Кіріспе

Канадалық саясаткер Роберт Норман Томпсон (17 мамыр 1914 жыл - 16 қараша 1997 жыл) – канадалық саясаткер, хиропрактик және педагог. Ол Миннесота штатының Дулут қаласында канадалық ата-аналарынан дүниеге келді және 1918 жылы отбасымен бірге Канадаға көшіп келді. Альбертада өскен ол 1939 жылы Палмер хиропрактика мектебін бітіріп, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канада Корольдік әуе күштерінде қызмет етуден бұрын хиропрактик және содан кейін мұғалім болып жұмыс істеді.

Алғашқы саяси мансап

Томпсон Альбертаның Әлеуметтік несие партиясын құрылғаннан бастап қолдады. Оның жасы 1935 жылғы провинциялық сайлауда кандидат болуына кедергі келтірді. Оның орнына ол партияның жастар ұйымының жетекшісі болды.

Эфиопия

1944 жылы Томпсон Эфиопияға Эфиопия императорлық әуе күштерінің алғашқы командирі ретінде және елдің әуе күштері академиясын басқару үшін жіберілді. Ол император Хайле Селассие I-нің жақын досы болды, содан кейін білім беру министрінің орынбасары болып тағайындалды және елдің мемлекеттік мектептер жүйесін жаңартуға көмектесті.

Канадаға оралу және әлеуметтік несие

Томпсон 1958 жылы Канадаға оралып, әлеуметтік несие қозғалысындағы қызметін жаңартты. Көп ұзамай ол Канаданың ұлттық әлеуметтік несие партиясының президенті болып сайланды және 1958 жылғы прогрессивті консерваторлардың (ПК) үлкен жеңісінен кейін партияны қайта құруға көп күш жұмсады. Альбертаның премьер-министрі Эрнест Мэннинг Томпсонды Солон Лоудың орнына Канаданың әлеуметтік несие партиясын басқаруға лайықты адам деп есептеді және Квебектегі қозғалыстың жетекшісі Реаль Кауэтке қарсы өткен қатысуы жоғары дауыс беруде оны қолдады, нәтижесінде Томпсон жеңіске жетті. Кейін Кауэт өзінің жеңіліске ұшырағанын айтты, бірақ Мэннинг оған Квебек делегаттарына Томпсонға дауыс беруді ұсынуды тапсырды, себебі Батыс франкофон католикті партия басшысы ретінде қабылдамас еді. Томпсон басшылығымен «Сокредтер» 1962 жылғы федералды сайлауда парламентке оралды. Томпсонның өзі Альберта провинциясының Ред-Дир қаласынан сайланды. Дегенмен, ол ағылшын тілді Канададан сайланған төрт «Сокредтің» бірі болды, ал 26 депутат Квебектен, Кауэт басқаруымен сайланды. Аталған жағдайға байланысты Томпсон Кауэтті партияның орынбасары етіп тағайындауға мәжбүр болды. Томпсон 1963 және 1965 жылғы сайлауларда қайта сайланды. 1962, 1963 және 1965 жылғы сайлаулардың нәтижесінде ешбір партияда көпшілік орындар болмаған азшылық парламенттер құрылды (бірінші сайлауда КП ең көп орынды жеңіп алды, ал қалған екеуінде либералдар жеңіске жетті). Бұл үкіметтің заң қабылдау және билікте қалу үшін әлеуметтік несие сияқты кіші партияларға сүйену қажеттігін білдірді.

Бөлімдер

1962 жылдан кейін Әлеуметтік несие партиясы күрт бөлінді. Көптеген Сокред депутаттары Квебектен шығып, Кауэтті өздерінің жетекшісі деп есептеді. 1962 жылғы сайлауда анық болғандай, ағылшын Канадасынан келген Сокредтердің саны азайып, олардың ықпалы төмендеді. Бұған қоса, партияның ағылшын қанаты, Томпсон сияқты, әлеуметтік несие теориясынан бас тартып, фискалды консерватизмді ұстанды. Ал Кауэт және басқа Квебек Сокредтері бұл теорияны берік сақтап қалды. Партия ішіндегі тілдік теңгерімсіздікке қарамастан, Томпсон партия басшылығын Кауэтке беруден бас тартты. Осының салдарынан партия екіге бөлінді, ал партияның көптеген Квебек депутаттары 1963 жылы Кауэттің жаңа «Кредиттік бірігуі» (Ralliement créditiste) қозғалысына қосылды.

Прогрессивті консервативтерге ауысу

Томпсон ұлттық партияның Альберта және Британдық Колумбиядағы провинциялық әлеуметтік несие партияларынан қолдау алмауына наразы болды, онда олар үкімет құрып, қуатты саяси машиналарды басқарды. Сонымен қатар, Мэннинг федералды либералдар мен прогрессивті консервативтердің солға қарай бет бұруына алаңдады. Ол Томпсонды федералды әлеуметтік несие және прогрессивті консерватив партияларын біріктіруге тырысуға шақырды. Келіссөздер сәтсіз аяқталды, бірақ Мэннинг пен Роберт Стэнфилдтің қолдауымен Томпсон сол партияға әсер ету ниетімен консервативтер қатарына өтті. 1967 жылғы наурыз айында ол федералды әлеуметтік несие партиясына провинциялық бөлімдерден қолдау болмағандықтан әлеуметтік несие партиясының төрағасы лауазымынан кетті. Одан кейін ол бұрынғы мандатына прогрессивті консерватив партиясынан кандидат болуға ниеттенді. Жергілікті ұйымның қарсылығына қарамастан, ол кандидаттыққа ие болды және 1968 жылы қайта сайланды.

Британдық Колумбия

1972 жылғы сайлауға дейін Томпсон Британдық Колумбияға көшіп, оқытумен айналысты және сол провинциядан, Суррей—Уайт-Рок сайлау округінен депутат болуға тырысты, бірақ бұл әрекеті сәтсіз аяқталды. Ол саясаттан қол үзді және 1970 жылдары Британдық Колумбиядағы Тринити Вестрен университетінде саяси ғылым пәнін оқытты. Әр түрлі уақытта университет басқармасының төрағасы және университет дамуының вице-президенті қызметтерін де атқарды. 1980 жылдардың соңында Томпсон Әлемдік антикоммунистік лиганың атқару комитетінде болды. Өмірінің соңғы жылдары Томпсон 1974 жылғы Эфиопия революциясынан кейін бұрынғы император Хайле Селассидің балаларын Эфиопиядан шығарып, Батысқа қауіпсіз жерге жеткізуде маңызды рөл атқарды. Оның араласуы оларды өлімнен сақтап қалған болуы мүмкін.

Цитата

Америкалықтар біздің ең жақын достарымыз, қалай болса да.