Кіріспе

Альбертаның премьер-министрі, Канада, 1934–1935

Ричард Гэвин "Дик" Рид (17 қаңтар 1879 – 17 қазан 1980) – 1934-1935 жылдары Альбертаның алтыншы премьер-министрі болған канадалық саясаткер. Ол Альбертаның Біріккен фермерлерінің (UFA) соңғы мүшесі болды және 1935 жылғы сайлауда партияның Социалдық несие лигасының қолынан жеңілуі оны Альберта тарихындағы ең аз уақыт қызмет еткен премьер-министр етті. Шотландияның Глазго қаласының жанында туған Рид жас кезінде көптеген жұмыстар істеді – дүң саудагер, әскери дәрігер (Екінші буар соғысы кезінде), шаруа, ағаш кесуші және тіс дәрігері – және 1903 жылы Канадаға көшіп келді. Ол жергілікті саясатқа қатысып, жақында құрылған UFA-ға қосылды, ол оны 1921 жылғы провинциялық сайлауда Вермильон округінен кандидат ретінде тікелей ұсынды. UFA сайлауда жеңіске жетті, ал Рид Герберт Гринфилд пен Джон Эдвард Браунли премьерлерінің кабинеттерінде бірнеше лауазымда қызмет етті, онда ол өте жақсы білімі мен қаржылық консервативтігімен танылды. 1934 жылы сексуалдық скандал Браунлиді қызметтен кетуге мәжбүрлегенде, Рид премьер-министр болып оның орнын басуға партияның бірауыздан қолдауына ие болды. Рид билікке келген кезде Альберта Ұлы депрессияны бастан кешіріп жатты. Рид Альберта халқының қиындықтарын жеңілдету үшін шаралар қабылдады, бірақ толық экономикалық жаңару провинциялық үкіметтің мүмкіндігінен тыс деп ойлады. Осы жағдайда Альберта сайлаушылары евангелист уағызшы Уильям Аберхарттың экономикалық теорияларына қызығушылық танытты, ол әлеуметтік несие идеясын қолдады. Рид Аберхарттың ұсыныстары экономикалық және конституциялық тұрғыдан мүмкін емес екенін айтса да, 1935 жылғы сайлауда Социалдық несие UFA-ны жеңді; Ридтің партиясы бірде-бір орынды сақтап қала алмады. Рид жеңіліске ұшырағаннан кейін қырық бес жыл өмір сүрді, бірақ бұл жылдарды жасырын өтті; ол ешқашан саяси өмірге оралмады.

Ерте өмір

Рид 1879 жылдың 17 қаңтарында Шотландияның Глазго қаласында Джордж (1843–1913) және Маргарет (Огстон) Ридтің (1850–1928) отбасында дүниеге келді. Ол Глазгода оқыды және Корольдік әскери медициналық корпусына қабылдануға дейін бірнеше жыл көтерме саудамен айналысты. 1900 жылдан 1902 жылға дейін Екінші Бур соғысы кезінде Оңтүстік Африкада госпитальде қызмет етті, содан кейін Шотландияға оралды. Ол болашағын жоспарлай бастады, Оңтүстік Африкаға қайта оралуды қарастырды, бірақ соңында Канаданы таңдады. 1903 жылы Манитоба провинциясының Килларни қаласына келді, онда орақ уақытында шаруа болып жұмыс істеді. Қыс түскенде, Онтариодағы Форт-Уильямда орман шабуылымен айналысты. Содан кейін батысқа сапар шегіп, Альбертаның шығыс-орталық бөлігінде шаруашылық құрды. Сол жерде ол әскери тәжірибесіне сүйене отырып, тіс дәрігерлігімен айналыса бастады. Ол мемлекеттік экономияны жақтағандықтан, барлық мектеп инспекторларын және көптеген қоғамдық денсаулық сақтау медбикелерін жұмыстан шығарды. Оның осы үнемділікке бейімділігі муниципалдық істер министрі ретінде де көрінді, ол 1926 жылы бірнеше муниципалитеттердің мұқтаждарға көмектесу жауапкершілігінің көбін провинцияға беру туралы ұсынысына қарсылық көрсетті. 1929 жылы ол олармен қайтадан келіспеді, өйткені олар өз тұрғындарына төленетін қарттық зейнетақының 10 пайызын төлеуге жауапты болуларын талап етті. Осы ұсыныстарда ол Гринфилдтің Бас прокуроры Браунлиден жақын одақтас тапты. Браунли премьер-министр, ал Рид провинциялық қазынашы болған кезде үкіметтің дефициті тоқтады: бюджет 1925 жылдан 1930 жылға дейін, 1927 жылды қоспағанда, әр жылы профицит көрсетті. 1929 жылы Рид Альберта экономикалық өркендеудің алдында тұрғанын болжады, бірақ көп ұзамай Ұлы депрессиямен бетпе-бет келді. Ол провинциялық шығындарды күрт қысқартып, жаңа табыс салығын енгізу арқында салықтарды көтерді. Ол осы шаралар дефицитке қайта оралудың алдын қалай алмайтынын мойындады. Оның кірістен артық шығындануға дайындығы экономиканы ынталандыруға бағытталған кейнсиандық ұмтылыстан емес, одан әрі қысқартуға болатын шығындар немесе көтеруге болатын салықтар қалмады деген сенімнен туындады. Керісінше, ол оппозициялық либералдардың салықтарды ынталандыру шарасы ретінде төмендету туралы ұсыныстарын қабылдамады.