Кіріспе

Еңбек тарихы – жұмысшы сыныптары мен еңбек қозғалысының тарихына маманданған әлеуметтік тарихтың бір саласы. Еңбек тарихшылары гендерлік, нәсілдік, этникалық және басқа да факторларды қарастыра алады, бірақ негізінен ауылдық тарихтан ерекшеленетін қалалық немесе өндірістік қоғамдарға назар аударады. Еңбек тарихшыларының негізгі мәселелері – өндірістік қатынастар, еңбек протестінің түрлері (ереуілдер, жұмыс тоқтатулар), жаппай саясаттың қалыптасуы (әсіресе социализмнің өрлеуі) және өндірістік жұмысшы табының әлеуметтік және мәдени тарихы. Еңбек тарихы XIX ғасырдың екінші жартысында көптеген Батыс елдерінде жұмысшы сыныбының саяси қозғалысының өсуімен бірге дамыды. Алғашқы еңбек тарихшылары луддиттер мен чартистер сияқты наразылық қозғалыстарына қызығушылық танытса, еңбек тарихының назары көбінесе институттарға – еңбек одақтары мен саяси партияларға аударылды. Осы институционалдық тәсілдің өкілдері Сидни мен Беатрис Уэббтер болды. Уэббтердің және осы саланың басқа да пионерлерінің еңбектері еңбек қозғалысының қоғамды түбірінен өзгертуге қабілеттілігіне сенімділікпен және оның дамуын тұрақты, сөзсіз және тоқтатылмайтын прогресс ретінде қарастыруға бейімділікпен ерекшеленді. Қазіргі заманғы еңбек тарихшыларының атап көрсетуінше, бұл саланың алғашқы жұмыстары «Еңбек қозғалысына қызмет ету және оны дәріптеу мақсатында жасалған».

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарындағы еңбек тарихы негізінен тарих факультеттерінде зерттеледі, кейде еңбек одақтарында да кездеседі. Зерттеулер еңбек одақтарының институционалдық тарихымен және жұмысшылардың әлеуметтік тарихымен айналысады. Соңғы жылдары тарихи тұрғыдан маргиналданған топтарға, әсіресе афроамерикандықтарға, әйелдерге, испаноязылдыларға және азиялықтарға ерекше назар берілуде. 1971 жылы Халықаралық еңбек және жұмысшы табының тарихы бойынша зерттеу тобы құрылды, қазіргі таңда 1000-нан астам мүшесі бар. Ол «Халықаралық еңбек және жұмысшы табының тарихы» журналын жариялайды. H LABOR – 1993 жылы құрылған, мыңнан астам ғалым мен студентке таралатын күнделікті электрондық пошта арқылы жұмыс істейтін талқылау тобы. 1988 жылы құрылған Еңбек және жұмысшы табының тарихы қауымдастығы «Еңбек: Америка жұмысшы табының тарихы бойынша зерттеулер» журналын шығарады. Белгілі ғалымдар: Джон Р. Коммонс (1862–1945), Дэвид Броди (1930 ж.т.), Мелвин Дубофский, Дэвид Монтгомери (1927–2011) және Джозеф А. Маккартин (1959 ж.т.).

Басқалар

Қытай тарихының көп бөлігінде өнеркәсіптік сектор шектеулі болды, бірақ Шимоносеки шарты елде зауыттардың дамуына және жаңа жұмысшы табының пайда болуына ықпал етті.