Кіріспе

Күннен Жердің қарсы жағындағы гипотетикалық планета, Marvel Comics планетасы.

Контр-Жер – Күн жүйесіндегі Жерден Күннің екінші жағында айналатын гипотетикалық дене. Жерге қарсы планета немесе Антихтон (Ἀντίχθων) – б.з.д. 470-385 жылдар шамасында өмір сүрген Сократтан бұрынғы грек философы Филолайдың георцентрлік емес космологиясын қолдау үшін болжаған. Оның пікірінше, ғарыштағы барлық заттар "Орталық Оттың" айналасында айналады (Жерден көрінбейтін және Күннен өзгеше, ол да оның айналасында айналады). Қазіргі заманда Жерден Күннің қарсы жағында орналасқан гипотетикалық планета "Контр-Жер" деп аталады және ол НЛО туралы айтылымдарда жиі кездеседі, сондай-ақ философ Филолайдың еңбектерінде де талқыланады. Филолай ғаламы "жерді космостың ортасынан" жылжытты және "көк денелерінің көрінетін қозғалысының" көбінесе "көзбен қараушының нақты қозғалысына" байланысты екенін түсіндірді, яғни Жерге. Кейбір ғалымдар (мысалы, астроном Джон Луис Эмиль Дрейер) Филолайдың оны Жер мен Орталық Оттың арасында орналасқан орбитада деп есептегенін айтады. Алайда, Берч Филолайдың оны Жерден Орталық Оттың қарсы жағында айналатынын ойлаған болуы керек деп санайды. "Контр" сөзі "қарсы" деген мағынаны білдіреді, ал қарсылық тек Орталық Отқа қатысты болуы мүмкін. Сондықтан Контр-Жер Жерден 180 градусқа қарама-қарсы орбитада айналуы керек. Аристотель – пифагорейшілерді сынаған философ – Контр-Жердің қызметі "айдың тұтылуын және оның жиілігін" түсіндіру болғанын айтқан. Егер Жер Күнді айналдырмаса, Жердің ғана Күннің жарығын тоқтатуымен бұл құбылысты түсіндіру мүмкін емес еді. Аристотель бұл планета "пифагорейшілердің кемелді сан деп санаған аспан денелерінің санын тоғыздан онға көтеру үшін" енгізілгенін де айтқан. Алайда, Берч Аристотельдің "пифагорлық сан теориясының есебінен" әзіл жасағанын ескертеді. Бұл Жердің массасымен тең, ортақ орталық нүктесінен айналатын, бірақ Жерден 180 градусқа қарама-қарсы орналасқан басқа денемен түзетілуі мүмкін.

Қазіргі заман

Филолаостың идеялары ақырында, өзінің осі бойынша айналатын шар тәрізді Жердің, гравитация заңдарына бағынатын және әлдеқайда үлкен Күннің айналасында айналатын бірнеше шар планеталардың бірі екенін түсіну арқылы ескірді. Күн жүйесінің гелиоцентрлік моделі 16 ғасырдан бастап кеңінен қабылданғаннан кейін "Қарсы Жер" идеясы жойылды. Қазіргі заманда "Қарсы Жер" әдетте Бурч сипаттағандай орбитасы бар, "Орталық оттың" – яғни, Күннің екінші жағында орналасқан гипотетикалық планетаға сілтеме жасайды. Оны Жерден көру мүмкін емес, себебі Жер орталық оттан басқа бағытқа қараған. Пифагоршылар адамдардың Орталық оттан және Қарсы Жерден алыс жатқан Жердің бөлігінде мекендегенін сенген. 1968 жылы Эдвард Кондон басқарған Колорадо университетінің "Белгісіз ұшатын объектілерді ғылыми зерттеуі" құрамына "Анти-Жердің болу мүмкіндігі жөніндегі сандық эксперимент" қосымшасы кірді. Зерттеушілер мұндай әсерді анықтамады, және шындығында Венераға, Марсқа және басқа планеталарға жіберілген ғарыш зондтары, егер Қарсы Жер болғанда, олардың мақсаттарына сәтті ұшып немесе қонуға алмас еді, өйткені олардың сапарларына жасалған навигациялық есептеулерде ешқандай болжамды Қарсы Жер ескерілмеген. Дөңгелек пішіндес диаметрі 161 км асатын кез келген денені анықтауға болар еді. Жерден 180 градусқа қарама-қарсы орналасқан планеталық дене де, мысалы, NASA-ның STEREO коронограф зондтарына (2006 жылы Күннің айналасындағы орбитаға екі ғарыш кемесі ұшырылды, біреуі Жер орбитасының алдында, екіншісі артында) көрінетін болуы керек еді. Олар 2007 жылдың бірінші жартысында Қарсы Жерді көрген болар еді. STEREO ғарыш кемелерінің Жерден алшақтауы, миссияның бастапқы кезеңінде L3 нүктесін көруге мүмкіндік берер еді. Қарсы Жер, Жермен бірдей орбитада жүріп, әрқашан Жерден 180 градусқа қашықтықта болу үшін, екі планетаның да шеңберлі орбиталары болуы керек, бірақ Жердің орбитасы эллипстік. Кеплердің екінші заңына сәйкес, планета жұлдызға жақын болғанда жылдам айналады, сондықтан Жерді жарты жыл кешіктіріп, бірдей орбитада қозғалатын Қарсы Жер кейде Жерден дәл 180 градусқа алыс болмайды. және көбінесе сатира құралы ретінде қолданылады. Жер тұрғындарының аналогтарымен мекенделген Қарсы Жер тақырыбы жиі кездеседі.