Кіріспе

1971 жылдан 1985 жылға дейін Альбертаның премьер-министрі

Эдгар Питер Лоугид (ағылш. Edgar Peter Lougheed; 26 шілде 1928 – 13 қыркүйек 2012) – канадалық заңгер және прогрессивті консервативті саясаткер, 1971 жылдан 1985 жылға дейін Альбертаның он бірінші премьер-министрі қызметін атқарған. Ол реформалар мен экономикалық өсімге толы кезеңге төрағалық етті. Альберта штатының Калгари қаласында туған Питер Эдгар Дональд Лоугид пен Эдна Александрия Боулдтың ұлы және канадалық сенатор, Альбертаның көрнекті бизнесмені сэр Джеймс Александр Лоугидтің немересі болды. Питер Лоугид Альберта университетінде оқып, 1949 және 1950 жылдары екі маусым бойы Батыс провинцияаралық футбол лигасының «Эдмонтон Эскимос» командасына қосылғанға дейін футбол ойнаған кезінде заң бакалаврын алды. Бітіргеннен кейін ол бизнеспен айналысып, Калгариде заңгер болып жұмыс істеді. 1965 жылы ол заң шығарушы органдарында өкілдігі жоқ Альберта прогрессивті консервативтік партиясының жетекшісі болып сайланды. Ол партияны 1967 жылғы провинциялық сайлауда ресми оппозицияның басшысы ретінде заң шығарушы органға қайта әкелді, содан кейін 1971 жылғы сайлауда 75 орынның 49-ын алып, премьер-министр болып сайланды. Ол Әлеуметтік несие партиясын жеңіп, 1935 жылдан бері Альбертаны басқарып келген династияны аяқтады. Лоугид провинцияда прогрессивті консервативті династия құрды, ол 2015 жылға дейін, Жаңа демократиялық партия көпшілік үкіметке ие болғанға дейін созылды. Бұл 43 жыл 7 айлық үзіліссіз кезең Канада тарихында саяси партияның үкіметтегі ең ұзақ мерзімі болып табылады. Лоугид торилерді 1975, 1979 және 1982 жылдары да жеңіске жеткізді, әр сайлауда үлкен көпшілік дауысқа ие болды, дауыс берушілердің 57-63 пайызын қамтыды. Премьер-министр ретінде Лоугид мұнай және газ ресурстарын дамытуға ықпал етті және жаңартылмайтын ресурстарды пайдалану Альбертаға ұзақ мерзімді пайда әкелетінін қамтамасыз ету үшін Альберта мұра қорын құрды. Ол Альбертаның құқықтары туралы заңын енгізді. Ол Пьер Эллиот Трюдоның либералды федералды үкіметімен 1980 жылы ұлттық энергетикалық бағдарламаны енгізу мәселесі бойынша келіспеушіліктерге ұшырады. Қатаң келіссөздерден кейін Лоугид пен Трюдо 1981 жылы энергиядан түсетін кірістерді бөлісу туралы келісімге келді. Калгари қаласының 1988 жылғы қысқы Олимпиада ойындарын қабылдауға жасаған ұсынысы Лоугидтің өкілеттігі кезінде дамыды. Альберта экономикалық табысқа қол жеткізді және Лоугид басшылығымен маңызды әлеуметтік реформалар жүргізілді. 1996 жылдан 2002 жылға дейін Лоугид Куинс университетінің канцлері болды. Ол түрлі ұйымдар мен корпорациялардың директорлар кеңесіне кірді. 2012 жылы «Policy Options» журналында жарияланған зерттеу институты Лоугидті соңғы қырық жылдың ең үздік канадалық премьер-министрі деп атады.

Ерте өмір

Эдгар Питер Логид 1928 жылғы 26 шілдеде Альберта провинциясының Калгари қаласында, Калгаридегі адвокат Эдгар Дональд Логидтің (1893–1951) және Галифакс қаласының Эдна Александрия Логидтің (1901–1972) екінші баласы ретінде дүниеге келді. Логидтің әкесінің әкесі, сэр Джеймс Александр Логид (1854–1925) – сенатор, Роберт Борден және Артур Миген үкіметтеріндегі федералды кабинет министрі және Калгаридегі заң саласын дамытушы. Логидтің әкесінің атасы Ричард Хардисти (1831–1889) Канаданың алғашқы метис сенаторы болған. Джеймс Логид, Питердің әкесінің әкесі, 1925 жылы қайтыс болғанға дейін жылжымайтын мүлік және мұнай фирмаларында мол байлық жинаған. Джеймс Логидтің мұнай құнды қағаздарының көп бөлігі оның өлімінен кейін мүра салығын төлеу үшін сатылды. Джеймс Логидтің Beaulieu үйі оның өлімінен кейін салық өндіріп алу ісіне түскенімен, Калгари қаласы Джеймстің әйеліне өліміне дейін сол үйде тұруға рұқсат берді. Ұлы экономикалық дағдарыстың басталуы отбасының кеңсесіне тиесілі жылжымайтын мүлікке деген сұраныстың төмендеуіне алып келді, бұл Эдгар Логид пен оның отбасына қаржылық қиындықтар тудырды, олар бірнеше жыл бойы мүлікті басқаруды жалғастырды. Питер Логидтің балалық шағының көп бөлігі Калгаридегі жалға алынған үйлер мен пәтерлер арасында көшіп-қоныс жасаумен өтті. Логидтер отбасының байлығы 1940 жылдары отбасының жылжымайтын мүліктеріне деген сұраныстың артуымен қайта жаңғырды. Логид Калгаридегі бірнеше мектептерде оқыды, оның ішінде Strathcona Boys School, Earl Grey School, Rideau Park School және Central Collegiate Institute. Central Collegiate Institute-та Логид студенттік одақты құрып, оның алғашқы президенті болды. 1947 жылы Central Collegiate Institute-ты бітіргеннен кейін Логид Альберта университетіне түсті, онда 1951 жылы өнер бакалавры және 1952 жылы заң бакалавры дәрежесін алды. 1951 жылы Логид Студенттік одақтың президенті болып сайланды, Иван Хед пен тағы екі үміткерді жеңді. Вудтың Логид туралы жазған өмірбаянына берген сұхбатында Хед Логидтің университеттегі сайлау кампаниясын жоғары бағалап, оның ұйымдастырушылық қабілеттерін мойындады. Логид сонымен қатар Альберта университеті студенттік газетінің спорт бөлімінің редакторы болып жұмыс істеді. Альберта университетінде оқып жүргенде ол Delta Upsilon студенттік ұйымына қосылып, президенті болып сайланды және бір уақыт бойы Рутерфорд үйінде тұрды.

Футбол мансабы

Кішкентай бойлы болғанына қарамастан, Логхед жастық шағында футболға үлкен қызығушылық танытты. Альберта университетіне түсуге дейін, Логхед жасөспірімдер құрамындағы Калгари Торнадосы үшін жартылай қорғаушы ретінде ойнады. Calgary Herald газетінің спорт жазушысы Логхедті "шапшаң және ұстау қиын соққы беруші" деп сипаттады, ал Edmonton Journal оны "шапшаңдыққа бейім" және "ұстау қиын ойыншы" деп атады. Оқушы кезінде де Логхед футболмен айналысты. Ол Альберта университетінің "Алтын аюлары" командасы үшін, содан кейін 1949 және 1950 жылдары Батыс провинцияаралық футбол лигасының "Эдмонтон Эскимостары" үшін екі жыл ойнады. Логхед "Эскимостар" құрамында допты қайтаруға мамандандырылды.

Футболдан кейінгі

1952 жылы 21 маусымда Лугид Жанна "Джинни" Эстель Роджерске (1928–2020) үйленді, ол Альберта университетінде оқып жүргенде танысқан болатын. Жанна Альберта штатының Форстбург қаласында дәрігер Лоренс Роджерс пен Эстель Кристина Ганстон отбасында дүниеге келді. Заң факультетін бітіргеннен кейін Лугид Калгаридегі Fenerty, McGillivray and Robertson заң фирмасында жұмыс істей бастады. Бірақ ол 1954 жылы аяқтаған Бизнес-әкімшілік магистрі дәрежесін алу үшін Гарвард университетіне үміттенді. Сондай-ақ, ол 1963 жылы Калгари Стампед және Көрме кеңесіне де мүше болды. Алайда, 1960 жылдардың басында Лугид саясатқа көңіл бөлді.

Алғашқы саяси мансап

Логхедтің әжесі арқылы отбасы тарихы Консервативтік партияға тікелей байланысты болды, бұл оны саяси мансапқа ұмтылуға ынталандырды. Алайда, сол кезде Альберта провинциясы Канада Парламентінің Төменгі палатасында негізінен Прогрессивті консерваторлармен өкілдік етілді. Бұл федералды саясатқа қадам басуға мүмкіндік берсе де, Логхед мұны кемшілік деп санады; Альбертадан шыққан федералды прогрессивті консерватор саясаткерлердің саны көп болды, ал парламент мүшесі болу оған қызығушылық тудырмады. Оның орнына ол провинциялық прогрессивті консерваторларға көшті. Партия Альбертаның 1905 жылы құрылғаннан бері үкімет құрмаған еді, ал лидері Милт Харраденс 1963 жылғы сайлауда дауыстардың бар болғаны 13 пайызын алып, бірде-бір мандатқа ие бола алмады. Партияда біріңғай науқанды ұйымдастыра алатын сайлау округтерінің қауымдастықтарының желісі болмады. Логхед провинциялық партияны федералды прогрессивті консерваторлардан ерекшелендіруге тырысты және сайлаушылар оның партияның басты тұлғасы екенін, федералды партияның басшысы емес екенін анық білуі керек деп ойлады. Логхедтің оппозициясы және Альбертаның қолданыстағы үкіметі – Әлеуметтік несие партиясы 1935 жылдан бері барлық сайлауда жеңіске жеткен. Партияны премьер-министр Эрнест Мэннинг басқарды, ол 1943 жылы осы лауазымға тағайындалғаннан бері ондаған жылдар бойы осы рөлді атқарды. Мэннинг халыққа танымал болды, оның партиясы 1963 жылғы сайлауда дауыстардың 55 пайызын алып, заң шығарушы органдағы 63 мандаттың 60-ын жеңіп алды. Алайда, Альберталықтар Әлеуметтік несие партиясын федералды деңгейде қолдауға құлшынбады, оның орнына үнемі Прогрессивті консерваторлардың кандидаттарын сайлады. Провинциялық Әлеуметтік несие сайлау округтерінің мүшелері федералды Прогрессивті консерваторлармен бірдей болды. Логхед Альбертаның саяси жағдайында өзгеріс жасауға уақыт келді деп сенді. Ол Әлеуметтік несие партиясының тым ауылдық екенін және үкіметаралық қатынастарда белсенділік танытпағанын ойлады. Логхедтің сөзіне қарағанда, Альберта Конфедерациядағы жетекші серіктес болуы керек еді, бірақ Әлеуметтік несие партиясы провинцияның ұлттық көшбасшы болуға бағытталған әлеуетін толыққанды түсінбеді. Ол провинциялық Прогрессивті консервативтік партияның төрағасы болып сайлануға және оны үкіметке жеткізуге бекінді. Лидерлік конвенциясына дейін Логхед провинция бойынша сапар шегіп, өзінің қолдаушыларын жинау үшін олармен және сайлау округтерінің мүшелерімен кездесті. Логхед сонымен қатар Рой Дейелл, Мерв Лейч және Род МакДаниел сияқты оның мансабының барлық кезеңінде оны қолдаған команданы құра бастады, олар Прогрессивті консервативтік партияда маңызды лауазымдарға ие болды. 1965 жылдың наурыз айында Логхед 1963 жылғы сайлауда партияның үміткері болған заңгер Дункан МакКиллопты жеңіп, Прогрессивті консервативтік партияның лидерлік конвенциясында жеңіске жетті. Басқа үміткер, Эдсон қалалық кеңесінің мүшесі Джон Скотт жарыстан конвенцияның бірінші күнінде бас тартты. Логхедті Лу Хайндман мен Чарльз Артур Кларк, болашақ премьер-министр Джо Кларктің әкесі ұсынды. Прогрессивті консервативтік қауымдастық дауыс берудің жалпы санын жарияламаса да, тарихшы Дэвид Г. Вуд Логхед делегаттардың 91 пайызынан астам дауысын алғанын мәлімдеді. Партия жетекшісі болғаннан кейін Логхедтің алғашқы міндеті – 1966 жылы Пинчер-Крик-Кроусснестте өткен сайлауда, он сегіз жылдық Әлеуметтік несие партиясының өкілі Уильям Ковачтың қайтыс болуына байланысты. Логхед пен оның командасы Александр Уэллс үшін белсенді науқан жүргізді, бірақ Прогрессивті консерваторлар дауыстардың 18,6 пайызын алып, үшінші орынға шықты, жаңа демократиялық кандидат Гарт Туркотт пен Әлеуметтік несие партиясының үміткерінен қалып қойды. Жеңіліске қарамастан, Логхед оны ұсақ сәтсіздік деп қарады. Прогрессивті консервативтік қауымдастықтың жетекшісі ретінде Логхед 1972 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарына Банфтың ұсынысын дамыту бойынша Калгари Олимпиадалық Даму Ассоциациясының (CODA) вице-президенті қызметін атқарды, ол Халықаралық Олимпиада комитетінің дауыс беруінде Саппоро, Жапониядан кейін екінші орынды иеленді.

1967 жылғы Альберта сайлауы

Логхед келесі жалпы сайлауға дем беруге күш салды. 1967 жылғы мамыр сайлауында Логхед және оның қолдаушылары барлық 65 сайлау округінде кандидаттарды тіркеу үшін тынымсыз жұмыс істеді, алайда Прогрессивті консерваторлар тек 47 кандидатты ұсынды, бұл Либералдық партиядан екіге артық, бірақ Әлеуметтік несие партиясы мен Жаңа демократиялық партия ұсынған толық тізімнен кем. Логхед бұрыннан танымал адамдарды кандидаттар ретінде іздеді, көбінесе жергілікті апталық газеттердің редакторларымен, қала әкімдерімен және сауда палаталары президенттерімен кездесіп, қоғамдық лидерлерді анықтауға тырысты. Сайлау жақындағанда Логхед пен Прогрессивті консерваторлар үкімет құра алмайтынын түсініп, Калгари Батысында Логхедтің мандатын сақтап қалу және оппозицияны құру стратегиясына көшті. Кампания "Альбертаға балама керек" деген ұранмен қызыл, ақ және көк түсті насибдық материалдар жасады, ал Логхедтің жеке материалдарына "Калгари Батысынан бастайық" деген жеке ұраны қосылды. Логхед төрт партия жетекшісі арасында пікірсайыс ұйымдастыруға тырысты, бірақ ұзақ жылдар бойы үстемдік құрған Мэннинг өзіне пайдасы тимейтін пікірсайысқа қатысуға дайын болған жоқ. Мэннингтің пікірсайысқа қатысты ұстанымы, Эдмонтон шіркеулерінің басшылары пікірсайыс өткізуге шешім қабылдағанда өзгерді. Діңге жақын және "Библияға оралу сағаты" радио бағдарламасын жүргізуші Мэннинг бұл пікірсайысқа қатысуға мәжбүр болды. Логхедтің пікірсайыстағы өнері "Эдмонтон Журналы" газетімен жоғары бағаланды, ал биограф Джордж Вуд бұл Эдмонтон аймағындағы консервативтік қозғалыстың өсуіне, соның ішінде Дон Геттидің Страткона Батысында Әлеуметтік несие білім министрі Рэндольф Маккиннонға қарсы күтпеген жеңісіне ықпал еткенін айтты. Басқа да бұқаралық ақпарат құралдары назар аудара бастады, соның ішінде Maclean's журналы Логхедтің ғана Мэннингке қарсы тұруға мүмкіндігі бар саясаткер екенін мәлімдеді. Соңынан Логхед Калгари Батысында заң шығарушы органға сайланды, ол дауыстардың 62 пайызын жинады, ал Прогрессивті консерваторлар провинция бойынша 26 пайыз дауыс жинады, тағы бес кандидат жеңіске жетті. Алты сайланған депутаттың арқасында Логхед Оппозиция жетекшісі болды. "Түпкілікті алты" деп аталған сайланған консерваторлардың құрамына Калгари депутаттары Лен Вэрри мен Дэвид Расселл, Эдмонтон аймағының депутаттары Лу Хайндман мен Дон Гетти, сондай-ақ партияның жалғыз ауылдық кандидат және бұрынғы федералды парламент мүшесі Хью Хорнер кірді. 1967 жылғы сайлаудан кейін "Эдмонтон Журналы" Логхедтің жетістігіне оң баға беріп, алберталықтардың енді оппозицияда жауапты және сенімді баламасы бар екенін мәлімдеді.

Оппозиция басшысы

1968 жылдың 15 ақпанында 16-шы Альберта заң шығарушы жиналысы шақырылды және Лоугид оппозиция жетекшісі лауазымын иеленді, ол премьер-министр Мэннингке қарама-қарсы отырды. 1943 жылдан бері Альбертаның премьер-министрі болған Эрнест Мэннинг Әлеуметтік кредит партиясына қолдаудың азайып бара жатқанын сезді. 1967 жылғы сайлауда партия халықтың дауысының 44,6 пайызын алды, ол оның басшылығымен кем дегенде 50 пайыз жинамаған алғашқы рет болды. 1968 жылдың 27 қыркүйегінде Мэннинг мемлекеттік қызметтен кету ниетін жариялады. Жеңілдік күресінен кейін Гарри Стром 1968 жылдың 12 желтоқсанында премьер-министр болып тағайындалды. Лоугидтің прогрессивті консерваторларының күшеуінің белгісі ретінде, Әлеуметтік кредит партиясы 1969 жылдың ақпанында Мэннингтің бұрынғы сайлау округінде прогрессивті консерваторлық кандидат Уильям Юркодан жеңіліске ұшырады. Юрко дауыстың 45,7 пайызын алды, ал Әлеуметтік кредит партиясының кандидаты 40,3 пайыз дауыс жинады. Премьер ретінде Стромды Лоугидтің өмірбаяушысы Аллан Таппер Мэннингке қарағанда "оңай қарсылас" деп сипаттады, бірақ Таппер де, Вуд та Стромды жоғары адалдығы бар, бірақ сергектігі, тәжірибесі және саясаттағы шеберлігі жеткіліксіз адам деп санады. Стромның алдындағы міндеттердің бірі - Альбертадағы қалаланудың өсуін жақсырақ бейнелеу үшін ауылдық бағытталған Әлеуметтік кредит партиясын жаңарту қажеттілігі болды, бірақ ол бұл жұмысты тиімді түрде атқара алмады. Сонымен қатар, Әлеуметтік кредит үкіметі көбінесе егде жастағы мүшелерден тұрды, 1969 жылы депутаттардың орташа жасы 54 болды, ал 54 мүшесінің 16-сы 60 жастан асты. Ал прогрессивті консерваторлық партияның орташа жасы 40 жастан төмен болды. Стром "федералды үкіметпен жаңа және жағымды қарым-қатынас орнату" үшін шақыру жасады. Заң шығарушы жиналыста Лоугид күнделікті стратегиялық кеңестер өткізіп, сұрақтарды жоспарлап, дайындады. Лоугидтің оппозициясы күн сайын бір ғана министрге сұрақтар дайындап, басқа министрлерді назарға алмады, ал мақсатты министр күн сайын ауыстырылды. Бұл стратегия Лоугидтің құқықтану білімімен және саяси тәжірибесімен бірігіп, үкіметтік партияның қатарында күмән мен алаңдаушылық тудырды. Альбертадағы Лоугидтің жетістіктері Канаданың басқа консерваторларының назарына ілікті, ол 1968 жылы Торонтода өткен федералды прогрессивті консерваторлардың съезінде негізгі спикер ретінде шақырылды. 1970 жылғы көктемгі сессияда Лоугид прогрессивті консерваторлар партиясын Әлеуметтік кредит партиясына сенімді балама ретінде көрсетуге тырысты. Оның партиясы 21 заң жобасын ұсынды, бұл Вестминстер жүйесіндегі оппозициялық партия үшін ерекше көп сандық көрсеткіш. Қайта сайлаулар арқылы Лоугидтің прогрессивті консерваторлық фракциясы "алғашқы алтылықтан" Роберт Даулингтің 1969 жылдың қазан айында Эдсоннан сайлануымен, Лоугидтің көп жылдық досы Билл Дикидің 1969 жылдың қараша айында либералдардан өз фракциясына қосылуымен және Банф Кокранның тәуелсіз өкілі Кларенс Копиторнның 1971 жылдың сәуірінде партияға қосылуымен өсті. Бұл өсімнің нәтижесінде Лоугидтің басшылығымен прогрессивті консерваторлар 1971 жылдың тамыз айындағы сайлауға 10 үміткермен қатысты.

1971 жылғы жалпы сайлау

1971 жылғы 27 сәуірде 16-шы заң шығарушы жиналыс жұмысын тоқтатты, ал үш айдан кейін, 22 шілдеде таратылды. Сайлау күні 1971 жылғы 30 тамызға белгіленді. 1971 жылғы сайлауға дейін Альбертаның сайлау жүйесінде бірқатар өзгерістер болды. Сайлау округтерінің шекаралары қайта сызылды және сайланатын депутаттардың саны 65-тен 75-ке дейін арттырылды. Көпшілік жасқа толу туралы заң дауыс беру жасын 21-ден 18-ге дейін төмендетті. 1970 жылдың ортасынан бастап Прогрессивті консервативтік партия сайлау шақырылатынына дайындалып келді. Олар бұрынғыдай, әрбір сайлау округі дербес материалдар әзірлейтін жағдайдан өзгеше, орталықтандырылған ұрандар мен имиджді құрды. Бұл орталықтандыру партияның негізгі хабарларын нығайтуға және сайлаушылардың назарында оларды қайталап көрсетуге бағытталды. Жарнамалық бюджет 120 000 АҚШ долларын (1971 жылғы 80 000 АҚШ доллары қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) құрады, оның 80 000 АҚШ доллары телеарналарда жарнама үшін, қалғаны провинция бойынша сайлау округтеріне арналған материалдарға жұмсалды. Әлеуметтік несие радионы аз сөйлейтін Стром үшін пайдаланғаннан өзгеше, Лоугид теледидарға баса назар аударды. Лоугидтің командасы хабарламаларды жеткізуде сақтық танытты, прогрессивті консервативтерді "оппозиция" емес, "балама" ретінде көрсетуге тырысты. Сайлауға дейін Лоугид 40 күндік сапармен барлық сайлау округтеріне барып, әлеуетті дауыс берушілермен «танысып-ақылдасты». 30 тамызда Альберталықтар дауыс беріп, Питер Лоугидтің басшылығындағы Прогрессивті консервативтік қауымдастығын сайлады. Прогрессивті консерваторлар 17-ші Альберта заң шығарушы жиналысындағы 75 орынның 49-ын, дауыс берушілердің 46,4 пайызымен жеңіп алды. Жеңіске Эдмонтонның 16 сайлау округі мен Калгаридің 13 округінің 9-ы толығымен енді. Лоугид өзінің округінде Калгари Батысында дауыс берушілердің 55,2 пайызының қолдауын алып жеңіске жетті. Көптеген сарапшылар 1971 жылғы прогрессивті консервативтердің жеңісіне Лоугидтің харизматикалық қасиеттері, қалалық құрылымның өсуі және қалыптан шығып кеткен Әлеуметтік несие үкіметі себеп болғанын айтады. Льюис Г. Томас Лоугидтің бизнес өмірінен туындаған бейнесі дәстүрлі элитаның символы болғанын, бұл экономикалық өсім мен жаңа табыс көздерінен пайда тапқан провинцияға ұнағанын, ал бұл Әлеуметтік несие үкіметінің ескірген имиджінен өзгеше болғанын айтады. Басқа ғалымдар да осы пікірді бөліседі, Лоугидті провинцияның жаңа ресурстық дәуіріне сәйкес келетін жаңа үкімет іздеген қалалық орта таптың құтқарушысы деп санайды. Эдвард Белл бұл тұжырымға қарсы шығып, 1971 жылғы Лоугидтің жеңісіне сайлау жарлығы жарияланғанға дейін ешқандай кепілдік болмағанын мәлімдейді. Беллдің пікірінше, Әлеуметтік несиелердің кәсіподақтармен нашар қарым-қатынасы және Стромның әлсіз сайлау кампаниясы прогрессивті консервативтердің 5,3 пайыздық айырмамен жеңіске жетуіне себеп болды. Бұқаралық ақпарат құралдары Лоугидтің жеңісін сенсациялық оқиға деп баялады, «Калгари Альбертан» газеті «ПК-лар Сокредтің жеңісін тойлады», ал «Калгари Геральд» газеті «Бұл қазір Лоугидтің уақыты; Альбертадағы таңғажайып жеңіс ПК-ларды билікке отырғызды» деп жазды.

Сайлау тарихы

1971 жылдың 10 қыркүйегінде Питер Лаухид лейтенант-губернатор Грант МакЭванның қатысуымен Альбертаның онінші премьер-министрі ретінде қызметке кірісті. Лаухид заң шығарушы органның көпшілігімен және 25 мүшеден тұратын Әлеуметтік кредит оппозициясымен билікке келді, бұл Лаухидтің 14 жылдық премьер-министрлік мансабында кездесетін ең ірі оппозиция болды. 1975 жылғы сайлауға дейін Лаухид өз сайлау округінде күшті қолдауға ие болды, бұл оған провинция бойынша науқанын шоғырландыруға мүмкіндік берді. Прогрессивті консерваторлар әкімшілік тиімділік және 1975-1976 жылдарға арналған қабылданылмаған бюджетте баяндалған уәделер негізіндегі бағдарламаны ұсынды. Олар федералды және Онтарио үкіметтерімен, сондай-ақ мұнай компанияларымен мұнай құмдарын дамыту бойынша Уиннипег келісімі бойынша сәтті келіссөздер жүргізді, заң шығарушы орган таратылғанға дейін бар болғаны 11 күн бұрын. Басқа уәделерге Альберта мұралық үнемдеу қоры құру, жеке табыс салығын кем дегенде 28 пайызға төмендету және әлеуметтік бағдарламаларға жұмсалатын қаражатты арттыру кірді, бұл 1970-ші жылдардағы энергия дағдарысының нәтижесінде жаңартылмайтын табиғи ресурстардан түскен кірістің өсуіне негізделген. Лаухид науқанның орталық тұлғасы болды, бұл «Лаухидтің басшылығы», «43 айлық прогресс» және «Бүгін Альберта үшін дауыс беріңіз» сияқты прогрессивті консерваторлардың ұрандарымен дәлелденді. Оппозицияның сын-ескертпелері Лаухидтің еркін нарыққа араласуына бағытталды, оны 1974 жылы Pacific Western Airlines компаниясын 37,5 миллион долларға сатып алумен (қазіргі шақта бұл сома шамамен миллион долларға тең) және заң шығарушы орган арқылы бекітпей, Кеңес жарлығы арқылы мақұлданған маңызды мемлекеттік шығындармен байланыстырды, бірақ бұл сайлаушыларды ықпалдастыруға жеткіліксіз болды. Көпшілік күткендей, 1975 жылы прогрессивті консерваторлар үлкен жеңіске жетті, дауыстардың 62,7 пайызын және заң шығарушы органның 75 орынының 69-ын иеленді. Эдмонтондық баяндаманың мұқабасында Лаухидтің жеңісінен кейінгі карикатурасы «Ең ұлы Питер» деген тақырыппен жарияланды. 1979 жылғы сайлауда Лаухид пен прогрессивті консерваторлар партиясының танымалдылығы артты, Лаухид заң шығарушы органның барлық 79 орынды жеңіп алуға сілтеме жасай отырып, «79 in '79» бейресми ұранымен науқан жүргізді. 1975 жылғыдан сәл төмен дауыс жинағанмен, 57,4 пайыз, олар заң шығарушы органның 79 орынының 74-ін иелену үшін тағы бес орын қосымша алды. Халық Лаухид пен прогрессивті консерваторларды қатты қолдады, ал баспасөз олардың үлкен көпшілікпен жеңіске жететінін болжады. Оппозиция басшылары, Жаңа демократиялық партияның Грант Нотли, Либералдық партияның Ник Тейлор және Әлеуметтік кредит партиясының Боб Кларк, көпшілікті жеңу мүмкіндігі туралы ашық талқыламады, себебі бұл олардың беделіне нұқсан келтіруі мүмкін деп қорқыды. Лаухидтің басты мақсаты кандидаттар мен еріктілер арасындағы масаттанудың алдын алу болды, сондықтан ол осы мәселелерді шешу үшін провинция бойынша жеке науқан жүргізді. 1982 жылғы сайлау Лаухидтің премьер-министр ретіндегі соңғы сайлауы болды. Лаухид конституциялық пікірталастарды пайдаланып, Альбертаның табиғи ресурстарды толық бақылауына назар аударды, бұл сайлаушылардың қолдауын арттырды. Прогрессивті консерваторлар халықтың қолдауын арттырып, дауыстардың 62,3 пайызын және заң шығарушы органның 79 орынының 75-ін алды, бұл үлкен жеңіс және Альберта тарихындағы екінші ең ірі көпшілік үкіметі болды. Сайлау кезінде Лаухид бұл оның соңғы сайлауы болатынын атап өтті. Лаухид өзінің науқанын негізінен провинциялық мәселелерге шоғырландырды және оппозициялық партиялардың атын атаудан бас тартты, оларды «қанаушылар» деп атады, ал өзінің прогрессивті консерваторларын «істеушілер» деп атады. Ол теледидардағы немесе қоғамдық пікірталастарға қатысудан бас тартты, бұл Батыс Канада тұжырымдамасының жетекшісі Гордон Кеслердің Лаухидті пікірталасқа шақыру үшін оның іс-шараларының бірін бұзуына әкелді. Лаухид өзінің кандидаттарына бұрынғы жылдардағыдай стратегияны қолдануды талап етті, оларды сайлауда артта қалғандай үй-үй жүріп сауалнама жүргізуге міндеттеді. Лаухид 1985 жылдың 26 маусымында саясаттан кеткенін жариялады. Бірқатар кандидаттар Лаухидтің орнын прогрессивті консерваторлар партиясының басшысы және Альбертаның премьер-министрі ретінде иемдену үшін науқан жүргізді. 1985 жылғы Альберта прогрессивті консервативті қауымдастығының басшылығына сайлауда 1967 жылдан бері прогрессивті консервативті партияның мүшесі және кейіннен Лаухидтің кабинетінің ұзақ жылдар бойы мүшесі болған Дон Гетти МЛА Джулиан Козякты жеңіп, Альбертаның премьер-министрі болды. Гетти 1985 жылдың 1 қарашасында ресми түрде қызметке кірісіп, Лаухидтің премьер-министрлік қызметіне нүкте қойды.

Альбертаның заң шығарушы органы және басқару

1971 жылы сайланғаннан кейін Логхид Альберталықтар мен заң шығарушылар арасындағы байланысты арттыруға ұмтылды. Ол заң шығарушы органның қолжетімділігін, көрінуін және жауапкершілігін арттыру арқылы бұл мақсатқа жетіспекші болды. Өкіметінің алғашқы Тақ сөйлеуінде вице-губернатор Грант МакЭван ашық үкімет принциптері туралы кеңінен айтты. Логхидтің бастапқы қадамдарының бірі – 1972 жылдың 15 наурызынан бастап заң шығарушы кеңестің отырыстарын жазу және тарату үшін камералар орнату болды. Сондай-ақ, 1972 жылдың 8 наурызында пікірсайыстардың жазбаларын жариялау үшін «Хансард» сериясы басталды. Логхидтің үкіметі заң шығарушы орган арқылы саясат пен қаржыны айтарлықтай өзгертті. 1975 жылы бірнеше заңнамалық саясат комитеттері құрылды, олар Прогрессивті консервативтік фракциясының мүшелерінен тұрды және оппозиция мүшелерін қамтымады. Логхид сондай-ақ, кабинет бекіткен және вице-губернатор санкциялаған арнайы жарлықтарды пайдаланып, бағдарламаларды тұрақты қаржыландырды. Бұл жарлықтар заң шығарушы органға ұсынылған ешқандай бюджетке енбеді және шешім қабылданғанға дейін жарияланбады. Сынаушылар арнайы жарлықтарды пайдалану оппозицияның, фракция мүшелерінің немесе жұртшылықтың үкіметті жауапқа тарту мүмкіндігін жойды деп мәлімдеді. Логхидтің премьерлік кезіндегі танымалдылығы прогрессивті консервативтік көпшілік үкіметтерге әкелді, онда оппозиция мүшелерінің саны шектеулі болды. Логхид фракция мүшелеріне қосымша жауапкершілік беру үшін шығармашылықпен әрекет етті, оның ішінде ол төрағалық еткен міндетті фракция отырыстарын өткізді. 1975 жылы мүшелердің көптігіне байланысты консенсус принципін қолдану талабы алынып тасталды, оның орнына барлық мәселелер бойынша дауыс беру жүргізілді. Логхид маңызды мәселелер үшін үштен екі көпшілікті талап етті. Сонымен қатар, Министрлер кабинетінің мүшелері фракция отырыстарына қатысуға міндетті болды және барлық мүшелер әліпбилік тәртіппен отырды. Логхид фракция мүшелерін «министрлер» немесе «жеке мүшелер» деп атаудан бас тартты. Саяси емес қатысушылардың партиялық жиналыстарға қатысуы премьер-министр кеңсесінің төрт қызметкерімен ғана шектелді. Логхид заң шығарушылардан фракция отырыстарын жіберіп алу немесе фракцияның ұстанымына қоғамдық түрде қарсылық білдіру үшін фракцияның мақұлдауын алуды талап етті, бұл үшін ар-ождан немесе сайлау округінің мәселесін көрсету қажет болды. Прогрессивті консервативтік мүше Том Синдлингер мұралық жинақ қоры, конституциялық патриация және ақпараттық ашықтық мәселелеріне ашық қарсылық білдірген кезде, ол фракциядан және Прогрессивті консервативтік партиядан шығарылды. Министрлер кабинетіне мүшелерді таңдағанда, Логхид бірінші қолдан білу министрдің табысына зиян келтіруі мүмкін деген тұжырымға келді. Логхид министрлердің бұл рөлді алдын ала пікірлерсіз атқаруын қалады. Мысалы, дәрігер Хью Хорнер ауыл шаруашылығы министрі, ал заңгер Лу Хайндман білім министрі болып тағайындалды. Логхид 1975 және 1979 жылдары қайта сайланғаннан кейін өз кабинетін толығымен қайта құрды, ешбір министр бұрынғы портфелін сақтамады. Бұл 1982 жылғы сайлаудан кейін өзгерді, ол бірнеше министрді сол портфельдерге қайта тағайындады. Логхид сондай-ақ, өңірлік өкілдікті қамтамасыз етуге көмектескен кабинет мүшелерінің санын кеңейтуді қадағалады. Оппозициядағы тәжірибесіне сүйене отырып, Логхид оппозиция мүшесін Мемлекеттік есеп жөніндегі тұрақты комитеттің төрағасы етіп тағайындады. Алайда, саясаттанушы Энгельманн бұл тағайындауды «сыртқы әсемдеу» деп атады, өйткені комитет үкіметтік фракция мүшелерінің көпшілігінен тұрады және 1990 жылы премьер-министр Дон Гетти басшылығымен жасалған өзгерістерге дейін төраға комитеттің есебін заң шығарушы органға ұсынуға құқылы болмады.

Энергетика саясаты

Логхед оппозиция басшысы болып қызмет еткенде, әлеуметтік несие үкіметін алберталықтар мемлекеттік жаңартылмайтын табиғи ресурстарды пайдаланудан әділ үлес алмағаны үшін айыптады. Премьер ретінде Логхид Альбертаның ресурстарының құнын арттыру, оған қарсы тұрған федералдық бағдарламаларға тойтарыс беру және мұнай құмдарындағы дамуды кеңейту мақсатында бірнеше саясатты жүзеге асырды. 1972 жылы сайланғаннан кейін көп ұзамай, Логхид провинцияның мұнай және газ роялти жүйесіне маңызды өзгерістер енгізді, бұл Альбертаның ресурстан түсетін табысының үлесін арттыру және провинциялық үкіметтің осы ресурстарға бақылауын күшейту үшін жасалды. Бұрынғы әлеуметтік несие үкіметі роялтидің максималды мөлшерлемесін 16,66 пайызға белгілеген, ал Логхид қолданыстағы келісімдерді олардың мерзімі біткенше сақтауға және барлық жаңа келісімдерді жоғары жаңа мөлшерлемелермен жасауға дайын болды. Алайда, 1973 жылғы мұнай дағдарысынан кейін премьер-министр Пьер Трюдо мұнай экспортына салық қоса алған кеңейтілген Ұлттық мұнай саясатын енгізді. Бұл мұнайдың ішкі бағасының халықаралық деңгейден төмендеуіне әкелді, бұл Альбертаға пропорционалды түрде әсер етті. Логхид экспорттық салықты форс-мажорлық жағдай деп жариялап, барлық қолданыстағы мұнай және газ келісімдерін жойды және оларды жаңа, жоғары роялти мөлшерлемесімен қайта жасады. Бұл жоғары роялти мөлшерлемелері 1974 жылдың соңында федералды үкімет корпоративтік салық кодексін қайта қарағанда дау тудырды, ол енді мұнай компанияларына салық салынатын табыстан провинциялық роялтилерді есепке алуға рұқсат бермейді. 1975 жылдың басында Логхид пен Трюдо келісімге келді, бұл ішкі мұнай бағасын әлемдік бағаларға жақындатуға мүмкіндік берді, сонымен қатар өндіріс орталықтары мен тұтынушыларды қорғау үшін буферлік аймақ құрды. 1970 жылдардың басында Syncrude жобасы арқылы Аттабаска мұнай құмдарында мұнай мен газды кең ауқымды іздеу мүмкіндігі пайда болды. Альберта үкіметі мен Imperial Oil, Gulf Canada, Atlantic Richfield Canada және Canada Cities Service консорциумы арасындағы маңызды келіссөздер 1973 жылдың тамызында өтті және оны Логхид пен Энергетика министрі Дон Гетти басқарды. Логхидтің Syncrude-мен байланысты мақсаттары – жобаны іске қосып, провинцияға әділ роялти алу және алберталықтарға жобаға инвестиция салу мүмкіндігін беру болды. Логхид пайданы бөлісуге ұқсас формада роялти туралы келіссөздер жүргізді және құбыр желісінің 80 пайызы провинцияға, электр станциясының 50 пайызы провинцияға тиесілі болуын және кейінірек Syncrude жобасының 20 пайызына ие болу опциясын талап етті. Үкімет пен консорциум арасындағы Syncrude келіссөздері шиеленісті болды, Дон Гетти консорциум провинцияға жіберген ультиматум хатынан кейін келіссөздерден шығып кетті. 1973 жылдың тамызында Логхидтің мақсаттарына сай келісімге қол жеткізілсе де, бір жылдан кейін жобаның қирауы басталды, өйткені 1974 жылдың желтоқсанында Atlantic Richfield шығын сметасы еселенген кезде жобадан бас тартты. Жоба федералды үкімет мұнай бағасын қамтамасыз ету және қаржылық қолдау көрсету үшін міндеттеме алмаса, жүзеге асырылмайтын еді. Логхид пен Гетти Atlantic Richfield-тің орнын толтыру үшін басқа фирмалармен кездесті, ал 1975 жылдың ақпанында консорциум Альберта, Онтарио және Канада үкіметтерімен бейтарап Виннипег қаласында кездесті. Келіссөздерге федералды министрлер Жан Кретьен мен Дональд Макдональд, Онтарио уақиясын премьер-министр Билл Дэвис басқарды, ал Альберта уақиясын Логхид, Гетти, Лейч және Дики басқарды. Виннипег келісімі бойынша Онтарио жобаның 5 пайызын, Альберта 10 пайызын, ал федералды үкімет 15 пайызын сатып алды. Альберта сонымен қатар Alberta Energy Company арқылы құбыр желісі мен электр станциясының толық құнын және меншігін алды және 200 миллион доллар көлемінде несие берді. Syncrude келісімінің салдары Форт МакМюррей қаласының өркендеуі болды, 1971 жылы 6847 адам тұрған бұл қала 1981 жылы 31000 адамға жетті. Аттабаска мұнай құмдарындағы болашақ даму Логхид үшін сәтті болмады, ал 13,5 миллиард долларлық Alsands жобасы 1982 жылы құлдырап кетті. Логхид мұнай және газ ресурстарын провинцияның бақылауына көбірек алуға және табиғи ресурстарды игерудегі федералды үкіметтің араласуын азайтуға ұмтылды. Логхид жеке инвестициялардың орнына мемлекеттік инвестицияларды тиімді пайдалану арқылы мақсатына жетті. Провинция табиғи газ бағасын реттеу туралы заңды қабылдады және 1974 жылы мұнай, құбыр және мұнай-химиялық өңдеуге назар аудару үшін Alberta Energy Company-ны құрды. Альберта мұнай маркетингтік комиссиясын құру үкіметтің жаңартылмайтын табиғи ресурстарды сату, сондай-ақ мұнай қондырғыларына қатысты құрылыс, сатып алу және жалға алу саласындағы өкілеттіктерін кеңейтті. 1980 жылы Трюдо үкіметі Ұлттық энергетикалық бағдарламаны енгізді, оның негізгі мақсаты – Канаданың табиғи ресурстарға ие болуы және бақылауы ұлттық энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету болды. Трюдо Канаданың энергетикалық саясаты бөлініп кеткенін және табысты бөлісуде әділдікке қол жеткізу қажет екенін де айтты. Бағдарлама ішкі бағаны бақылауды күшейткенімен, федералды жерлерде мұнайды іздеуге берілетін үлес пен ынталы жағдайлар Логхидтің көзқарасынан сынға ұшырады. Логхид бұл бағдарламаға қарсы сотта да, жазайымда да күшпен күресті, тіпті телеарнада Альбертаның ұлттық сезімін оятып, бұл бағдарлама провинцияға көбірек "Оттаваны" әкеледі деп мәлімдеді. Ұлттық энергетикалық бағдарлама туралы хабарламадан бұрын Логхид федералдық бағдарлама салықтарды арттырса, Альбертаның мұнай және газ өндірісін азайтатынын мәлімдеді. Егер Альберта өндірісті азайтатын болса, Орталық Канаданың мұнай өңдеу зауыттары мен басқа да кәсіпорындары федералды үкімет субсидиялайтын шетелдік мұнайды сатып алуға мәжбүр болар еді, бұл 1980 жылы 13,7 миллиард долларлық дефицитпен үкіметке шартты емес. Логхид бұл өкілеттікті пайдаланып Трюдоны бағдарламаның кейбір шараларына келісуге мәжбүрледі және 1981 жылдың сәуір айынан бастап тоғыз ай ішінде Альбертаның шикі мұнай өндірісін 60000 баррельге азайту және екі мұнай құмдары жобасын тоқтату туралы телеарнада жариялады. Логхид елімізде мұнай тапшылығы болмайтынын және тапшылық туындаса, кесілуді тоқтататынын уәделеді. Бұл қадам сәтті болды, өйткені федералды және провинциялық үкіметтер арасындағы келіссөздер Ұлттық энергетикалық бағдарламаны түзету үшін 1981 жылы басталды, нәтижесінде Альберта үшін жағымсыз аспектілер алынып тасталды. Логхидтің Мұнай келісіміндегі сәттілігі Трюдомен бірге шампанмен той жасаған суретімен белгіленді, бірақ Логхид кейінірек осы тойға өкінгенін мойындады. Логхидтің Ұлттық энергетикалық бағдарламамен күресі 1980 жылдардағы мұнай артығымен сәйкес келді, оның салдарынан сұраныс төмендегеніне байланысты энергия бағасы күрт төмендеді. Логхид Мұнай және газ қызметі бағдарламасы арқылы роялти мөлшерлемелерін төмендетуге мәжбүр болды және кірістің төмендеуі мен экономиканың құлдырауына қарсы тұру үшін табиғи газды диверсификациялауға үкіметтің күшін жұмылдырды. Соңғы рет 1985 жылдың наурызында, зейнетке шығу алдында Логхид, Британдық Колумбия премьер-министрі Билл Беннетт, Саскачеван премьер-министрі Грант Девайн және федералды консервативті прогрессивті Энергетика, кеніштер және ресурстар министрі Патриция Карни Ұлттық энергетикалық бағдарламаның қалған аспектілерін жойған және Канаданың энергетикалық өнеркәсібін нарықтық бағаларға қайтарған Батыс келісіміне қол қойды. Кейбір сыншылар Логхид федералдық мұнай және газ саясатына қарсы жауынгерлік және қақтығыс тудыратын кампания жүргізгенін, бұл алберталықтарды провинциялық және ұлттық азаматтық арасында таңдау жасауға мәжбүрлегенін айтады. Өсіп келе жатқан жауынгерлік Альбертаның тәуелсіздікке ұмтылуына ықпал етті, бұл 1982 жылы Альберта заң шығарушы жиналысына тәуелсіздікші Гордон Кеслердің сайлануында ең айқын көрінді. Сонымен қатар, 1979-1980 жылдары қысқа мерзімге Канаданың премьер-министрі болған Альберта консерваторы Джо Кларк ішкі мұнай бағасын үйлестіру бойынша көп жұмыс істемеді...

Федералды-облыстық қатынастар

Логхидтің провинциялық басымдықты Канада федерализміне деген көзқарасы Альберта және Канада тарихындағы оның ең көрнекті және ұзақ уақытқа созылған әсерлерінің бірі болып қала береді. Тарихшы Майкл Д. Бехильс Логхидтің Канада Конституциясын қайтарудағы рөлін 19 ғасырдағы Онтарио премьер-министрі Оливер Моватпен салыстырады, ол Джон А. Макдональдтың Канада үкіметінің көзқарасын үйлестірілген егемендік биліктердің біріне айналдыруға көмектесті. Оның 1970-1980 жылдардағы конституциялық пікірталастардағы ең маңызды жетістіктерінің бірі – Альбертаның ұсынысына негізделген түзету формуласын енгізу болды. Бұл формула конституцияға түзету енгізуді федералды үкімет пен кем дегенде жеті провинцияның келісімімен жүзеге асыруды талап етеді, олар Канада халқының 50 пайызын құрайды. Түзету формуласы сондай-ақ, провинцияның келісімін қажет ететін, провинциялардың қолданыстағы құқықтарына әсер ететін түзетулерді қарастыратын қағиданы қамтыды. Логхидтің түзету формуласына қатысты көзқарасы теңдікті қамтамасыз ету үшін аймақтар емес, жеке провинциялардың құқықтарын баса көрсетті, сондай-ақ бір провинция үшін тиімді вето құқығы болмайтындығын қамтамасыз етті, бұл бұрынғы конституциялық келіссөздерде ұсынылған формулалардан елеулі айырмашылықты білдірді. Түзету формуласымен қатар, Логхидтің конституциялық мұрасына Құқықтар мен бостандықтар жарғысының кейбір ережелерін күштен шығаруға өкілеттік беретін ережелерді алып тастау да кіреді. Логхидтің конституциялық ықпалы 1971 жылы сайлаудан кейін екі іс-қимыл арқылы басталды: біріншісі – ұсынылған Виктория Жарғысының негізін қабылдамау, екіншісі – Федералды және үкіметаралық істер министрлігін құру. Министрлікке барлық үкіметаралық мәселелерді қадағалау міндеті жүктелді және ол провинциялық және федералды үкіметтер арасындағы саяси күрес орталығына айналды. Министрлік тиімді болып шықты және Альбертаның кішігірім провинциядан конституциялық талқылаулардағы жетекші провинцияға айналуына көмектесті. Премьер-министр Трюдоның Виктория Жарғысына қолдау таба алмауы оны конституциялық реформаны жалғастырудан бас тартқан жоқ. Трюдоның басты мақсаты – Канада Конституциясын қайтаруды қамтамасыз ету болды. Одан әрі, ол қабылданған түзету формуласын, Құқықтар Жарғысын құруды және федералдық өкілеттіктерді арттыруды мақсат етті. Трюдоның мақсаттары негізінен Логхид пен Квебек премьер-министрі Роберт Бурса, ал кейіннен Рене Левеск басқарған провинциялық үкіметтердің мақсаттарына қайшы келді. Логхид табиғи ресурстарға, Сенат реформасына және Жоғарғы Сотқа реформалар жасауға көбірек билік іздеді, ал Бурса мен Левеск Квебектің мәдениеті мен тілін көбірек тануға ұмтылды. 1973 жылдың соңында мұнай дағдарысы және Трюдо үкіметінің Альберта мұнайына экспорттық салығын енгізуі үкіметаралық шиеленісті одан әрі күшейте түсті. Логхид экспорттық салықты Канада тарихындағы ең кемсітуші шара деп сипаттады. Трюдоның әрекеттері Логхидтің позициясын одан әрі нығайтты: Альберта ресурстарға қатысты провинциялық юрисдикция сақталған жағдайда ғана конституциялық өзгерістерді қолдайды. 1975 жылы өткен Бірінші министрлер конференциясында Трюдо конституциялық талқылауларды қайта ашуды ұсынды, олар тек конституцияны қайтарумен шектелген. Барлық премьерлер конституцияны қайтару қажет екендігіне келіскенмен, Логхид премьерлерді биліктерді бөлуді, ресурстарды бақылауды және бағдарламаларды қайталауды жалпы тексеруді талап етуге бастап кетті. Трюдо 1975 жылғы конференциядан кейін әр провинцияға үш нұсқаны ұсынатын жарлық жобасын ұсынды: қарапайым конституцияны қайтару, Виктория Жарғысымен түзетулермен конституцияны қайтару және жаңартылған Виктория Жарғысымен конституцияны қайтару. Логхид бұл ұсынысты қабылдамады және провинциялық юрисдикцияны кеңейтетін конституциялық талаптар тізімін ұсынған Бурсамен одақтас тапты. 1978 жылы Логхид үкіметі провинцияның позициясын «Артүрліліктегі үйлесімділік: Канада үшін жаңа федерализм» атты құжатта ресми түрде баяндады, онда федералдық-провинциялық билікті бөлуді өзгерту формуласымен қорғау қажеттігі көрсетілді, бұл өзгерістерге жататын провинциялардың келісімін қажет етеді. 1981 жылдың қыркүйегінде өткен Бірінші министрлер конференциясынан кейін Трюдо федералды үкімет жетекшілігімен біржақты конституциялық репатриациялау процесін бастады. Онтарио және Нью-Брансуик федералды үкіметті қолдады, ал қалған провинциялар «Сегіздік тобы» деп аталды, олардың позициялары негізінен Логхид жасады. Квебек, Манитоба және Ньюфаундленд үкіметтері өздерінің провинцияларында біржақты репатриация конституциялық екендігі туралы мәселе бойынша Апелляциялық сотқа сұрақтар жіберді. Логхид заң шығарушылық жиналыста резолюция ұсынды, онда Альберта конституцияны қайтаруды провинциялық құқықтарды қорғау шаралары болған жағдайда ғана қолдайтынын, түзетулер провинциялық құқықтарды нашарлатпайтынын және федералды үкімет біржақты әрекет етпейтінін мәлімдеді. Содан кейін Логхид конституцияны қайтару жөніндегі парламенттік тыңдаулардан бас тартты және Трюдоны Конституциялық сот шешім шығарғанша репатриацияламауға ескерту үшін басқа премьерлерге қосылды.

Сыртқы істер

Логхид провинциялық деңгейде екіжақты саудаға жаңа тәсілді ұлттық деңгейде ілгерілетумен айналысты, нәтижесінде Канада мен АҚШ арасындағы еркін сауда келісімі жасалды. 1985 жылы Реджинада өткен Бірінші министрлер конференциясында Логхид телеарнада бұл идеяны жариялап, канадалық кәсіпкерлердің Солтүстік Америка нарығына қатысу мүмкіндігін атап көрсетті. Логхид Вашингтонға жасаған сапарларын жоспарлауда ерекше мұқият болды, оның үкімет басшылығына тән барлық мәселелердің мінсіз орындалуын қамтамасыз етті. 1981 жылдан 1989 жылға дейін АҚШ-та Канада елшісі болған Аллан Готлиб, Логхидті Конгресспен жұмыс істеген ең тиімді канадалық саясаткерлердің бірі деп бағалады. Логхид АҚШ Сенатының мүшесі Генри М. Джексонмен жақын қарым-қатынасын пайдаланып, АҚШ астанасына жасаған алғашқы сапарларында Конгресс мүшелеріне қол жеткізді. 1979 жылы Логхид Сыртқы сауда министрлігі лауазымын құрып, оған Хорст Шмидті тағайындады. Өзінің қызметінің кезеңінде Логхид бірнеше ресми халықаралық сапарлар жасады, және оның әйелі Жанна онымен бірге жиі болды. Логхид әйелінің қатысуы шетелдік дипломаттарды олардың жұбайларын шақыруға ынталандырады деп сенді, бұл сапардың атмосферасын өзгертеді. Логхидтің ресми сапарларына 1972 жылы Жапонияға, 1975 жылы Еуропаға, 1976 жылы АҚШ-қа, ал 1983 жылы Қытай мен Жапонияға жасаған сапарлары кірді. Бұған қоса, 1977 жылы Логхид Таяу Шығысқа, Кеңес Одағына және Швейцарияға маңызды ресми сапар жасады. Осы сапар барысында Кеңес Одағының премьер-министрі Алексей Косыгин Логхидтің Канада қоғамдық өміріне қосқан үлесін жария түрде мойындады.

Қоршаған орта саясаты

Логхедтің премьер ретіндегі қызметі провинцияда маңызды экологиялық өзгерістерге әкелді. Үкімет Альберта азаматтарының қоршаған ортаға қолжетімділігі мен демалыс мүмкіндіктерін жақсартудың бірнеше жолын қарастырды. 1975 жылы Калгариде Fish Creek паркі құрылды, жері Логхедтің бұрынғы басшысы Фредерик Чарльз Манникстен сатып алынды, ал 1977 жылы Логхед үкіметі Kananaskis провинциялық паркін құрды, ол кейіннен Питер Лоугид атындағы провинциялық парк деп аталды. Логхед Калгари сәулетшісі Билл Милн мен Құрылыс және көлік министрі Кларенс Копиторнға жаңа провинциялық парк идеясымен бөлісті. Мұралық үнемдеу қоры арқылы Эдмонтон, Гранде-Прейри және Медисин-Хат қалаларында қалалық парктер құруға да көмек көрсетілді.

Экономикалық даму

Питер Логхед провинцияның табиғи ресурстардан түсетін табысын Альбертаның экономикалық дамуы мен әртараптандыруын ынталандыру үшін пайдалануды мақсат етті. 1974 жылы Логхед үкіметі Солтүстік және Батыс Канаданың дамуын қамтамасыз ету және Альбертаны солтүстікке кіретін қақпа ретінде орналастыру үшін ішінара «Тынық мұхиты Батыс» әуекомпаниясын сатып алды. Облыс әуе компаниясын құпия сатып алу ұсынысы кезінде 37,5 миллион долларға сатып алды (1974 жылы 37,5 долларға тең, қазіргі жылдары шамамен миллион долларға тең). Альберта үкіметі Британдық Колумбияның НДП премьері Дейв Барреттің әуе компаниясын сатып алудың ұқсас жоспары бар екендігіне алаңдады. Бұл шешім Альбертада өте даулы болды және іскерлік қауымдастық пен Прогрессивті консервативті партиядағы салықтық консерваторлар тарапынан сынға ұшырады. Сатып алудан кейін әуе компаниясының штаб-пәтері Калгариге көшірілді, ал Калгари халықаралық әуежайы жаңа хаб болды. 1983 жылы Логхид үкіметі әуе компаниясын 37,7 миллион долларға сатты (1983 жылы 37,7 долларға тең, қазіргі жылдары шамамен миллион долларға тең) 1982 жылы Альбертаның жалпы сайлауы кезінде осындай уәде берген науқаннан кейін. Премьер-министрлік лауазымының соңында Логхед бас кеңсесі Эдмонтонда орналасқан канадалық қаржы компанияларының консорциумы «Principal Group» құлдырауының алғашқы кезеңдерін бақылады. «Principal Group»-тің екі еншілес компаниясының операциялық лицензияларын Альбертаның қазынашысы Дик Джонстон 1987 жылы 30 маусымда тоқтатты, ал алты аптадан кейін «Principal Group» 67 000-нан астам инвесторларға шамамен 468 миллион доллар берешегі бар банкрот деп жариялады (1987 жылы 468,0 долларға тең, қазіргі жылдары шамамен миллион долларға тең). Құлау Дон Геттидің премьер-министрлік кезінде болған кезде, Логхид 1985 жылы апта сайын жиналып, жақындап келе жатқан құлдырауды талқылайтын арнайы кабинет жұмыс тобын құрды, ал қаржы реттеушілері бір жыл бұрын іс-қимыл жасауын талап етті. Тергеу барысында прогрессивті консервативті үкімет халықтың сенімін сақтау үшін белгілі бір компанияларға қарсы күш қолдану шараларын болдырмау үшін едәуір күш салды. Логхидтің аты тікелей аталмағанымен, тергеу барысында үкімет министрлерінің әрекеттері Логхидтің «облыс құру» саясатына сәйкес келгені анықталды. 1984 жылы оның үкіметі өнеркәсіптік және ғылыми стратегия туралы ақ кітап жариялады, онда мұнайға негізделген өркендеудің аяқталғанын мойындады. Бұл құжатта мұнай мен газды негізгі «өсу қозғалтқышы» ретінде атап өтті, сонымен қатар қаржы институттарын оң бағалады, үкіметтің Альбертадағы бірнеше бизнестің, соның ішінде «Principal Group», «Canadian Commercial Bank» және «Northland Bank»-тың қаржылық жағдайы туралы білуімен қатар.

Мәдениет

Логхед ауылдыққа бағытталған маңызды провинцияны және Калгари Стампеді, Клондайк күндері, сондай-ақ ауылдық 4H клубтары сияқты ауыл шаруашылығының алғашқы шараларына бағытталған Мәдениет министрлігін мұрагерлік етті. Альберта университетінде оқыған болашақ Канада парламенттік ақыны Джордж Бауэринг 1960-шы жылдарда Альбертаны "мәдени шөл" деп сипаттаған. Логхед басшылығымен Альберта шектеулі, моральдық және ауылдық провинциядан қалалық және заманауи қоғамға айналды. 1971 жылғы сайлауға дейін Логхед үкіметін мәдениетке "мозаикалық" көзқараспен қарауға міндеттендірді, бұл түрлі мәдениеттерді және альберталықтарға басқа мәдениеттер мен дәстүрлермен танысу мүмкіндігін ұсынуды мақсат етті. Сайлаудан кейін Логхед Хорст Шмидті Мәдениет министрі етіп тағайындады, ол Альбертадағы өнерді насихаттау үшін белсенді науқан бастады. Мұнай мен газ өндіруден түскен кірістердің арқасында үкімет жеке өнер ұйымдарына, ұйым бюджетінің 25 пайызына дейін жеке гранттар беру бағдарламасын іске қосты. Мәдениет министрлігінің бюджеті 1971 жылы 280 000 доллардан 1979 жылға қарай 7,5 миллион долларға дейін өсті. 1974 жылы провинция мәдени алуандықты тойлау үшін Мұра күнін провинциялық мереке ретінде белгіледі, ал Эдмонтон алғашқы Мұра фестивалін өткізді. Осы кезеңде басталған басқа фестивальдарға 1980 жылғы Эдмонтон халық музыка фестивалі және 1982 жылғы Эдмонтон Fringe фестивалі кіреді. Логхед үкіметі сондай-ақ өнер, әдебиет және сахналық өнер саласындағы бірнеше қоры құрды. Альбертаның 75 жылдығына орай провинция "Канада энциклопедиясын" демеледі, энциклопедияны жасауға 3,4 миллион доллар, ал Канаданың барлық мектептері мен кітапханаларына тегін данасын беру үшін тағы 600 000 доллар бөлді. Логхед үкіметі 1978 жылғы Эдмонтонның және 1988 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарына Калгаридің үміткерлігін ынталы түрде қолдады. Фил Фрейзер Логхедтің өнерге деген қолдауын оның әйелі Жаннаға байланыстырады, ол вокал, музыка және биді оқыған. Жанна өнерді альберталықтардың "рухасын дамыту" құралы ретінде жақтады. Фрейзердің сөзіне сүйенсек, Логхедтер өнердің нағыз меценаттары болды, провинциядағы барлық іс-шараларға, үлкеніне де, кішісіне де қатысып, оларға мұрағатталды. Жанна Альбертаның мәдени ұйымдарының көптеген кеңестерінің құрамында болды, соның ішінде оның "баласы" – Альберта балет компаниясы да бар.

Федералды прогрессивті консерваторлармен қарым-қатынасы

Логхид Альбертаның прогрессивті консервативті қауымдастығын маргиналды партиядан 40 жылдан астам уақыт бойы Альбертаны басқарған династияға айналдырды. Оның басшылығына дейін партия, федералды прогрессивті консерваторлардың Альбертадағы табысына қарамастан, маңызды назар аудара алмады немесе жоғары сапалы үміткерлерді тарта алмады. Федералды прогрессивті консерваторлардың көптеген белсенді мүшелері мен еріктілері провинциялық әлеуметтік несие партиясының мүшелері мен еріктілері болды. Логхид партияны бастап құруға қабілетті болды, саяси және саяси емес адамдарды прогрессивті консервативтің туы астына біріктірді, бұл оны билікке әкелді және федералды партияға да үлкен қолдау әкелді. Логхидтің ойынша, жұртшылық кез-келген провинциялық партияның басшысын, федералды партияның басшысы емес, басты тұлға деп қабылдауы керек. 1965 жылдан бастап болашақ премьер-министр Джо Кларк Логхидтің прогрессивті консерваторларында маңызды рөл атқарды, ерікті жұмыстан 1967 жылғы сайлауға үміткерлерді табуға көмектесетін толық уақытты далалық қызметкерге ауысты. Кларк 1967 жылы Калгари-Оңтүстік сайлауында Артур Дж. Диксонға шамалы айырмамен жеңіліп, өзі де кандидат болды. Роберт Динкель 1967 жылғы прогрессивті консерваторлардың сайлауалды кампаниясын ұйымдастырды, кейіннен Джо Кларктың 1979 жылғы федералды сайлауында Альберта бойынша жауапты болды. Кейін премьер-министр болып сайланғаннан кейін Логхид федералды прогрессивті консерваторлардың әлеуетті көшбасшысы ретінде қарастырылды. Биограф Дэвид Вуд федералды ұйымдастырушылардың Логхидті партияға жетекшілік етуге көндіруге тырысқан бірнеше жағдайды сипаттады. Вуд 1975 жылы Галифакста өткен кездесуді еске алады, онда Логхид федералды жиынмен бір уақытта өткен Нова-Скотия провинциялық прогрессивті консервативті жиынына қатысты. Федералды көшбасшы Роберт Стэнфилд Логхидтің өзінен басшылықты алуға қызығушылығы бар-жоғын сұрады, ал кейіннен "жиырма немесе одан да көп" федералды партия мүшелері оның қонақ үй бөлмесіне келіп, Логхидті сайлауға шақырды. Кейін Хал Джекман және басқа да Онтарио консерваторлары Онтариода Логхидтің федералды сайлауын қолдау үшін қозғалыс ұйымдастырды, тіпті 800 қол қойылған бес футтық Рождестволық карта жіберді және қолдау митингтерін өткізді. Бірақ Логхид Джекманның қайта-қайта жасаған ұсыныстарын қабылдамады. Логхид 1976 жылы федералды деңгейге көшпеу себебін 1975 жылғы сайлаудағы жеңісінен кейін Альберта халқына деген жауапкершілік деп түсіндірді, бірақ ол "уақыт дұрыс емес еді. 1977 немесе 1978 жылы басқаша болуы мүмкін еді" деді. Логхид 1983 жылғы прогрессивті консервативті партияның басшылығына сайлауда федералды партияға көшуі мүмкін деген қауесет тарады, оның әлеуетті кандидатурасына партия мен БАҚ назары ауды. Логхидтің әйелі Жанна мен ұлы Джо оны федералды саясатқа көшуге ынталандырды. Алайда, Логхид тағы да федералды саясатқа көшуден бас тартты, өзінің жасы (54), француз тілін жетік меңгермегендігі және бір уақытта сайлау кампаниясын жүргізуге және француз тілін үйренуге күші жетпегенін мойындады. Мәселені шешу үшін Логхид Гавайидегі демалысынан ертерек Эдмонтонға оралып, жарыстан бас тартатынын мәлімдеу үшін баспасөз конференциясын өткізді. Логхид 1970-ші жылдардың ортасында француз тілін білмеу федералды басшылыққа үміткер үшін маңызды мәселе емес деп есептесе де, Квебек ұлтшылдық қозғалысының күшеюі федералды басшылыққа үміткер үшін тілді білуді міндетті еткенін мойындады. Онтарио премьері Билл Дэвис 1983 жылы федералды прогрессивті консервативті басшылыққа үміткер болып, Логхидтің қолдауын сұрады. Логхид 1981 жылы Дэвистің Канаданың бірыңғай энергетикалық саясатына басқа премьерлерге қосылудан бас тартқаны үшін бұл ұсынысты қатаң түрде қабылдамады. Сонымен қатар, Логхид Джо Кларкты оның лауазымын сақтап қалуына қолдау көрсетпеді, бірақ бейтарап боладымын деп уәде берді, сонымен қатар Альберталықтарды соңғы жеңімпаз Брайан Малрониді "жақсылап қарауға" шақырды.

Кейінгі өмірі

Логхед 1986 жылғы 27 ақпанда Альберта заң шығарушы жиналысындағы өкілдігінен ресми түрде бас тартып, 57 жасында жеке өміріне қайта оралды. Саясаттан зейнетке шыққаннан кейін де Логхед үкімет, құқық және бизнес салаларындағы істерге белсенді қатысты, 1985 жылы Калгариде орналасқан Bennett Jones заң фирмасына серіктес болып кірді, 1987 жылы Канада мен АҚШ арасындағы еркін сауда келісімін қолдау мақсатындағы Сауда және жұмыс орындары жөніндегі Канадалық альянсқа қатысты және 1991 жылы Канада-Жапон форумының тең төрағасы болды. Логхед Калгари қысқы Олимпиада ойындарын ұйымдастыру комитетінің құрметті төрағасы қызметін атқарды. Логхед бірқатар канадалық компаниялардың директорлар кеңесіне мүше болып сайланды, бір кезде 17 түрлі кеңесте орын алды. Бұл компаниялардың ішінде ATCO, Royal Bank of Canada, Princeton Developments, Nortel, CFCN Communications, Bombardier, Canadian Pacific Railway, Keyera, Carlson Construction және тағы да басқа көптеген кәсіпорындар бар еді. Логхед Альбертаның табиғи газ өнеркәсібінің дамуын қолдауын жалғастырды, Ирокез газ құбырының құрылысын ілгерілеткен Альбертаның Солтүстік-шығыс газ жобасының төрағасы болды. Логхед Үшжақты комиссияның мүшесі болып тағайындалды. 1996 жылы Логхед Агнес Бенидикссоннан кейін Король университетінің канцлері болып тағайындалды, ол 2002 жылға дейін бұл қызметті атқарды. Логхед бұл шешімді Квинс университетінде оқыған екі ұлының кеңесімен қабылдады. 2002 жылы Логхед Пьер Эллиот Трюдо қорының директорлар кеңесінің алғашқы құрамына енді.

Саяси қатысу

Логхид премьер-министр лауазымынан кеткеннен кейін Альбертаның мемлекеттік саясаты немесе Прогрессивті консервативтік партия туралы сирек пікір білдірді. Логхид өзінің орнын басуы үшін ешқандай кандидатты қолдамады, сондай-ақ 1992 жылы Прогрессивті консервативтік партияның басшылығына үміткерді де қолдамады. 2006 жылы премьер-министр Ральф Клейннің отставкасынан кейін Логхидтің ұстанымы өзгерді, ол кейде саяси мәлімдемелер жасап, мемлекеттік саясатты талқылаған сұхбаттар берді. 2006 жылғы Прогрессивті консервативтік партия басшылығына сайлау кезінде Логхид ақырында жеңіліске ұшыраған Джим Диннингті қолдады, ал 2011 жылғы басшылық жарысында Логхидтің Элисон Редфордты қолдауы оның сәтті науқанының нәтижесіне ықпал еткені байқаушылар тарапынан айтылды. Логхид кейде Прогрессивті консервативтік премьер-министрлерді қолдап немесе оларға қарсы мәлімдеме жасады. 1995 жылғы сұхбатында Логхид консервативтік үкіметтің 1990-шы жылдардың басындағы экономикалық дағдарыстан кейін әлеуметтік қызметтерге бөлген қаражатын қысқарғанын сынады, бұл ретте Онтарио премьері Майк Харрис пен Альберта премьері Ральф Клейнге сын бағыттады. 2006 жылдың маусым айында Edmonton Journal тілшісі Гордон Джаремкомен сұхбаттасқанда, Логхид Альбертаның роялти жүйесін сынап, 1990 жылдары дамуды ынталандыру үшін Клейн үкіметі едәуір қысқартқан жаңартылмайтын ресурстарға байланысты роялтилерді қайта қарауға шақырды. Бұл сұхбат Клейннің зейнеткерлікке шығуынан кейін бірнеше ай өткен соң және 2006 жылғы Прогрессивті консервативтік партия басшылығына қатысты маңызды саяси мәселе тудырды. Прогрессивті консервативтік партия басшылығын жеңгеннен кейін көп ұзамай премьер-министр Эд Стелмах Альбертаның роялти жүйесін қайта қарауды ұсынды. Логхид Шарлоттаун келісімінің жақтасы болды және оны Квебекке Конституцияға толық серіктес ретінде қол қою мүмкіндігі ретінде қарастырды. 1992 жылғы Maclean's журналындағы мақаласында Логхид Квебек үшін бірқатар жеңілдіктерді ұсынды, соның ішінде әр провинциядан тең өкілдікпен сайланған Сенат, Квебекке Парламенттің Төменгі палатасында 25 пайыздық өкілдікке кепілдік берудің әділдігіне келісті, Квебек Сенаторларының көпшілігі француз тілі мен мәдениетіне қатысты заңнаманы мақұлдауы керек екендігіне келісті, сондай-ақ Квебек Жоғарғы Сотының үш мүшесі Квебек азаматтық кодексі бойынша білім алған болуы керек екендігін ұсынды. Логхид жергілікті халыққа қосымша құқықтар беруді қолдамады, өйткені бұл жаңа үкімет құруға әкеледі деп мәлімдеді, бірақ Шарлоттаун келісіміне ережелерді енгізу жөніндегі консенсусты қабылдады.

Ауру және өлім

Логхед ұзақ жылдар бойы жүрек ауруы мен жоғары қан қысымынан зардап шегіп жүрді, сол себепті 1995 жылы үш рет айналма жол операциясы жасалды. 2012 жылы денсаулығы күрт нашарлап, оны Калгаридегі оның есімімен аталған ауруханаға жеткізді, онда 13 қыркүйекте 84 жасында табиғи себептерден көз жұмды. Оның денесі 17-18 қыркүйек аралығында Альберта заң шығарушы ғимаратының негізгі ротондасында сақтауға жатты. Бүкіл провинция бойынша ұлттық және провинциялық тулар жартылай төмен түсірілді. Денесі Эдмонтоннан Калгариге кортежбен қайтарылды, кортеж қала арқылы өтіп, Логхед үшін маңызды орындардың басынан өтті. 2012 жылдың 21 қыркүйегінде Калгаридегі Оңтүстік Альберта мерекелік аудиториясында мемлекеттік еске алу рәсімі өтті. Оның қазасына жауап ретінде премьер-министр Стивен Харпер Логхедті "өз буынының ең көрнекті канадалықтарының бірі" деп сипаттады. Альберта премьер-министрі Элисон Редфорд оның жерлеу рәсіміне қатысу үшін Азияға сапарынан оралды. Альберта оппозициясының жетекшісі Даниэль Смит, бұрынғы премьер-министр Жан Кретьен (Канада конституциясын қабылдау кезіндегі келіссөздерде Әділет министрі болған), федералды оппозиция жетекшісі Томас Малкаир және Калгари қаласының мэрі Нахид Ненши оның қазасына байланысты көңіл айту білдірді.

Мұра

Жанна мен Питер Логидті Джеки мен Джон Кеннедимен, сондай-ақ Маргарет пен Пьер Трюдомен жиі салыстырды. "Time" журналы Логидтерді провинция бойынша "кино жұлдыздары" сияқты қарсы алғанын айтты. Фил Фрейзер Логидтің премьер-министрлік кезеңін "Альбертадағы өнердің Камелоты" деп сипаттады. Саясаткер ретінде Логид Альбертаға саяхаттап, сайлаушылармен олардың қауымдастықтарында кездесіп, Прогрессивті консервативті кандидаттарға есіктен-есік саясатының маңыздылығын түсіндірді. Кандидаттарды таңдағанда ол қауымдық көшбасшыларды және этникалық алуан түрлілікті іздеді, бұл Прогрессивті консервативті партияның Альбертаның өсіп келе жатқан алуан түрлілігін көрсететінін қамтамасыз етті. Ол "кәсіби саясаткерлерге" қарсы болды және бірнеше салаларда тәжірибесі бар кандидаттарды іздеді. Логид теледидардың күшін түсінді және оның айналасында сайлау және үкіметтік стратегияны құрған алғашқы ірі канадалық саясаткерлердің бірі болды. Ол Альберта үкіметін орталықтандырмауды, кеңселерді Эдмонтон мен Калгариден тыс, провинцияның ауылдық аймақтарында салынып жатқан жаңа провинциялық ғимараттарға көшіруді жақтады. Премьер-министр ретінде 14 жыл қызмет еткен кезінде Логид Альбертадағы маңызды экономикалық және мәдени өсімді бақылады, бұл көбінесе мұнай мен газ роялтилерінің есебінен болды. Логидтің ішкі саясаты Аттабаска мұнай құмдарын дамытуды және мұнай және газ өнеркәсібінің дамуын жеңілдету үшін мемлекеттік Альберта Энергия компаниясын құруды қамтыды. Партиясының консервативті бағытына қарамастан, Логид үкіметтің экономикадағы рөлін айтарлықтай кеңейтетін саясат пен инвестициялар жасады, бұл провинцияның мұнай мен газ және басқа да еркін нарық салаларына, мысалы, Pacific Western Airlines сатып алуға әсер етті. Логид мұнай және газ өндірісі үшін провинциялық роялти ставкаларының өсуін жүзеге асырды, ал Ұлттық энергетикалық бағдарлама кезінде мұнай және газ өндірісін қысқарды және екі мұнай құмдары жобасын тоқтатты. Бұл саясат Альбертаның мұнай және газ өнеркәсібі мен консерваторлары арасында танымал болған жоқ. Мемлекеттік Альберта Энергия компаниясының үкіметпен тығыз байланысы сыншыларға "әділ емес бәсекелестік артықшылығы" туралы ой келтірді, ал Логидтің мұнай мен газ өндірісін бақылау арқылы еркін нарыққа араласуы оның консервативті базасын алаңдатты. Инвестициялық тұрғыдан алғанда, Логид корпоративтік әл-ауқатқа сенбеді, керісінше провинция қолдаған кәсіпорындардағы үлестерді іздеді, нәтижесінде үлкен активтер жинады. 1976 жылы Логид мұнай және газ роялтилері үшін "жаңбырлы күнге" арналған қоры ретінде Альберта мұралық жинақ қорын құрды. Ол сондай-ақ Альберта экономикасын мұнай мен газ кірістерінен алуан түрлендіруге ерекше мән берді. Алайда, Логид басқаруымен Альберта үкіметі провинциялық бюджеттің маңызды бөлігін жаңартылмайтын ресурстардан түсетін кірістерден қаржыландыруды жалғастырды, ол 1973 жылы кірістердің 35% -ынан 1979 жылы 51% -ға дейін өсті. Оның жақтауы провинциялық шекарадан тысқары жерлерге тарады және 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында конституциялық репатриация туралы пікірталастар кезінде Канада премьер-министрлеріне ықпал етті. Ол 1982 жылғы Конституция заңына түзетулерді енгізуге және оны бұзбайтындар туралы ережені енгізуге үлес қосты. Алайда, Калгари университетінің бұрынғы профессоры Роджер Гиббинс Альбертаның Ұлттық энергетикалық бағдарламаға және Трюдоның конституцияны өздігінен репатриациялауға дайындығына байланысты конституциялық пікірталастар кезінде қорғаныс ұстанымында болғанын атап өтті. Осы тұрғыдан алғанда, Гиббинс Логидтің конституциялық пікірталастарға қосқан үлесін Батыс Канаданың мүддесіне жатпайтын статус-квоны сақтау деп қарады. Бұрынғы премьер-министр Брайан Малруни Логидті "Альбертаның және бүкіл елдің ұлы көшбасшысы" деп сипаттады. Биограф Алан Таппер Логидті Альбертаның ең жақсы қасиеттерін көрсететін және "қазіргі Альбертаның басты сәулетшісі" деп сипаттады. Конституциялық пікірталастар кезінде бұрынғы премьер-министр және әділет министрі Жан Кретьен Логидті "ол қатал болды, бірақ ол джентльмен" деп сипаттады.

Құрметтер

1971 жылы Логид Кри ұлтының құрметті басшысы "Тундирберд" атанды, кейіннен Қан ұлтының құрметті басшысы "Кроп-Эйрд Вулф" атанды. Логид 1971 жылдан 1986 жылға дейін Альбертаның Атқарушы кеңесінің мүшесі болған кезінде "Құрметті" атағын алды. 1982 жылдың 17 сәуірінде ол жеке кеңесші болып тағайындалғанда ("PC" пост-номиналды атағымен), "Құрметті" атағы өмір бойы сақталды. 1986 жылы ол Канада орденінің серігі (пост-номиналды атағы: "CC") атанды, ал 1989 жылы Альбертаның Еңбегі Ерекше орденіне (пост-номиналды атағы: "AOE") ие болды. 1986 жылы Альберта университеті Питер Логид атындағы стипендияны құрды, содан кейін оның атымен денсаулық сақтау, құқық және өнер салаларында басқа да стипендиялар белгіленді. 2001 жылы ол Канаданың Медициналық Даңқы залына енгізілді, ол Питер Логид/CIHR стипендиясын құрды. Гарвард университеті 1986 жылы Логидке университеттің Ең үздік түлектері сыйлығын табыс етті. 1986 жылы Логид премьер-министр қызметінен кеткеннен кейін Қананаскис провинциялық паркі Питер Логид атындағы провинциялық парк болып қайта аталды. 1988 жылы салынған жаңа Калгари қалалық ауруханасы Питер Логид орталығы деп аталды, Логид өмірінің соңында осы ауруханада күтім алды және қайтыс болды. Логидтің құрметіне аталған басқа да орындарға Эдмонтон қаласындағы Питер Логид көпұлтты ауылы, Банф өнер және шығармашылық орталығындағы Жанна және Питер Логид ғимараты, Альберта университетінің студенттер жатақханасы және Альберта штатының Хайслер қаласындағы Логид даңғылы жатады. Ол қайтыс болғаннан кейін Калгари халықаралық әуежайының атын оның құрметіне өзгерту туралы ұсыныстар жасалды.

Партия басшысы ретінде

1982 Альберта провинциялық сайлауы
Партия
Партия басшысы
Кандидаттар саны
Орындар
Дауыс берушілер саны
1979
1982
% Өзгеріс
%% Өзгеріс
Прогрессивті консерваторлар
Питер Лаугхид
79
74
75
+1.4%
588,485
62.28%
+4.88%
Жаңа демократтар
Грант Нотли
79
1
2
+100%
177,166
18.75%
+3.00%
Тәуелсіз
34
2
36,590
3.87%
+3.10%
Батыс Канада концепциясы
Гордон Кеслер
78
1
111,131
11.76%
Либералдар
Николас Тейлор
29
17,074
1.81%
−4.35%
Әлеуметтік кредит
23
4
−100%
7,843
0.83%
−19.04%
Альберта реформалық қозғалысы
Том Синдлингер
14
6,258
0.66%
*
Коммунист
8
389
0.04%
−0.01%
Барлығы
344
79
944,936
100%

1979 Альберта провинциялық сайлауы
Партия
Партия басшысы
Кандидаттар саны
Орындар
Дауыс берушілер саны
1975
1979
% Өзгеріс
%% Өзгеріс
Прогрессивті консерваторлар
Питер Лаугхид
79
69
74
+7.2%
408,097
57.40%
−5.25%
Әлеуметтік кредит
Роберт Кертис Кларк
79
4
4
+1.70%
141,284
19.87%
Жаңа демократтар
Грант Нотли
79
1
1
+2.81%
111,984
15.75%
Либералдар
Николас Тейлор
78
43,792
6.16%
+1.18%
Тәуелсіз
8
3,430
0.48%
+0.37%
Тәуелсіз консерваторлар
3
1,613
0.23%
+0.05%
Тәуелсіз христиандар
1
403
0.06%
Коммунист
7
357
0.05%
−0.08%
Барлығы
334
75
710,963
100%

1975 Альберта провинциялық сайлауы
Партия
Партия басшысы
Кандидаттар саны
Орындар
Дауыс берушілер саны
1971
1975
% Өзгеріс
%% Өзгеріс
Прогрессивті консерваторлар
Питер Лаугхид
75
49
69
+40.8%
369,764
62.65%
+16.25%
Әлеуметтік кредит
Вернер Шмидт
70
25
4
−84.0%
107,211
18.17%
−22.93%
Жаңа демократтар
Грант Нотли
75
1
1
+1.52%
76,360
12.94%
Тәуелсіз
1
4,428
0.75%
*
Либералдар
Николас Тейлор
46
29,424
4.98%
+3.97%
Тәуелсіз прогрессивті консерваторлар
3
1,059
0.18%
Коммунист
14
768
0.13%
Тәуелсіз
4
625
0.11%
+1.06%
Тәуелсіз либералдар
2
416
0.07%
Конституциялық социалист
Майк Урин
3
115
0.02%
Барлығы
293
75
590,200
100%

1971 Альберта провинциялық сайлауы
Партия
Партия басшысы
Кандидаттар саны
Орындар
Дауыс берушілер саны
1967
1971
% Өзгеріс
%% Өзгеріс
Прогрессивті консерваторлар
Питер Лаугхид
75
6
49
+717%
296,934
46.40%
+20.40%
Әлеуметтік кредит
Гарри Строум
75
55
25
−54.5%
262,953
41.10%
−3.5%
Жаңа демократтар
Грант Нотли
70
1
73,038
11.42%
−4.56%
Либералдар
Боб Рассел
20
3
−100%
6,475
1.01%
−9.80%
Тәуелсіз
3
1
−100%
462
0.07%
−1.31%
Барлығы
243
65
75
+15.4%
639,862
100%

1967 Альберта провинциялық сайлауы
Партия
Партия басшысы
Кандидаттар саны
Орындар
Дауыс берушілер саны
1963
1967
% Өзгеріс
%% Өзгеріс
Әлеуметтік кредит
Эрнест С. Мэннинг
65
60
55
−8.3%
222,270
44.60%
−10.21%
Прогрессивті консерваторлар
Питер Лаугхид
47
6
129,544
26.00%
+13.29%
Либералдар
Майкл Макканьо
45
2
3
+50.0%
53,847
10.81%
−8.95%
Тәуелсіз
7
1
6,916
1.38%
+0.40%
Жаңа демократтар
Нил Реймер
65
79,610
15.98%
+6.53%
Коалиция
2
1
−100%
3,654
0.73%
+0.19%
Тәуелсіз прогрессивті консерваторлар
2
1,118
0.22%
Либерал/Прогрессивті консерваторлар
1
699
0.14%
−0.14%
Тәуелсіз әлеуметтік кредит
2
693
0.14%
−0.65%
Барлығы
236
63
65
+3.2%
498,351
100%

М.А. ретінде

1982 Альберта жалпы сайлау нәтижесі (Кальгари Батыс)
ПартиясыҮміткерДауыс%
Прогрессивті консервативтерПитер Лаугид11,66878.8%
НДПЭд Смит1,1757.9%
WCCБрюс Ропер1,1067.5%
ЛибералБарб Скотт5984.0%
Әлеуметтік кредитЛеонард Петтерсон2511.7%

1979 Альберта жалпы сайлау нәтижесі (Кальгари Батыс)
ПартиясыҮміткерДауыс%
Прогрессивті консервативтерПитер Лаугид7,82572.9%
Әлеуметтік кредитФрэнк Коттингем9308.7%
ЛибералБарб Скотт8748.1%
НДПЭд Смит6996.5%
Тәуелсіз христианЯкоб Биннема4063.8%

1975 Альберта жалпы сайлау нәтижесі (Кальгари Батыс)
ПартиясыҮміткерДауыс%
Прогрессивті консервативтерПитер Лаугид8,98378.6%
Әлеуметтік кредитЧарльз Грей1,21310.6%
НДПНил Эллисон6745.9%
ЛибералСтив Шоу5644.9%

1971 Альберта жалпы сайлау нәтижесі (Кальгари Батыс)
ПартиясыҮміткерДауыс%
Прогрессивті консервативтерПитер Лаугид7,04955.2%
Әлеуметтік кредитЧарльз Грей4,31933.8%
НДПДжо Янчула1,0668.3%
ЛибералБрайан Стивенсон3332.6%

1967 Альберта жалпы сайлау нәтижесі (Кальгари Батыс)
ПартиясыҮміткерДауыс%
Прогрессивті консервативтерПитер Лаугид8,54861.7%
Әлеуметтік кредитДональд С. Флеминг4,02829.1%
НДПАллан Эрли8686.3%
ЛибералНатали Чапман4022.9%