және үнемігі куәліктері оның зор жеке беделін сақтағанын көрсетеді. Осы куәліктердің кең таралуы оның келіссөздер жүргізу шеберлігі жақсы танылғанын және бағаланғанын көрсетеді. Шындығында, Арнульфтің мансабы англо-нормандық дәуірдегі әкімшілік әлемде жеке байланыстардың маңыздылығын көрсетеді. Арнульфтің отбасы – тек екі аталық буынға дейін тегін анықтауға болады – өзінің тегін қазіргі Сант-Фой-де-Монтгомери және Сент-Жермен-де-Монтгомери деп аталатын жерлерден шығарған. Арнульфтің бауырларының ұрпақтары бірнеше буын бойы өмір сүргенімен, отбасының топонимикалық тегі Арнульфпен бірге жойылды.

There are numerous instances where contemporaries noted members of the Montgomery family for unusual cruelty—Robert de Bellême in particular. According to Historia ecclesiastica, Mabel was murdered by a vassal, a particular act that may evidence her unpleasantness. Historia ecclesiastica describes Hugh de Montgomery as the only "mild and loveable" (mansuetus et amabilis) of Mabel's sons, whilst Welsh sources present him in a much more negative light. A source concerning Arnulf may be Planctus Ricemarch, a sorrowful Latin lament composed by scholar Rhygyfarch ap Sulien. This source—a contemporary composition bewailing the cultural upheaval and oppression inflicted upon the Welsh after the Anglo Norman conquests of 1093—may refer to subjugation suffered under Arnulf and his father. The actions of the Montgomery family illustrate the remarkable speed at which Norman families could spread across far flung regions. Although Norman families tended to practice primogeniture, the conquest of England and the opening up of Britain contributed a new area of exploitation for landless younger sons of the aristocracy. The careers of younger sons of the Anglo Norman aristocracy are often obscure, with few surviving sources documenting their activities. The younger sons of Roger de Montgomery and Mabel are an exception, Despite losing his lands later in his career, Arnulf's numerous and regular attestations in court circles reveal that he retained substantial personal prestige. The far flung nature of these attestations may well indicate that his skills as a negotiator were well known and valued. Indeed, Arnulf's career reveals the importance of personal connections in the courtly world of the Anglo Norman era. Arnulf's family—traced with certainty only two patrilineal generations previous—derived its surname from lands now known as Sainte Foy de Montgommery and Saint Germain de Montgommery, in Calvados, Normandy. Although descendants of Arnulf's siblings survived for several generations, the family's toponymic surname died with Arnulf.