Кіріспе
Альбертаның премьер-министрі 1943-1968 жылдар аралығында. Эрнест Чарльз Мэннинг (20 қыркүйек 1908 – 19 ақпан 1996) – канадалық саясаткер және Альбертаның әлеуметтік-кредиттік партиясының атынан 1943-1968 жылдар аралығында провинцияның сегізінші премьер-министрі болған. Ол провинция тарихындағы кез келген премьер-министрден ұзақ қызмет етті және Канада тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен екінші провинциялық премьер-министр болды (Нова-Скотияның Джордж Генри Мюррейден кейін). Мэннингтің премьер-министр ретіндегі 25 жылдық үзіліссіз қызметі күшті әлеуметтік және қаржылық консерватизммен сипатталды. Ол сондай-ақ Канаданың әлеуметтік-кредиттік партиясының Сенатта отырған жалғыз өкілі болды және партия 1980 жылы Халық палатасына өкілдерді сайлай алмағаннан кейін, 1983 жылы Сенаттан зейнетке шыққанда Парламенттегі соңғы өкілі болды. Мэннингтің ұлы Престон Мэннинг – Канаданың реформалық партиясын құрған және оған жетекшілік еткен саясаткер, ол 1997-2000 жылдар аралығында ресми оппозицияның федералды жетекшісі болды.
Ernest Charles Manning (September 20, 1908 – February 19, 1996) was a Canadian politician and the eighth premier of Alberta between 1943 and 1968 for the Social Credit Party of Alberta. He served longer than any other premier in the province's history and was the second longest serving provincial premier in Canadian history (after George Henry Murray of Nova Scotia). Manning's 25 consecutive years as premier were defined by strong social conservatism and fiscal conservatism. He was also the only member of the Social Credit Party of Canada to sit in the Senate and, with the party shut out of the House of Commons in 1980, was its last representative in Parliament when he retired from the Senate in 1983. Manning's son, Preston Manning, was the founder and leader of the Reform Party of Canada who served as the federal leader of the Official Opposition from 1997 to 2000.
Ерте өмір және мансап
Мэннинг 1908 жылы Саскачеван провинциясының Карндуфф қаласында Джордж Генри Мэннинг (1872–1956) және Элизабет Мара Диксон (1870–1949) отбасында дүниеге келді. Джордж 1900 жылы Англиядан көшіп келді, ал оның никелісі 1903 жылы оны құптап келді. Карндуффтағы шаруашылықтары жеткіліксіз болғандықтан, 1909 жылы Саскачеванның Розатуун қаласына жаңа жерге көшіп барды. Ернест бала кезінде аса діншіл болған жоқ, қаладағы методист шіркеуіне сирек баратын. Мэннинг 1927 жылы ашылған Уильям Аберхарттың Калгари Пайғамбарлық Киелі кітап институтының (CPBI) алғашқы студенттерінің бірі болды және радиодағы хабарды естігеннен кейін 1930 жылдың сәуір айында бітірді. Сол жерде ол болашақ әйелі Мюриэл Престонмен танысты, ол институттың пианиношысы болды және кейіннен Ұлттық Киелі кітап сағатының музыкалық үйлестірушісі қызметін атқарды. Студент кезінде Мэннинг Аберхарттың назарына ілігіп, CPBI-де оның көмекшісіне айналды. "Институттағы екінші және үшінші курстарында Мэннинг Аберхарттардың үйінде тұрды. Бітіргеннен кейін Аберхарттың ізбасары институтта оқытушы болып жұмыс істеді және ұйымның іскерлік мәселелерін басқаруға қатысты." 1930 жылы ол Аберхарттың апталық "Киелі кітапқа оралу сағаты" радио бағдарламасында уағыз айтуды бастады, бұл істі өмір бойы, тіпті саясатқа қадам басқаннан кейін де жалғастырды. Бұл хабарламалар ақырында Канаданың Халифакс қаласынан Ванкуверге дейінгі 90-нан астам радиостанциясында таратылды және көптеген тыңдаушыларға жетті. 1935 жылы Мэннинг Аберхарттың сенімді серігі ретінде провинциялық саясатқа қатысты. Олар бірлесіп Ұлы депрессиядан зардап шеккен Альберта тұрғындарына қаржылық көмек көрсету мақсатымен Әлеуметтік несие партиясын құрды.
Ертедегі саяси мансабы
Мэннинг Аберхарттан кейін саясатқа қатысып, 1935 жылғы сайлауға дейін Әлеуметтік несие партиясының маңызды ұйымдастырушысы және бас сөйлеушісі болды.
Альбертаның премьер-министрі
Мэннингтің 1943 жылы мамыр айында Аберхарттың кенеттен қайтыс болуынан кейін премьер-министр қызметін басқаруы күтпеген нәрсе болған жоқ. Ол Аберхарттың діни ізбасары және кабинеттегі ең жақын серігі болды. Екі қызы бар Аберхарт оны ұлындай көреді. 1935 жылы Мэннинг небәрі 26 жасында провинциялық хатшы болып Альберта кабинетіне кірді. Ол Ұлыбританияның 152 жыл бұрын премьер-министрі болған Уильям Питт кішіден бері британдық парламент тарихындағы ең жас министр болды. 35 жасында премьер-министр болғанда, Питтен кейінгі ең жас премьер-министр еді. Премьер-министрлік қызметінен басқа, ол 1944 жылдан 1954 жылға дейін провинциялық қазынашы, 1952 жылдан 1962 жылға дейін кендер мен минералдар министрі, сауда және өнеркәсіп министрі, 1955 жылдан 1968 жылға дейін бас прокурор және атқарушы кеңестің президенті болды. Мэннингтің басшылығымен Альберта бір партиялық провинцияға айналды. Ол 1944 жылдан 1967 жылға дейін Әлеуметтік несие партиясын жеті рет тікелей сайлауда жеңіске жеткізді, көбінесе дауыс берушілердің 50% -ден астамының қолдауымен, және бір рет қана 10-нан астам оппозициялық депутаттармен бетпе-бет келді. Оның танымалдылығының шыңы 1963 жылы болды, осы жылы Сокредтер «63 жылы 63» ұранымен үгіт жүргізді, сол кездегі 63 орындық заң шығарушы жиналысты толығымен бағындыруды көздеді. Олар бұл мақсатына жете алмады, бірақ оппозицияны үш депутатқа дейін қысқартты: екі либерал және либералдар мен прогрессивті консерваторлардың қолдауымен жүрген біреу. Бұл Альберта тарихындағы ең үлкен үкіметтік көпшілік болып табылады. Әлеуметтік несие партиясының сайлаудағы табысының бір бөлігі провинцияны жақсы басқарғанына байланысты болды. Мэннинг өзі әрқашан «Құдай да, халық та оның премьер-министр қызметінің мерзіміне қатысты пікір білдірді, және ол екеуімен де дауласпайды» деп есептеді. Алайда, Мэннингтің соңғы жеңісі кезінде бір жаман белгі пайда болды: бұрынғыдан жанданған прогрессивті консерваторлар, Питер Лаугидтің басшылығымен, көбінесе Калгари мен Эдмонтонда алты орын жеңіп алды. Одан да маңыздысы, партияның қалған бөлігіндегі нәтижелері Әлеуметтік несие партиясының дауыс жинауын 45 пайызға дейін төмендетті, бұл 1940 жылдан бергі ең төмен көрсеткіш. Мэннинг 1968 жылы зейнеткерлікке шықты, ал үш жылдан кейін Әлеуметтік несие партиясы биліктен құлатылды. Одан бері ол билікке жақындаған емес. Мэннинг заң шығарушы органнан кеткен кезде, 1935 жылғы бастапқы фракциядан тек ол, Альфред Хук және Уильям Томин ғана қалды. Осы үшеуінің ішінде Хук ғана үкіметтің басынан аяғына дейін, 1971 жылға дейін толыққанды көрді (Томин 1952 жылдан 1959 жылға дейін үзіліс жасады).
Әлеуметтік несие саясаты
Мэннинг басшылығымен партия әлеуметтік несие теориясынан көбінесе бас тартты. Ол Әберхарттың басынан бері адал қолдаушысы болғандықтан, партиясының дәстүрлі идеологиясын қабылдамауы түсініксіз. Бір мүмкін түсіндірме – прагматизм болған шығар; әлеуметтік несиенің көптеген саяси мақсаттары Британ Солтүстік Америка заңына сәйкес федералдық үкіметтің құзыретіне кіретін мәселелерге қатысты. Дегенмен, Мэннинг 1935 жылы Әберхарттың Альберта тұрғындарына «Гүлдену куәлігін» екі рет беру туралы уәдесін орындады. 1957 жылы оның үкіметі 20 долларлық Альберта мұнай роялти дивидендін жариялады және келесі жылы 17 долларлық дивиденд төледі. Бұл саясатқа көп сын айтылды, ал келесі жылы Мэннинг мұнай роялтисін қоғамдық жұмыстар мен әлеуметтік бағдарламаларға жұмсауға келісті. Ұлы Канада мұнай құмдары зауытының ашылу салтанатында Пью Мэннингтің мұнай құмдарының қажеттігіне сенімін қайталады. Ол тыңдаушыларына: «Атом дәуірінде ешбір ел мұнаймен жеткілікті қамтамасыз етілмесе, ұзаққа созыла алмайды. Біздің топтың пікірінше, Солтүстік Америка құрлығы алдағы жылдарда қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін мұнай өндірсе, Атабаска аймағынан алынатын мұнай міндетті түрде маңызды рөл атқаруы керек» деді.
Әлеуметтік консерватизм және сенім
Мэннингтің терең христиандық сенімі оған кедейлер мен мұқтаждарға қайырымдылық жасау сезімін берді, бірақ көршілес Саскачеванның ұзақ жылдар бойы премьер-министрі болған Томми Дугластан айырмашылығы, Мэннинг социалистік ілімді қолдамады және қоғамдық мәселелерді шешу үшін социалистік риторика қолданған жоқ. Керісінше, ол қоғамға үкіметтің араласуын ашық сынады. Премьер-министр қызметін атқару алдында, қызметте болғанда және қызметтен кейін социализм мен коммунизмді айыптаған Мэннинг өмір бойы коммунизмге қарсы тұрды. Оның орнына ол әлеуметтік мәселелерді шешуде діни, жеке және корпоративтік бастамаларды ынталандырды. Мэннинг "үкіметтің міндеті – жағдайды бағалау және бағыт-бағдар беру, ал оны іске асыру емес" деп сенді. Мэннингтің сенімі оның саяси көзқарасына да зор әсер етті. Ол әрқашан саясатта "христиандық негіздегі келісімге келу мен жанжалды шешуді" ұстанып, сақтықпен және ойлылықпен әрекет етті. Ол сондай-ақ социалистердің "әлемнің қарапайым халқын құл етуге тырысып жатқанын" айтты, олардың жалғыз нағыз құтқарылуы – Әлеуметтік несие беруде. 1944 жылғы сайлауда үлкен көпшілік дауыспен қайта сайланған Мэннинг әкімшілігі өзін антисоциалистік күреске арнады. 1948 жылдың қаңтар айында көмір шахтерлерінің ереуілі басталды, мыңдаған шахтерлер провинциялық электр желісіне қауіп төндірді, себебі электр энергиясының көп бөлігі көмірден өндірілді. Осы ереуіл ғана 1948 жылы Канададағы ереуілдерге кеткен уақыттың 30% құрады. Альбертадағы жағдай одан да нашар болды, өйткені ол жыл бойы ереуілдерден жоғалған уақыттың 99% астам бөлігін құрады. Алайда, сол кезде Социалдық несие федералдық фракциясының барлық мүшелерінің төртеуін қоспағанда, Квебек облысынан шыққан. 1963 жылы Квебек облысынан шыққан Сокред депутаттарының барлығы дерлік Кауэттің ізімен Ralliement des créditistes ұйымына қосылып, ағылшын тілді Канадада Әлеуметтік несие қалдықтарын қалдырды. 1967 жылы Мэннингтің "Саяси қайта құру: Ойлы канадалықтарға шақыру" атты кітабы жарық көрді. Бұл кітапта оның Канаданың федералдық партиялық жүйесін қайта ұйымдастыру жөніндегі көзқарастары баяндалған.
Сенат және өлім
1968 жылы провинциялық саясаттан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Маннинг ұлы Престонмен бірге «Маннинг Консалтинг Лимитед» жеке консалтинг фирмасын құрды. 1970 жылы Эрнест Сенатқа тағайындалды, ол осы органға қызмет еткен жалғыз Сокред болды. Сол жылы ол Канада орденінің серігі атағымен марапатталды. 1983 жылы міндетті зейнеткерлік жасына – 75 жасқа толғандықтан Сенаттан зейнетке шықты. 1996 жылы Калгариде дүние салды.
Жеке өмір
1936 жылы Мэннинг Пайғамбарлық Киелі кітап институтының пианиношысы Мюриэл Айлин Престонға үйленді. Олардың екі ұлы болды. Олардың үлкен ұлы Уильям Кит 1939 жылдың 2 мамырында дүниеге келді. Кит церебралды параличтен зардап шекті. Ол Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі ауруханада, Ред-Дир мектебі ауруханасында және Эдмонтон қаласындағы қарттар үйінде тұрды. Ол қарттар үйінде тұратын Мэрилин Брауннеллға үйленді және 1986 жылдың 29 маусымында жүрек тоқтауынан қайтыс болды. Олардың екінші ұлы Эрнест Престон 1942 жылдың 10 маусымында дүниеге келді. Престон Канаданың Реформа партиясын құрды және 1997 жылдан 2000 жылға дейін парламенттегі ресми оппозицияның жетекшісі болды. Мэннинг 1970 жылы генерал-губернатор Миченердің қолдауымен Канада орденінің серігі атағымен марапатталды. Калгаридегі орта мектеп пен бизнес-парк көшесі, Эдмонтондағы тас жол және Солтүстік Альбертадағы қала Эрнест Мэннингтің есімімен аталады. Осы атқа ұқсас Эрнест Каллауэй Мэннинг есімді адам Британдық Колумбиядағы Э.С. Мэннинг провинциялық паркіне ат берді. 1980 жылы канадтық инновацияларды қолдау және марапаттау мақсатында Эрнест С. Мэннинг сыйлықтары қоры құрылды, ал 1982 жылы Мэннинг инновациялық сыйлықтары табыс етілді. 2013 жылы Мэннингтің құрметіне Эдмонтон-Мэннинг федералды сайлау округі құрылды.